Sau 3 năm chuyển đến khu tái định cư phục vụ Dự án Cảng Hàng không Sa Pa, gia đình ông Hoàng Minh Phương ở thôn Cọn 2, xã Bảo Hà đã ổn định cuộc sống.
Qua các đợt giải phóng mặt bằng, hàng trăm hộ dân trong khu vực thực hiện dự án cũng đã an cư tại nơi ở mới. Đường giao thông, điện, nước cùng các công trình phục vụ sinh hoạt được đầu tư giúp người dân từng bước thích nghi, yên tâm gắn bó.
Kinh nghiệm bố trí tái định cư, quan tâm tạo sinh kế cho người dân đang được Bảo Hà vận dụng khi triển khai giải phóng mặt bằng dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Địa phương huy động cả hệ thống chính trị tham gia tuyên truyền, vận động, phối hợp kiểm đếm và chuẩn bị quỹ đất tái định cư. Trong từng phần việc, yêu cầu đặt ra là ghi nhận đầy đủ tài sản, giải thích rõ chính sách và nắm chắc nhu cầu của các hộ phải di chuyển.
Tại thôn Tân Lập, căn nhà của gia đình ông Trần Ngọc Hiền trong phạm vi giải phóng mặt bằng xây dựng ga Bảo Hà. Sau khi điều chỉnh hướng tuyến, toàn bộ căn nhà xây kiên cố và khu vườn đồi đều thuộc diện thu hồi. Dành dụm nhiều năm mới xây được nhà với mong muốn gắn bó lâu dài, ông Hiền không khỏi tiếc nuối khi phải chuyển đi. Tuy vậy, ông hoàn toàn ủng hộ chủ trương thực hiện dự án trọng điểm. Ông mong công tác thống kê, kiểm đếm được tiến hành nhanh, minh bạch, đúng quy định. Gia đình cũng sớm được bố trí tái định cư để chủ động xây nhà, ổn định cuộc sống.
Cách đó không xa, gia đình ông Nguyễn Văn Vương cũng đang được cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Bảo Hà thống kê, kiểm đếm nhà ở, tài sản trên đất để có phương án bồi thường. Gia đình ông sinh sống ở đây từ năm 1997, xây nhà năm 2001, ngay cạnh Đường tỉnh 151C, thuận tiện đi lại, nay phải nhường đất cho tuyến đường sắt, ông cũng có phần lưu luyến.
Vừa kiểm đếm, cán bộ vừa giải thích chính sách bồi thường, hỗ trợ để gia đình nắm rõ. Hiểu chủ trương chung, ông Vương đồng tình, mong tuyến đường sắt sớm hoàn thành, góp phần phát triển quê hương. Với ông, việc nhường đất, chuyển nơi ở chính là một phần đóng góp của gia đình cho công trình trọng điểm quốc gia.
Qua trao đổi trực tiếp, cán bộ chuyên môn nắm rõ hơn băn khoăn của từng gia đình để hướng dẫn, phối hợp giải quyết.
Một trong các khó khăn là việc điều chỉnh hướng tuyến, ranh giới thu hồi đất khiến công tác đo đạc, kiểm đếm phải bổ sung, ảnh hưởng đến tiến độ và tâm lý người dân. Vì vậy, địa phương chú trọng rà soát từng trường hợp, làm rõ nhu cầu tái định cư để lập phương án bồi thường, hỗ trợ phù hợp. Các nội dung liên quan đến nơi ở mới được xem xét cùng quá trình hoàn thiện hồ sơ, giúp người dân chủ động sắp xếp cuộc sống.
Trong bố trí tái định cư, Bảo Hà kết hợp nhiều phương án theo điều kiện thực tế. Ông Trần Trung Kiên - Chủ tịch UBND xã cho biết, địa phương tạo thuận lợi để người dân tái định cư tại chỗ theo nguyện vọng nếu phần đất còn lại bảo đảm điều kiện và phù hợp quy hoạch. Với các hộ phải di chuyển hoàn toàn, xã chuẩn bị quỹ đất tại các khu tái định cư tập trung.
Các khu tái định cư Thùng, Ù Sóc và Mai Hồng đã được khởi công với tổng mức đầu tư 45,2 tỷ đồng, dự kiến bố trí 71 lô đất ở. Các dự án đầu tư đường giao thông, hệ thống điện, cấp nước và hạ tầng thiết yếu, dự kiến hoàn thành trong quý I/2027. Việc xây dựng nơi ở mới được triển khai song song với kiểm đếm, lập phương án bồi thường, phục vụ tiến độ bàn giao mặt bằng.
Phát huy kinh nghiệm từ các dự án lớn, cùng sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, Bảo Hà đang gắn giải phóng mặt bằng với chăm lo ổn định cuộc sống người dân bị ảnh hưởng. Cách làm này đang nhận được sự đồng thuận của Nhân dân, góp phần đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng theo đúng tiến độ, kế hoạch.