Cắt tỉa hay “ngược đãi” không gian xanh?
Đường Chiềng On từ lâu đã được biết đến là hành lang rợp bóng mát của địa phương nhờ hàng cây xà cừ tán rộng, quanh năm xanh mướt. Đối với những người dân sinh sống trong khu vực như chị Hoàng Thị Mai Hương (tổ dân phố 13 Bình Minh, phường Cam Đường), hàng cây trước nhà chính là “lá chắn xanh” giúp giảm bớt cái oi bức, ngột ngạt của ngày hè.
Thế nhưng, ngay vào thời điểm bước vào những ngày cao điểm nắng nóng vừa qua, chị Hương cùng người dân khi di chuyển qua đường Chiềng On đã phải ngỡ ngàng xen lẫn hụt hẫng. Thay vì vòm lá xanh mát như thường lệ, đập vào mắt họ là cảnh tượng hàng cây xơ xác. Hàng loạt cây xà cừ bị cưa cắt triệt để, cành to, cành nhỏ bị hạ xuống, chỉ còn trơ lại những thân cây xù xì cùng vài cành nhánh cụt ngủn.
Chị Hoàng Thị Mai Hương cho biết: Việc tỉa cây để tránh gãy đổ trước mùa mưa là rất cần thiết, nhưng việc cưa trụi cả hàng cây đang xanh tốt giữa tiết trời mùa hè đổ lửa là điều không thể hiểu nổi. Nhìn con đường trơ trọi, ánh nắng dội thẳng xuống mặt đường nhựa khiến hơi nóng bốc lên hầm hập, người dân không khỏi đau lòng.
Hoạt động cắt tỉa cây xanh để bảo đảm an toàn đô thị vốn là công việc thường niên, song việc thực hiện theo kiểu “gọt trọc” và chọn đúng thời điểm nắng nóng gay gắt đã gây phản ứng trong dư luận địa phương.
Bà Nguyễn Thị Hồng, Tổ trưởng Tổ dân phố 13 Bình Minh, phường Cam Đường, cho biết, người dân trong khu vực liên tục phản ánh về việc cắt cây quá trụi vào mùa hè, đồng thời bày tỏ mong muốn trong thời gian tới, các bên liên quan cần thống nhất phương án và thời gian cắt tỉa hợp lý hơn để vừa giữ được bóng mát, vừa bảo đảm an toàn trong mùa mưa.
Cách thức phối hợp thiếu linh hoạt
Việc cắt tỉa hàng cây xà cừ dọc tuyến đường Chiềng On do Công ty Cổ phần Môi trường đô thị tỉnh Lào Cai thực hiện theo các hợp đồng ký kết với phường Cam Đường.
Giải thích về quy trình phối hợp, ông Trần Quang Toàn, Giám đốc Công ty Cổ phần Môi trường đô thị tỉnh Lào Cai cho biết, đơn vị thực hiện theo hợp đồng duy trì dịch vụ công ích nên đến trước mùa mưa sẽ xây dựng kế hoạch, phối hợp với địa phương xác định khối lượng cần cắt tỉa hoặc chặt hạ các cây có nguy cơ gãy đổ.
Ông Toàn khẳng định phía công ty chỉ cắt những cành khô, tỉa cành dăm sao cho đảm bảo đúng quy định.
Tuy nhiên, khi đối diện với câu hỏi vì sao hàng cây lại bị cắt trơ trụi trên thực tế, ông Toàn đã chỉ ra một "nút thắt" trong quan hệ phối hợp.
Chính yêu cầu cứng nhắc này đã dẫn đến hậu quả nhãn tiền. Bản thân ông Toàn cũng thừa nhận rằng việc cắt tỉa quá trụi vào mùa nắng nóng sẽ khiến cây bị suy giảm nghiêm trọng khả năng sinh trưởng.
Bài học sâu sắc về quản lý và bảo vệ không gian sống
Dư luận có quyền đặt câu hỏi về trách nhiệm chuyên môn của đơn vị thực hiện. Với kỹ thuật, kinh nghiệm tích lũy nhiều năm trong lĩnh vực chăm sóc cây xanh đô thị, cán bộ và công nhân Công ty Cổ phần Môi trường đô thị tỉnh Lào Cai lẽ ra cần phải có quan điểm rõ ràng khi thấy bất hợp lý thay vì chọn giải pháp chặt tỉa theo yêu cầu của cán bộ chuyên quản Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Cam Đường. Mục đích tốt đẹp của việc phòng chống thiên tai đã bị giảm bớt ý nghĩa khi cách thức triển khai thiếu linh hoạt.
Trao đổi với ông Hoàng Hồng Thái, Phó Giám đốc phụ trách của Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai chúng tôi được biết, địa phương đang có chủ trương rà soát, quy hoạch tất cả hệ thống cây xanh trên địa bàn, trong đó xác định từng loại cây đô thị để từng bước cải tạo cho phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương.
Ông Hoàng Hồng Thái nhấn mạnh: Mục tiêu của việc cắt tỉa cây xanh, khống chế ngọn là để đảm bảo cây không bị gãy đổ, gây mất an toàn cho người dân, nhất là trong mùa mưa. Những cây trồng ở khu thưa dân cư, nhiều gió, tán rộng, ít rễ... chúng tôi yêu cầu Công ty Cổ phần Môi trường đô thị tỉnh Lào Cai cắt tỉa sâu hơn một chút so với khu vực khác. Còn đối với những khu vực dân cư đông, chúng tôi yêu cầu giữ lại tán để đảm bảo bóng mát.
Giờ đây, những cây xà cừ hai bên đường Chiềng On sẽ phải mất một khoảng thời gian rất dài mới có thể phục hồi lại trạng thái ban đầu. Đây là tổn thất về không gian xanh rất đáng tiếc tại địa phương.
Cắt tỉa cây xanh trước mùa mưa bão là biện pháp cấp thiết giúp giảm thiểu nguy cơ gãy đổ, bảo vệ tính mạng và tài sản của Nhân dân. Tuy nhiên, việc này cần được triển khai bài bản, tuân thủ đúng yêu cầu kỹ thuật, tránh việc cắt tỉa quá mức quy định, không đúng kỹ thuật gây ảnh hưởng tới sức sống của cây và cảnh quan đô thị.
