Ngay sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành, xã Tú Lệ đã chủ động tham mưu Đảng ủy xã thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đáng chú ý, Tú Lệ là xã đầu tiên của tỉnh Yên Bái (trước hợp nhất) được lựa chọn xây dựng mô hình xã điểm về chuyển đổi số và đã được công nhận từ năm 2023.
Theo ông Hoàng Trọng Nghĩa - Chủ tịch UBND xã Tú Lệ, chuyển đổi số được địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn chặt với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và chất lượng phục vụ Nhân dân.
Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo chuyển đổi số xã được thành lập và thường xuyên kiện toàn; các tổ chuyển đổi số cộng đồng được xây dựng tại từng thôn, bản, phát huy rõ vai trò “cánh tay nối dài” của chính quyền cơ sở. Thực hiện Đề án 06, lực lượng Công an xã được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp tổ chức tuyên truyền, tập huấn trực tiếp tại các thôn, bản; hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng VNeID, thực hiện định danh điện tử phục vụ giải quyết thủ tục hành chính.
Đến nay, cơ bản các thủ tục hành chính của người dân khi đến giao dịch tại xã được tiếp nhận, xử lý trên môi trường số; việc sử dụng hồ sơ giấy từng bước được cắt giảm tối đa, góp phần rút ngắn thời gian, tạo thuận lợi cho người dân trong giải quyết thủ tục hành chính. Từ quan điểm lấy người dân làm trung tâm, toàn bộ hoạt động chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền xã từng bước được đưa lên môi trường số; việc trao đổi thông tin, điều hành giữa xã với các thôn, bản và các cơ quan, đơn vị liên quan được thực hiện thông qua các phần mềm tác nghiệp và nền tảng số do Nhà nước ban hành
Năm 2025 đánh dấu bước chuyển rõ nét trong phương thức làm việc của bộ máy chính quyền xã Tú Lệ. 100% văn bản hành chính (trừ văn bản mật) được xử lý, ký số và lưu trữ trên môi trường điện tử; tỷ lệ văn bản điện tử đạt tới 98%, gần như chấm dứt việc sử dụng văn bản giấy trong điều hành thường xuyên.
Các quy trình giải quyết công việc được chuẩn hóa, đưa lên hệ thống phần mềm, giúp rút ngắn từ 20 - 40% thời gian xử lý so với trước. Các trường học, trạm y tế, Công an xã cũng đồng loạt chuyển sang báo cáo, trao đổi công việc bằng phương thức điện tử, tạo dòng chảy thông tin xuyên suốt, kịp thời.
Đặc biệt, việc kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong giải quyết thủ tục hành chính. Nhiều thủ tục được cắt giảm từ 2 - 3 loại giấy tờ, hạn chế sai sót thông tin, tạo thuận lợi cho người dân.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tú Lệ, sự thay đổi trong cách tiếp cận thủ tục hành chính của người dân được thể hiện rõ nét. Thay vì xếp hàng chờ đợi như trước, nhiều người dân đã hình thành thói quen nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại nhà hoặc được hỗ trợ thực hiện thủ tục số hóa trực tiếp tại thôn, bản.
Theo số liệu thống kê năm 2025, tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến của xã đạt 87,09%; riêng lĩnh vực hộ tịch đạt tới 94,82%. Đây là con số ấn tượng đối với một xã vùng cao, nơi trước đây không ít người dân còn e ngại, lúng túng khi tiếp cận công nghệ số.
Một trong những điểm nhấn nổi bật trong chuyển đổi số ở Tú Lệ là việc phát huy vai trò của tổ công nghệ số cộng đồng tại 16/16 thôn, với 101 thành viên. Đây được xem là “cánh tay nối dài” của Ban Chỉ đạo, trực tiếp đưa công nghệ đến từng hộ dân.
Các tổ công nghệ số cộng đồng đã kiên trì thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng VNeID mức độ 2, thực hiện thanh toán không tiền mặt, tra cứu thông tin, nộp hồ sơ trực tuyến.
Nhiều người dân, nhất là người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số, từ chỗ bỡ ngỡ, e ngại đã từng bước làm quen, tự thao tác trên điện thoại thông minh. Chuyển đổi số vì thế không còn là việc của riêng chính quyền, mà trở thành hoạt động thường xuyên trong cộng đồng dân cư.
Không dừng lại ở cải cách hành chính, Tú Lệ còn từng bước đưa chuyển đổi số vào phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội. Hoạt động giao dịch điện tử, quảng bá du lịch, đặt phòng, đặt dịch vụ qua nền tảng số đã được một số cơ sở kinh doanh, nhà hàng, khách sạn trên địa bàn triển khai. Điển hình như các cơ sở lưu trú đã áp dụng đặt phòng trực tuyến, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh, quảng bá hình ảnh du lịch Tú Lệ đến với du khách trong và ngoài tỉnh.
Song song với đó, đội ngũ cán bộ, công chức xã được tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng số, từng bước tiếp cận và ứng dụng các công cụ công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ soạn thảo văn bản, tổng hợp, phân tích dữ liệu.
Bên cạnh những kết quả tích cực, chuyển đổi số ở Tú Lệ vẫn đối mặt với không ít thách thức. Hạ tầng viễn thông tại một số thôn vùng cao còn chưa ổn định; thiết bị công nghệ thông tin ở cơ sở còn thiếu và chưa đồng bộ. Trình độ kỹ năng số của người dân chưa đồng đều, nhất là nhóm người cao tuổi, lao động nông nghiệp; trình độ chuyên môn của các thành viên tổ cộng đồng còn hạn chế, cần được tiếp tục bồi dưỡng, tập huấn nâng cao kỹ năng.
Với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản, linh hoạt và sự đồng thuận của Nhân dân, Tú Lệ đang cho thấy một hướng đi đúng và phù hợp thực tiễn: chuyển đổi số không phải là đích đến cuối cùng, mà là một quá trình liên tục, trong đó người dân vừa là chủ thể tham gia, vừa là thước đo phản ánh hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.
