Trào lưu 'săn' con như ý, lạm dụng thụ tinh nhân tạo

28/08/2025 20:06

Giáo sư Nguyễn Viết Tiến cho rằng, lạm dụng thụ tinh nhân tạo gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe cho bà mẹ, không giải quyết được căn nguyên vô sinh.

Quảng cáo giá rẻ bẫy người bệnh

Tại hội thảo quốc tế “Xu hướng tương lai của ngành hỗ trợ sinh sản - Mở rộng mạng lưới hợp tác chuyên môn IVF”, các chuyên gia trong và ngoài nước đã thảo luận sôi nổi về hợp tác quốc tế, thách thức trong chính sách, công nghệ, nhân lực và tiềm năng đưa Việt Nam trở thành điểm đến hàng đầu về thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) trong khu vực Đông Nam Á.

Trao đổi với PV bên lề hội thảo diễn ra tại Hà Nội, Giáo sư Nguyễn Viết Tiến - nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế - chỉ ra rằng, ngành hỗ trợ sinh sản tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều rào cản. Trước hết, sự thiếu đồng đều trong việc tiếp cận dịch vụ IVF khiến không phải ai cũng dễ dàng sử dụng phương pháp này. Chi phí điều trị cao, thường dao động từ 30-40 triệu đồng cho riêng phần thuốc, cũng là gánh nặng tài chính đối với nhiều gia đình hiếm muộn.

Đáng lo ngại hơn, Giáo sư Tiến cảnh báo về tình trạng quảng cáo sai lệch trên mạng, như các lời mời chào “IVF giá rẻ chỉ hơn chục triệu đồng”. Theo ông, những quảng cáo này không thực tế và có thể đẩy bệnh nhân vào nguy cơ tài chính hoặc gặp phải các cơ sở y tế thiếu uy tín.

“Chi phí thực tế của IVF không hề rẻ, đặc biệt là phần thuốc kích thích buồng trứng. Người bệnh cần tỉnh táo để tránh rơi vào những cái bẫy tài chính này”, ông Tiến nói.

Một vấn đề nghiêm trọng khác là tình trạng lạm dụng chỉ định IVF. Nhiều cặp vợ chồng chậm có con bị tư vấn làm IVF ngay lập tức, mà không được thăm khám kỹ lưỡng để tìm nguyên nhân vô sinh.

Giáo sư Tiến chia sẻ, ông từng gặp nhiều trường hợp đáng tiếc, như bệnh nhân có u xơ tử cung nhưng vẫn được cấy phôi, dẫn đến biến chứng nguy hiểm như u nang phát triển hoặc IVF thất bại. Thậm chí, có trường hợp chỉ cần phẫu thuật thông tắc vòi trứng là có thể mang thai tự nhiên, nhưng bác sĩ vẫn vội vàng chỉ định IVF.

IVF không phải phép màu

Ngoài ra, tâm lý sốt ruột của các cặp vợ chồng, cùng với xu hướng ngày càng nhiều gia đình khá giả tìm đến IVF để “săn” con theo ý muốn, đã góp phần làm gia tăng việc lạm dụng phương pháp này. Ông Tiến lo ngại rằng, những quảng cáo rầm rộ về IVF như một “phép màu” đang khiến nhiều người hiểu sai về bản chất của kỹ thuật này.

Theo Giáo sư Tiến, IVF là một quy trình phức tạp, đòi hỏi nhiều thủ thuật như gây tê, chọc trứng, kích trứng, chuyển phôi, tiềm ẩn không ít rủi ro.

Nếu chỉ định không đúng, bệnh nhân có thể đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng như hội chứng quá kích buồng trứng, gây tràn dịch ổ bụng, màng phổi, màng tim, suy thận, thậm chí thuyên tắc mạch.

Ngoài ra, phụ nữ mang thai qua IVF cũng có nguy cơ cao hơn về tăng huyết áp, tiểu đường, tiền sản giật, sinh mổ hoặc sinh con có cân nặng lớn hơn so với thai kỳ tự nhiên.

Điểm sáng tại hội thảo là khái niệm IVF cá nhân hóa như một bước tiến mới trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản. Thay vì áp dụng phác đồ chung cho mọi bệnh nhân, IVF cá nhân hóa “đo ni đóng giày” cho từng người, dựa trên đặc điểm sinh học, thể trạng và tiền sử y khoa. Các chuyên gia nhận định, phương pháp này không chỉ tăng tỷ lệ thành công mà còn giảm thiểu rủi ro, đồng thời giúp bệnh nhân tiết kiệm chi phí và giảm áp lực tâm lý.

Nhiều minh chứng lâm sàng được trình bày tại hội thảo cho thấy IVF cá nhân hóa, probiotic, dược liệu nếu được nghiên cứu đúng hướng sẽ trở thành những “mảnh ghép” quan trọng trong bức tranh toàn diện của y học sinh sản, mang lại kết quả khả quan, đặc biệt với những bệnh nhân từng thất bại nhiều lần với phác đồ truyền thống.

Để Việt Nam trở thành trung tâm IVF khu vực, ngành y tế cần giải quyết những thách thức về chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ và kiểm soát chặt chẽ việc chỉ định. Đồng thời, việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế và ứng dụng các tiến bộ như IVF cá nhân hóa sẽ là chìa khóa để nâng cao hiệu quả và uy tín của lĩnh vực này, mang lại cơ hội làm cha mẹ cho nhiều người hơn.

vietnamnet.vn