Cùng đi có đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; lãnh đạo UBND tỉnh cùng đại diện một số sở, ngành của tỉnh.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy và đoàn công tác đã kiểm tra, khảo sát các dự án: xây dựng Tỉnh lộ 155, đoạn từ cầu Móng Sến đến Sa Pả (Km23+800 - Km20+272); hầm đường bộ kết nối Quốc lộ 4D với đường tỉnh 152 (hầm Hàm Rồng); bãi đỗ xe tĩnh; nhà máy xử lý nước thải; hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) thuộc Trung tâm Giám sát điều hành thông minh phường Sa Pa và một số dự án xây dựng khu đô thị tại phường Sa Pa.
Dự án xây dựng Tỉnh lộ 155, đoạn từ cầu Móng Sến đến Sa Pả là một trong những công trình giao thông có ý nghĩa quan trọng trong việc kết nối hạ tầng, mở rộng không gian phát triển đô thị Sa Pa. Dự án có chiều dài khoảng 6,4 km, tổng mức đầu tư 360 tỷ đồng; để triển khai phải thu hồi gần 24,7 ha đất của 138 hộ dân và 2 tổ chức.
Đến nay, địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với 54 hộ; trong đó 48 hộ đã nhận tiền, bàn giao hơn 14,2 ha đất, đạt khoảng 57% diện tích cần giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, tiến độ dự án vẫn còn chậm do nhiều hộ dân chưa đồng thuận vì bị thu hồi toàn bộ đất nông nghiệp, chưa thống nhất với đơn giá bồi thường; đồng thời, bản đồ địa chính còn nhiều sai sót về chủ sử dụng đất, loại đất và ranh giới, ảnh hưởng đến quá trình lập phương án bồi thường.
Theo kế hoạch, việc thông báo thu hồi đất và kiểm đếm đối với các hộ còn lại sẽ được hoàn thành trước ngày 20/8/2026.
Đoàn công tác cũng khảo sát Dự án hầm đường bộ kết nối Quốc lộ 4D với đường tỉnh 152 (hầm Hàm Rồng). Đây là công trình giao thông chiến lược, có tổng mức đầu tư khoảng 2.500 tỷ đồng, được kỳ vọng sẽ giảm áp lực giao thông khu vực trung tâm, tạo thêm động lực phát triển đô thị và du lịch Sa Pa. Dự án có tổng chiều dài khoảng 1,4 km, phải thu hồi hơn 36.000 m² đất, trong đó có nhiều hộ dân có nhà ở kiên cố từ 2 - 4 tầng. Hiện, dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư, địa phương kiến nghị chủ đầu tư sớm hoàn thiện hồ sơ, trình phê duyệt dự án để có cơ sở triển khai công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm tiến độ.
Đối với nhóm các dự án bãi đỗ xe tĩnh, UBND phường Sa Pa đang đề xuất đầu tư 3 dự án gồm bãi đỗ xe phía Bắc, bãi đỗ xe phía Nam và bãi đỗ xe ngầm kết hợp quảng trường trung tâm với tổng mức đầu tư khoảng 390 tỷ đồng. Các công trình này được kỳ vọng sẽ từng bước giải quyết tình trạng quá tải phương tiện, thiếu điểm đỗ xe trong khu vực trung tâm, nhất là vào mùa cao điểm du lịch. Địa phương đang đề nghị tỉnh bổ sung nguồn vốn để triển khai, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng đối với những khu vực có liên quan.
Đối với hệ thống xử lý nước thải đô thị Sa Pa, đoàn công tác nghe báo cáo về hiệu quả vận hành cũng như những khó khăn phát sinh sau khi công trình được đưa vào sử dụng.
Theo đó, dự án có tổng mức đầu tư hơn 203 tỷ đồng, gồm hai trạm xử lý với tổng công suất thiết kế 7.500 m³/ngày đêm. Tuy nhiên, hiện lưu lượng nước thải thu gom mới chỉ đạt khoảng 35 - 40% công suất thiết kế do hệ thống thu gom chưa được đầu tư đồng bộ, nhiều khu vực chưa được đấu nối, một số trạm bơm chưa đưa vào vận hành. Bên cạnh đó, nhiều thiết bị quan trắc tự động đã xuống cấp, hư hỏng nhưng chưa được bố trí kinh phí sửa chữa, thay thế; đơn giá vận hành chưa phù hợp với thực tế, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác công trình.
Địa phương kiến nghị tỉnh tiếp tục bố trí nguồn lực để hoàn thiện mạng lưới thu gom, sửa chữa thiết bị và điều chỉnh định mức quản lý, vận hành nhằm phát huy tối đa hiệu quả dự án.
Đoàn công tác cũng kiểm tra việc vận hành hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) thuộc Trung tâm Giám sát điều hành thông minh phường Sa Pa. Hiện, toàn phường đang quản lý, khai thác 36 mắt camera, trong đó có 2 camera AI mới được lắp đặt, bước đầu hỗ trợ hiệu quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự, quản lý đô thị và truy vết các vụ việc. Tuy nhiên, hệ thống vẫn còn nhiều hạn chế như phạm vi bao phủ chưa rộng, đường truyền chưa ổn định, chưa kết nối liên thông với hệ thống xử lý vi phạm giao thông của Công an tỉnh. Địa phương đề xuất đầu tư bổ sung 61 camera AI tại các nút giao thông, khu vực tập trung đông khách du lịch; đồng thời nâng cấp hạ tầng truyền dẫn, hoàn thiện kết nối dữ liệu để phục vụ xây dựng đô thị thông minh và nâng cao hiệu quả quản lý trên địa bàn.
Tiếp đó, đoàn công tác đã kiểm tra tại trụ sở Nhà khách số 2 cũ trên đường Hoàng Liên. Công trình được đưa vào sử dụng từ năm 1996 đã xuống cấp. Hiện, công trình không còn được sử dụng, giao Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh quản lý. Đây là một trong những cơ sở nhà, đất có vị trí thuận lợi tại trung tâm Sa Pa nhưng chưa phát huy hiệu quả, cần sớm có phương án sắp xếp, khai thác phù hợp, tránh lãng phí tài sản công.
Tại cơ sở bồi dưỡng nghiệp vụ Kho bạc Nhà nước ở số 22 phố Hoàng Liên, đoàn công tác nghe báo cáo về phương án tiếp nhận, quản lý và sử dụng tài sản sau khi Bộ Tài chính ban hành quyết định chuyển giao cho UBND tỉnh Lào Cai quản lý. Công trình được đầu tư đồng bộ, đưa vào sử dụng từ năm 2019 với 4 khối nhà, tổng diện tích sàn gần 3.000 m², giá trị còn lại hơn 33 tỷ đồng. Sau khi hoàn tất thủ tục bàn giao, tỉnh sẽ nghiên cứu phương án khai thác phù hợp, bảo đảm sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất hiện có, đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương.
Đoàn công tác cũng khảo sát Nhà Du lịch Sa Pa - công trình đang được sử dụng làm trung tâm giới thiệu, quảng bá du lịch, tổ chức sự kiện và trưng bày sản phẩm OCOP của tỉnh. Khu đất rộng hơn 5.100 m² gồm biệt thự kiến trúc Pháp, khu tổ chức sự kiện và khu trưng bày lịch sử, văn hóa Sa Pa.
Theo quy hoạch, toàn bộ khu vực này thuộc quỹ đất công cộng tại vùng lõi trung tâm đô thị Sa Pa.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các cơ quan chức năng nghiên cứu phương án khai thác đồng bộ, vừa phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của công trình, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ đất có vị trí đặc biệt quan trọng trong trung tâm thị xã cũ.
Tại Trạm Nghiên cứu khí hậu nhiệt đới núi cao Sa Pa, đoàn công tác kiểm tra hiện trạng sử dụng tài sản và quỹ nhà dôi dư. Theo báo cáo, trên khu đất hơn 5.100 m² hiện có nhiều hạng mục đã không còn sử dụng hoặc sử dụng chưa hết công suất. Việc khai thác chưa hiệu quả quỹ nhà, đất tại khu vực trung tâm Sa Pa đặt ra yêu cầu cần sớm rà soát, sắp xếp lại để tránh lãng phí nguồn lực công, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy hoạch phát triển đô thị và chức năng nghiên cứu chuyên ngành.
Khảo sát Trung tâm Hội nghị Sa Pa, đoàn công tác đánh giá đây là công trình có quy mô hiện đại, được đưa vào sử dụng từ năm 2022 với hệ thống hội trường, khu dịch vụ và 65 phòng nghỉ phục vụ tổ chức hội nghị, hội thảo và các sự kiện lớn của tỉnh. Công trình hiện do Nhà khách Tỉnh ủy quản lý, vận hành với giá trị tài sản còn lại gần 80 tỷ đồng. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đề nghị đơn vị quản lý tiếp tục nâng cao hiệu quả khai thác, gắn với phát triển du lịch hội nghị, hội thảo, góp phần tăng nguồn thu, phát huy tối đa hiệu quả đầu tư của công trình.
Qua kiểm tra thực địa, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy ghi nhận tinh thần chủ động của các chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương trong triển khai các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn phường Sa Pa. Đồng thời, đồng chí cũng chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc đang ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện, tập trung ở công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư, bố trí nguồn vốn và sự phối hợp giữa các đơn vị trong quá trình triển khai.
Đối với phường Sa Pa, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu cấp ủy, chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan tập trung rà soát, tháo gỡ dứt điểm các tồn tại, vướng mắc, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng tại Khu Trung tâm hành chính mới. Quá trình thực hiện phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật, đồng thời vận dụng linh hoạt, thấu tình, đạt lý, tăng cường đối thoại, tuyên truyền, vận động để tạo sự đồng thuận của người dân, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các hộ bị ảnh hưởng.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các sở, ngành, chủ đầu tư và chính quyền địa phương nâng cao trách nhiệm, tăng cường phối hợp, chủ động giải quyết ngay những khó khăn phát sinh, không để các vướng mắc kéo dài làm ảnh hưởng đến tiến độ các công trình trọng điểm. Cùng với đó, khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư theo đúng quy định; ưu tiên bố trí nguồn lực cho các dự án cấp bách, tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thi công, bảo đảm chất lượng công trình, tiến độ giải ngân và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.
Đối với các dự án hạ tầng đô thị, giao thông, bãi đỗ xe, xử lý nước thải và xây dựng đô thị thông minh... đồng chí yêu cầu các cơ quan chức năng tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, giải phóng mặt bằng, kỹ thuật và hạ tầng; đồng thời sớm nghiên cứu phương án quản lý, vận hành, khai thác hiệu quả ngay sau khi công trình hoàn thành, tránh đầu tư dàn trải hoặc để tài sản công hoạt động kém hiệu quả. Mục tiêu là từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, nâng cao chất lượng môi trường và năng lực phục vụ du lịch, tạo nền tảng xây dựng Sa Pa trở thành đô thị du lịch quốc gia mang tầm quốc tế, phát triển xanh, thông minh và bền vững.
