Tỉnh Lào Cai hiện có 1.482 hợp tác xã với trên 42.000 thành viên, trong đó có nhiều hợp tác xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực n ông, lâm nghiệp. Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới và Chỉ thị số 19/CT-TTg ngày 03/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh chuyển đổi số trong khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã; tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ: từ hỗ trợ hạ tầng công nghệ, đào tạo kỹ năng số, tham gia sàn thương mại điện tử và kết nối tiêu thụ sản phẩm trên các nền tảng số cho các hợp tác xã.
Nâng cao năng lực thương mại điện tử
Việc nâng cao năng lực thương mại điện tử đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số tại tỉnh Lào Cai. Những năm gần đây tỉnh đã chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân tiếp cận các nền tảng số, tham gia sàn thương mại điện tử để quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Thông qua các chương trình tập huấn, hướng dẫn kỹ năng số, nhiều đơn vị đã biết ứng dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để giới thiệu đặc sản địa phương, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Thành lập năm 2024, Hợp tác xã Y dược học cổ truyền Yên Thế (xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai) mỗi năm cung cấp ra thị trường trên 400.000 cây giống các loại, tạo việc làm ổn định cho 6 thành viên nữ là đồng bào dân tộc thiểu số với thu nhập từ 6-7 triệu đồng/tháng.
Chị Nông Thị Thắm - Giám đốc Hợp tác xã cho biế: Nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước thông qua các nguồn vốn và các chương trình tập huấn chuyển đổi số, đơn vị đã từng bước đầu tư trang thiết bị như máy tính, đồng thời triển khai chữ ký số, chữ ký điện tử và hóa đơn điện tử. Bên cạnh đó, hợp tác xã cũng chủ động tận dụng các nền tảng Facebook, TikTok để quảng bá sản phẩm cây giống. Nhờ vậy, nhiều khách hàng từ các tỉnh, thành khác đã biết đến và đặt mua, đặc biệt là đối với mặt hàng củ hoa giống.
Cùng với việc hỗ trợ các hợp tác xã đầu tư hạ tầng công nghệ, năm 2025, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai đã phối hợp tổ chức 12 lớp tập huấn cho hơn 530 học viên là thành viên các hợp tác xã, tổ hợp tác, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại nhiều địa phương trong tỉnh. Thông qua các lớp tập huấn, các học viên được giới thiệu về các sàn thương mại điện tử, trang bị kiến thức về lập kế hoạch sản xuất kinh doanh, kỹ năng ứng dụng AI trong xây dựng nội dung, thiết kế ảnh, video và kỹ năng livestream bán hàng.
Theo chị Lưu Thị Hòa, giảng viên Hệ sinh thái Mevi (đơn vị tư vấn hỗ trợ các hoạt động của dự án SPRINT tại tỉnh Lào Cai) cho biết: "Việc trang bị cho đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là phụ nữ trong các tổ nhóm sản xuất, hợp tác xã về kinh doanh số là điều rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Đó là việc cung cấp các kiến thức để học viên triển khai kinh doanh, xây dựng hình ảnh trên nền tảng số, từ đó bổ trợ cho hoạt động bán hàng trên các nền tảng".
Bên cạnh tập huấn, việc đưa các sản phẩm OCOP và nông sản tiêu biểu lên sàn thương mại điện tử không chỉ góp phần nâng cao giá trị hàng hóa mà còn tạo cơ hội kết nối với khách hàng trên phạm vi rộng. Qua đó, từng bước hình thành thói quen kinh doanh số trong cộng đồng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng hiện đại và bền vững.
Chị Hờ Thị Dở ở xã Phình Hồ chia sẻ: "Sau khi theo học các lớp tập huấn về chuyển đổi số và sàn thương mại điện tử, tôi học được rất nhiều về Chat GPT để viết được bài tốt hơn, học được cách quay video để giới thiệu, quảng bá sản phẩm chè do chúng tôi sản xuất trên nền tảng mạng xã hội như tiktok, facebook... từ đó việc bán hàng thuận lợi hơn".
Tăng doanh thu nhờ thương mại điện tử
Nếu trước đây, sản phẩm của hợp tác xã chủ yếu tiêu thụ trong phạm vi địa phương, thì nay thương mại điện tử giúp các hợp tác xã tiếp cận khách hàng trên toàn quốc, thậm chí quốc tế. Nông sản, đặc sản vùng miền có thể đến tay người tiêu dùng mà không cần qua nhiều khâu trung gian. Từ đó tăng giá trị cho sản phẩm, nâng cao doanh thu cho hợp tác xã.
Năm 2025, doanh thu bình quân đạt 1,768 tỷ đồng/hợp tác xã; lãi bình quân đạt 352 triệu đồng/hợp tác xã; thu nhập bình quân của người lao động gần 60 triệu đồng/năm. Qua đó khẳng định đóng góp của kinh tế thị trường đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch Bản Mù, xã Phình Hồ mỗi năm bao tiêu khoai sọ nương cho gần 100 hộ dân trong và ngoài xã, sản lượng 70 - 100 tấn/năm. Ngoài bán hàng truyền thống qua các đại lý, hộ kinh doanh và các cửa hàng nông sản tại các địa phương, hợp tác xã còn tiếp cận với khách hàng ngoài tỉnh thông qua bán hàng trên nền tảng số.
Anh Giàng A Vầu, Giám đốc hợp tác xã cho biết: “Thương mại điện tử mở ra cơ hội để sản phẩm của hợp tác xã tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Chúng tôi đã kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử như tiktok, shopee và các trang facebook, zalo... từ đó tăng doanh thu cho hợp tác xã và các thành viên".
Tại Hợp tác xã Nông lâm sản Dương Phúc, chị Nguyễn Thị Dím, Giám đốc hợp tác xã đã quen dần với kinh doanh trực tuyến. Các sản phẩm măng khô được gửi đi nhiều tỉnh, thành phố thông qua đơn đặt hàng online. Năm 2025, hợp tác xã đạt sản lượng 10 tấn măng ống khô, 100 tấn măng ngọn và 50 tấn măng củ. Chị Dím cho biết: “Công nghệ giúp chúng tôi tiếp cận khách hàng thuận lợi, hiệu quả bán hàng được nâng lên. Đây là động lực để hợp tác xã chú trọng nâng cao chất lượng và tăng năng suất lao động”.
Còn tại Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Vạn An, xã Khánh Yên, chị Ngân Thị Trang, giám đốc HTX cho biết: “Mỗi tháng hợp tác xã tiêu thụ trên 10 tấn trà viên, 150.000 gói trà túi lọc và nhiều sản phẩm thảo mộc khác. 70% sản lượng này được tiêu thụ trên kênh online, 20% đến từ gia công xuất khẩu và khoảng 10% đến từ kênh bán hàng truyền thống, mang về doanh thu trên 4,8 tỷ đồng mỗi năm.
Câu chuyện từ Hợp tác xã nông - lâm sản Dương Phúc, Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch Bản Mù cùng những con số “biết nói” của Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Vạn An đã trở thành những minh chứng tiêu biểu cho bức tranh chuyển đổi số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc ứng dụng thương mại điện tử, khai thác mạng xã hội và sử dụng các công cụ AI trong hoạt động sản xuất, kinh doanh đang từng bước làm thay đổi phương thức sản xuất truyền thống, mở ra hướng tiếp cận thị trường mới cho các hợp tác xã.
Ông Nguyễn Đức Lâm - Phó Chủ tịch Phụ trách Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai cho biết: Thời gian tới, Liên minh Hợp tác xã tỉnh tiếp tục phối hợp với tổ chức Cowater International triển khai các hoạt động của Dự án “Thúc đẩy khả năng chống chịu, bao trùm và Chuyển đổi sáng tạo của các doanh nghiệp vừa và nhỏ” (SPRINT) do Bộ Các vấn đề toàn cầu của Canada tài trợ; kết nối các nguồn lực thông tin, giải pháp tài chính, kỹ thuật số và các hoạt động hỗ trợ xúc tiến thương mại đối với thành viên hợp tác xã. Đồng thời sẽ lựa chọn, hỗ trợ một số hợp tác xã thí điểm và nhân rộng các mô hình hợp tác xã chuyển đổi số hoạt động hiệu quả.