Sau sáp nhập, không gian sản xuất rộng mở tạo điều kiện để Thượng Bằng La tổ chức lại vùng trồng, phát huy lợi thế để phát triển nông nghiệp hàng hóa bền vững.
Đến nay, xã đã hình thành vùng măng tre 400 ha, 500 ha cây ăn quả, 296 ha chè, 525 ha lúa hai vụ, 820 ha ngô hai vụ, 10 ha cây dược liệu, cùng hàng nghìn ha rừng và quế.
Từng có hơn 150 ha cây có múi như cam, quýt, nhưng khi sâu bệnh phát sinh, hiệu quả giảm sút, người dân thôn 19/5 đã nhanh chóng tính toán lại để thích ứng. Anh Đặng Văn Trường, nguyên trưởng thôn cho biết: “Ngoài việc phục hồi một số diện tích cam, bà con đã chuyển đổi sang trồng tre măng, quế, và đặc biệt là 45 ha cây ăn quả như ổi, chanh, hồng xiêm, táo. Chỉ sau vài năm, nhiều hộ đã bắt đầu thu hoạch, trong đó có những hộ đạt sản lượng hàng chục tấn một vụ”.
Những con số ấy cho thấy sự năng động trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp địa phương, giúp người dân vừa khắc phục khó khăn vừa tạo thêm nguồn thu nhập ổn định.
Làm đại lý thu mua nông sản, trung bình mỗi ngày gia đình chị Phạm Thị Huê thu mua khoảng 2 tấn quả, chủ yếu là ổi, chanh tứ thời. Vào thời điểm thu hoạch rộ, đại lý thu mua với số lượng hàng chục tấn để chuyển đi các tỉnh tiêu thụ.
Vừa xuất bán hơn 100 kg chanh tứ thời, anh Bùi Ngọc Phúc - một chủ vườn ở địa phương chia sẻ: “Với giá từ 8.000 - 10.000 đồng/kg chanh, 15.000 đồng/kg ổi, đầu ra ổn định, giúp nông dân chúng tôi có thêm thu nhập”.
Những con số trên phản ánh rõ hiệu quả của việc chuyển đổi cây trồng ở Thượng Bằng La: Sản phẩm đã có đầu ra, giá cả ổn định và quan trọng hơn là mang lại nguồn thu thực tế cho người dân.
Việc định hướng quy hoạch vùng nguyên liệu đang mang lại hiệu quả rõ rệt ở Thượng Bằng La, giúp phát triển nông nghiệp bền vững theo hướng hàng hóa và hình thành các đầu mối thu mua sản phẩm. Cụ thể, với 400 ha măng tre Bát độ, Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Huyền Bách được giao bao tiêu tại các thôn 9, 3, 7 và 2. Chị Kiều Thị Huyền - Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Huyền Bách cho biết "Năm nay, sản lượng sản xuất và thu mua của hợp tác xã đạt khoảng 800 tấn, giá bình quân 5.300 - 5.500 đồng/kg. Hợp tác xã cung cấp cho Công ty TNHH Yamazaki Việt Nam khoảng 700 tấn, phần còn lại chế biến thành măng muối, măng luộc bán ra thị trường".
Cùng với đó, Hợp tác xã Sơn Ngọc ở thôn Mỏ được giao bao tiêu sản phẩm tại các thôn 19/5, Dạ, Đá Đỏ, Bắc, Mỏ, Trần Phú và một số xã lân cận. Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã thu mua khoảng 800 tấn măng tre Bát độ, dự kiến cả vụ đạt 1.000 tấn - cao hơn năm trước.
Việc hình thành các đầu mối thu mua không chỉ giúp người dân yên tâm sản xuất mà còn nâng cao hiệu quả vùng nguyên liệu, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp.
Hình thành vùng sản xuất tập trung đang mở ra triển vọng trở thành những vùng hàng hóa quy mô lớn nhưng câu hỏi đặt ra là làm thế nào để cùng một diện tích đất tạo ra giá trị cao hơn, để người sản xuất không chỉ bán nguyên liệu thô mà còn hưởng thêm giá trị từ chế biến, đóng gói, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường, phát triển bền vững?
Để giải bài toán này, Thượng Bằng La tiếp tục tháo gỡ những “điểm nghẽn”. Trọng tâm là về: Hạ tầng giao thông (đường vào các vùng nguyên liệu cao sản còn hạn chế, đặc biệt trong mùa mưa gây khó khăn cho vận chuyển); năng lực quản trị và tài chính của một số hợp tác xã còn yếu, chưa đủ sức làm cầu nối vững chắc giữa nông dân và doanh nghiệp lớn; thiếu cơ sở chế biến sâu và kho lạnh bảo quản tại chỗ, khiến nông sản chịu áp lực tiêu thụ tươi ngay khi thu hoạch, làm giảm giá trị gia tăng...
Những thách thức này nếu được giải quyết sẽ mở ra cơ hội để nông sản Thượng Bằng La mở rộng thị trường với thương hiệu riêng, nâng cao thu nhập cho người dân và khẳng định vị thế vùng nguyên liệu.
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh - Chủ tịch UBND xã Thượng Bằng La: Xã định hướng tiếp tục cơ cấu lại nông nghiệp, phát huy tiềm năng, lợi thế, nâng cao chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng; từng bước chuyển từ sản xuất nông sản sang phát triển sản phẩm nông nghiệp có giá trị. Cụ thể, với cây măng, xã tiếp tục mở rộng diện tích, hình thành chuỗi liên kết từ khâu trồng, chăm sóc, thu hái đến thu mua, sơ chế, chế biến và tiêu thụ. Đồng thời khuyến khích, tạo điều kiện để các chủ thể hoàn thiện hồ sơ, công nhận sản phẩm OCOP từ măng.
Đối với cây ăn quả, địa phương tiến hành rà soát, nâng cao chất lượng những vùng đang cho hiệu quả, đồng thời cải tạo hoặc chuyển đổi diện tích già cỗi, năng suất thấp, từng bước hình thành liên kết tiêu thụ ổn định. Cùng với đó, tiếp tục cải tạo nâng cao giá trị chè, mở rộng diện tích cây dược liệu; đưa những cây trồng mới như bí, ớt... có hiệu quả kinh tế cao vào sản xuất.
Bên cạnh đó, nông, lâm nghiệp cũng được đặt trong hướng phát triển kinh tế nông thôn đa giá trị. Xã định hướng gắn các vùng sản xuất với du lịch trải nghiệm, khai thác cảnh quan, sản phẩm đặc trưng và đời sống nông thôn để mở thêm đầu ra cho nông sản, tạo thêm dịch vụ và việc làm.
Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết ngày càng diễn biến khó lường, việc lựa chọn cây trồng phù hợp, tổ chức lại vùng sản xuất, sử dụng hiệu quả đất và nước cũng được đặt ra nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
Nâng cao giá trị sản phẩm, giao thông là một "mắt xích" quan trọng. Năm nay, Thượng Bằng La tiếp tục triển khai 9 công trình đường với tổng chiều dài trên 9 km, tổng mức đầu tư hơn 12 tỷ đồng, từ đó góp phần kết nối vùng sản xuất với khu dân cư, điểm thu mua và thị trường, giảm chi phí vận chuyển.
Tin rằng, từ sự năng động của người dân trong lựa chọn hướng sản xuất, cùng giải pháp của chính quyền trong tổ chức lại sản xuất, kết nối thị trường, đầu tư hạ tầng, thu hút sự tham gia của doanh nghiệp trong xây dựng vùng nguyên liệu, chế biến và kết hợp hiệu quả các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, của tỉnh... giá trị nông sản của Thượng Bằng La sẽ tiếp tục được nâng lên. Từ đó, góp phần hiện thực hóa mục tiêu Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra: Thu nhập bình quân đầu người đạt 80 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo còn 1,5%; xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.
