Thị phần vận tải đường sắt ngày càng giảm sút, chính sách ưu đãi chưa được triển khai

Hệ thống vận tải Việt Nam đang quá phụ thuộc vào đường bộ, loại hình vận tải giá thành cao, tiêu hao nhiều nguồn lực của quốc gia, với lượng tiêu thụ hàng chục triệu tấn xăng dầu/năm, gây ô nhiễm môi trường.

Chuyến tàu liên vận quốc tế khởi hành từ ga Kép (Bắc Giang).

Trong khi đó, Chiến lược phát triển Giao thông vận tải (GTVT) đường sắt, nhất là xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc Nam chưa được quan tâm đúng mức. Thị phần vận tải đường sắt ngày càng giảm sút, chính sách ưu đãi chưa được triển khai. Không huy động được nguồn vốn ngoài ngân sách cho đầu tư phát triển đường sắt. Mô hình quản lý, hoạt động, vận hành còn lạc hậu...

Tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV, đại biểu Quốc hội Huỳnh Thanh Phương, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Tây Ninh đã có Phiếu chất vấn bằng văn bản đối với Bộ trưởng Bộ GTVT, đề nghị Bộ trưởng cho biết giải pháp để xây dựng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, nhất là đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội của đất nước...

Về nội dung này, Bộ trưởng Bộ GTVT cho biết, vận tải đường sắt là phương thức có nhiều ưu thế về chi phí với cự ly vận tải từ trung bình đến dài; an toàn, thuận tiện, tiện nghi, ít ô nhiễm môi trường, tiết kiệm tài nguyên; thích hợp nhất với những hành lang vận tải hành khách, hàng hóa có nhu cầu vận tải rất lớn và vận tải hành khách đô thị.

Những năm 1980, thị phần vận tải đường sắt ở nước ta đã từng chiếm tỷ trọng lớn trong toàn ngành (thị phần hành khách khoảng 29,2%, hàng hóa khoảng 7,5%). Tuy nhiên, thời gian gần đây, với sự phát triển và cạnh tranh mạnh của vận tải đường bộ, hàng không, hàng hải, trong khi chất lượng kết cấu hạ tầng, phương tiện, thiết bị, công nghệ đường sắt lạc hậu; khả năng kết với các phương thức vận tải khác, các đầu mối vận tải, liên vận quốc tế còn bất cập; tổ chức quản lý, khai thác đường sắt chưa đáp ứng yêu cầu thị trường.

Do vậy, thị phần vận tải đường sắt đã sụt giảm theo từng năm. Đến năm 2022, thị phần vận tải đường sắt toàn ngành (hành khách chiếm khoảng 0,61%, hàng hóa chiếm khoảng 1,05%). Nguyên nhân dẫn đến những tồn tại, bất cập nêu trên, đó là: Dự án đầu tư công trình đường sắt có quy mô lớn, thời gian dài dẫn đến khó khăn trong bố trí nguồn lực. Nhu cầu đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông nói chung và đường sắt nói riêng rất lớn trong khi nguồn lực hạn chế. Đầu tư đường sắt chưa hấp dẫn về tài chính để thu hút nhà đầu tư.

Tư duy, nhận thức đối với phương thức vận tải đường sắt chưa đầy đủ. Thiếu cơ chế chính sách mang tính đột phá để huy động nguồn lực. Chưa ưu tiên bố trí nguồn lực để đầu tư kết cấu hạ tầng đường sắt. Quy hoạch không gian phát triển kinh tế rời rạc, thiếu gắn kết giữa đường sắt với phát triển đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp... Nguồn nhân lực, trình độ khoa học - công nghệ và công nghiệp đường sắt còn hạn chế, yếu kém. Phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương triển khai quy hoạch, dự án chưa thực sự chặt chẽ. Công tác giải phóng mặt bằng khó khăn, đặc biệt đối với đường sắt đô thị.

Để khắc phục những bất cập của lĩnh vực đường sắt trong thời gian qua và tạo động lực phát triển trong thời gian tới, Bộ GTVT đã lập, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và phê duyệt kế hoạch, chính sách, giải pháp và nguồn lực thực hiện quy hoạch mạng lưới đường sắt; xây dựng Đề án tổng kết thực hiện chiến lược phát triển đường sắt, tham mưu Ban cán sự đảng Chính phủ trình Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 49- KL/TW ngày 28/2/2023 về định hướng phát triển đường sắt.

Trong đó, đã đề xuất một số giải pháp chủ yếu để xây dựng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đổi mới tư duy, nhận thức và hành động quyết liệt để tiếp tục đẩy mạnh phát triển giao thông vận tải đường sắt. Nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí, lợi thế của phương thức vận tải đường sắt. Hoàn thiện đồng bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các cơ chế, chính sách để ưu đãi, đột phá để khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển lĩnh vực đường sắt; tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến trình đầu tư các tuyến đường sắt đô thị.

Ưu tiên nguồn lực thích đáng trong các kế hoạch đầu tư công trung hạn, khai thác hiệu quả nguồn lực từ quỹ đất, nguồn lực ngoài ngân sách cho phát triển giao thông vận tải đường sắt; đa dạng hóa nguồn vốn, các hình thức, phương thức đầu tư các dự án đường sắt, đẩy mạnh đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Quy hoạch các khu đô thị, khu công nghiệp gắn kết với các tuyến, khu ga đường sắt (TOD) để tạo ra không gian phát triển mới, tạo tiền đề huy động vốn, khai thác, vận tải đường sắt.

Trong đó, đối với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, phấn đấu hoàn thành phê duyệt chủ trương đầu tư dự án trong năm 2025, khởi công các đoạn ưu tiên trong giai đoạn 2026 - 2030; đối với đường sắt đô thị, hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội và TP Hồ Chí Minh vào năm 2035; đối với các tuyến đường sắt quốc gia khác, tập trung cải tạo, nâng cấp, khai thác có hiệu quả các tuyến đường sắt hiện có và phấn đấu khởi công một số tuyến kết nối các cảng biển cửa ngõ quốc tế, cửa khẩu quốc tế, cảng hàng không quốc tế, đường sắt khu đầu mối, đầu tư đường sắt TP Hồ Chí Minh - Cần Thơ và tiếp tục đầu tư hoàn thành tuyến Hà Nội - Hạ Long trong giai đoạn từ nay đến năm 2030.

Đẩy mạnh xã hội hóa trong kinh doanh vận tải đường sắt, dịch vụ hỗ trợ vận tải; thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phương tiện, các công trình hỗ trợ cho hoạt động vận tải. Kiện toàn mô hình tổ chức, quản lý khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị; nâng cao năng lực, vai trò của cơ quan quản lý nhà nước về đường sắt. Triển khai các chính sách phát triển công nghiệp và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt; tăng cường hợp tác quốc tế chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực đường sắt, đặc biệt là đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao.

Theo Báo Tin tức

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Để người dân vùng lũ Làng Nủ yên tâm sản xuất

Để người dân vùng lũ Làng Nủ yên tâm sản xuất

Sau những tháng ngày oằn mình gánh chịu hậu quả thiên tai, cánh đồng Làng Nủ (xã Phúc Khánh) đang dần hồi sinh. Song song với việc đẩy nhanh tiến độ san tạo mặt bằng, chính quyền địa phương đang tích cực phối hợp với các đơn vị chức năng thực hiện đo đạc, tách thửa và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hơn 70 hộ dân - bước đi quan trọng để người dân yên tâm gây dựng lại sinh kế trên chính mảnh đất quê hương.

Tả Củ Tỷ tổ chức tập huấn phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026

Tả Củ Tỷ tổ chức tập huấn phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026

Chiều 15/4, UBND xã Tả Củ Tỷ tổ chức Hội nghị tuyên truyền, tập huấn công tác bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026. Tham dự hội nghị có đại diện Chi cục Kiểm lâm tỉnh, Phòng PC04 Công an tỉnh Lào Cai; lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã; cùng các tổ trưởng Tổ bảo vệ rừng, bí thư chi bộ, trưởng thôn và các hộ nhận khoán bảo vệ rừng trên địa bàn.

Khai thác hiệu quả quỹ đất dọc các tuyến đường mới

Khai thác hiệu quả quỹ đất dọc các tuyến đường mới

Những năm gần đây, việc triển khai hàng loạt dự án giao thông trọng điểm mở ra những trục phát triển mới cho nhiều địa phương. Không chỉ góp phần hoàn thiện hạ tầng, tăng cường kết nối vùng, các tuyến đường mới còn tạo ra quỹ đất có giá trị cao dọc hai bên tuyến. Nếu được khai thác hợp lý, đây sẽ là nguồn lực quan trọng để phát triển đô thị, thu hút đầu tư và tăng nguồn thu ngân sách.

“An cư lạc nghiệp”

“An cư lạc nghiệp”

Phát triển nhà ở xã hội không chỉ giải quyết nhu cầu chỗ ở, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc trong hiện thực hóa mục tiêu an sinh, tạo nền tảng cho người dân “an cư để lạc nghiệp”.

Mùa quả thơm nơi đầu nguồn biên giới

Mùa quả thơm nơi đầu nguồn biên giới

Dòng sông Hồng chạm vào lãnh thổ Việt Nam từ ngã ba Lũng Pô, xã A Mú Sung rồi men theo những triền đồi, thung lũng, chảy qua nhiều tỉnh về biển cả. Nơi vùng đất Trịnh Tường giáp A Mú Sung, cũng là nơi thượng nguồn sông Hồng, từ vùng đất hoang sơ nay đã trở thành những bản làng trù phú, xanh tươi. Mùa xuân năm nay, đồng bào Dao tuyển thôn Bản Trang, xã Trịnh Tường rộn ràng vào mùa thu hoạch dứa. Gia đình nào cũng phấn khởi vì dứa được mùa, được giá, cuộc sống bà con nơi biên giới thêm ấm no.

Để trái cây nhập khẩu tới tay người tiêu dùng

Để trái cây nhập khẩu tới tay người tiêu dùng

Những ngày này, hoạt động xuất - nhập khẩu hàng hóa qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh diễn ra sôi động, đặc biệt là với các mặt hàng nông sản, trái cây tươi. Nhằm đảm bảo chất lượng hàng hóa cũng như đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước, các khâu từ thông quan đến vận chuyển, phân phối đều được thực hiện nhanh chóng, đồng bộ, chặt chẽ tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành.

Lùng Phình: Cây thắng cố mở ra hướng đi mới

Lùng Phình: Cây thắng cố mở ra hướng đi mới

Trong lộ trình tái cơ cấu nông nghiệp, xã Lùng Phình đã bước đầu thành công với mô hình trồng cây thắng cố - gia vị không thể thiếu của món thắng cố ngựa và là loại thảo dược quý có tác dụng chữa bệnh. Với khả năng thích nghi tốt, mô hình đang mở ra hướng đi mới đầy triển vọng, giúp nhiều hộ dân vùng cao thu về từ 50 - 60 triệu đồng mỗi năm.

Xã Lục Yên chủ động phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi

Xã Lục Yên chủ động phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi

Trước nguy cơ bệnh dịch tả lợn châu Phi tái bùng phát tại một số địa phương, tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống kinh tế của người dân, UBND xã Lục Yên đã kịp thời chỉ đạo triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp tăng cường phòng, chống dịch bệnh trên toàn địa bàn.

HĐND tỉnh khảo sát tình hình thực hiện dự toán ngân sách 2026 tại Âu Lâu

HĐND tỉnh khảo sát tình hình thực hiện dự toán ngân sách 2026 tại Âu Lâu

Ngày 15/4, Đoàn khảo sát của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Lào Cai do bà Ngụy Phí Kiều Vân - Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND phường Âu Lâu về tình hình thực hiện Nghị quyết của HĐND tỉnh liên quan đến dự toán ngân sách địa phương và phương án phân bổ ngân sách cấp tỉnh năm 2026.

Bát Xát nâng cao giá trị cây dứa bằng đổi mới kỹ thuật

Bát Xát nâng cao giá trị cây dứa bằng đổi mới kỹ thuật

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, người dân xã Bát Xát (tỉnh Lào Cai) đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn áp dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào canh tác dứa. Nhờ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm không ngừng được nâng cao, góp phần khẳng định vị thế của cây dứa như một cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương.

Tạo nền móng cho sản xuất hiện đại, thân thiện với môi trường

Tạo nền móng cho sản xuất hiện đại, thân thiện với môi trường

Xác định mặt bằng sạch là "nam châm" thu hút các nhà đầu tư chiến lược, Lào Cai đã chính thức khởi động chiến dịch hoàn thiện hạ tầng công nghiệp quy mô lớn ngay từ những tháng đầu năm 2026. Tỉnh không chỉ hướng tới mục tiêu lấp đầy diện tích các khu, cụm công nghiệp mà còn kiên định với lộ trình chuyển đổi xanh, tạo nền móng vững chắc cho hệ sinh thái sản xuất hiện đại và thân thiện với môi trường.

Pha Long vào vụ sản xuất mới

Pha Long vào vụ sản xuất mới

Những ngày này, cùng với các địa phương vùng cao của tỉnh Lào Cai, xã Pha Long đang bước vào sản xuất vụ mùa. Trong điều kiện thời tiết khô hạn, việc lựa chọn cây trồng và tổ chức sản xuất phù hợp được địa phương đặc biệt quan tâm.

Phường Trung Tâm: Tập trung nguồn lực triển khai các công trình trọng điểm năm 2026

Phường Trung Tâm: Tập trung nguồn lực triển khai các công trình trọng điểm năm 2026

Nhằm bảo đảm tiến độ và nâng cao hiệu quả đầu tư công, vừa qua, lãnh đạo UBND phường Trung Tâm đã tổ chức đoàn khảo sát, kiểm tra thực địa các công trình dự kiến triển khai trong năm 2026; đánh giá sát thực trạng, kịp thời tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiến độ các dự án xây dựng trên địa bàn.

fb yt zl tw