Khu buôn bán dê tại chợ phiên Cốc Ly không chỉ là nơi mua bán thuần túy, mà còn hội tụ những giá trị văn hóa, kinh tế và tinh thần của người dân vùng cao. Ở đây, dê là vật nuôi và là tài sản, nguồn sống gắn liền với mưu sinh của bà con.
Với nhiều hộ dân ở xã Bảo Nhai, việc nuôi dê đã trở thành nghề mang lại thu nhập ổn định, giúp cuộc sống khá hơn.
Điển hình là gia đình ông Đặng Văn Ngoan ở thôn Làng Pàm - một trong những hộ nuôi dê lớn nhất vùng. Hơn 20 năm gắn bó với vật nuôi này, ông Ngoan hiểu rõ giá trị kinh tế mà con dê mang lại.
Ông Ngoan chia sẻ: “Dê dễ nuôi, chỉ cần cho ăn cỏ, cây ngoài đồi, núi; buổi tối cho uống thêm chút nước muối là được. Ban đầu, gia đình tôi nuôi với số lượng nhỏ, nhưng sau này khi thấy giá trị kinh tế cao nên dần dần mở rộng quy mô. Có thời điểm, gia đình tôi nuôi tới 70 con, hiện tại còn khoảng 30 con, trong đó hơn một nửa đã đủ tiêu chuẩn xuất bán”.
Đây là giống dê núi đặc trưng, được nuôi thả trên các sườn đồi, ăn lá cây, cỏ dại và các loại thảo dược tự nhiên, nhờ đó thịt săn chắc, ít mỡ. Chính vì vậy, dê bán tại chợ phiên Cốc Ly không chỉ thu hút người mua trong tỉnh mà cả những thương lái đến từ các tỉnh lân cận.
Theo quan sát của chúng tôi, khu bán dê được bố trí gần trước cổng chính chợ. Người bán ít thì 1 - 2 con, người bán nhiều lên tới hàng chục con. Thương lái từ nhiều nơi, đi xe mô tô, xe tải đến thu mua dê.
Anh Nguyễn Văn Đại, thương lái đến từ xã Yên Lạc, tỉnh Phú Thọ, cho biết: “Tôi đi nhiều nơi mua dê, nhưng dê bán ở chợ phiên Cốc Ly có chất lượng thịt ngon hơn hẳn, giá cả cũng phải chăng. Mỗi năm, tôi lên đây vài lần để thu mua dê của người dân”.
Với giá bán dê đực khoảng 145.000 đồng/kg, dê cái khoảng 130.000 đồng/kg, một con dê nặng 20 - 25 kg có thể thu khoảng 4 triệu đồng. Số tiền này không chỉ giúp người dân trang trải chi phí sinh hoạt mà còn là nguồn vốn để đầu tư vào việc học hành của con cái.
Ông Tẩn Seo Dìn, ở thôn Làng Pàm, chia sẻ: “Nhờ chăn nuôi dê mà cuộc sống gia đình tôi trở nên khá hơn. Tôi chỉ cần mang 1 - 2 con dê ra chợ phiên Cốc Ly bán là có vài triệu đồng trang trải cuộc sống”.
Mặc dù dễ nuôi và mang lại thu nhập khá, nhưng nghề nuôi dê không phải lúc nào cũng thuận lợi. Ông Đặng Văn Ngoan cho biết: Khó khăn lớn nhất với người nuôi dê là việc chăn thả, nên phải luôn theo sát. Bên cạnh đó, dịch bệnh cũng là một mối lo thường trực, cần theo dõi chặt chẽ sức khỏe của đàn dê để có biện pháp bảo vệ kịp thời, tránh thiệt hại.
Hiện nay, chính quyền địa phương đang có những định hướng rõ ràng để phát triển nghề nuôi dê thành một mũi nhọn kinh tế.
Ông Triệu Phúc Hương - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bảo Nhai, cho biết: “Một trong những giải pháp quan trọng là tăng số lượng đàn dê và hướng dẫn bà con nuôi theo quy mô lớn. Các lớp tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi, cách xây dựng chuồng trại đảm bảo vệ sinh và các biện pháp phòng bệnh đang được xã tổ chức. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro từ dịch bệnh đối với đàn dê”.
Bên cạnh đó, việc quảng bá thương hiệu “dê chợ phiên Cốc Ly” cũng được địa phương chú trọng. Được chăn nuôi theo phương pháp tự nhiên, dê Cốc Ly có tiềm năng lớn để trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Từ những câu chuyện mộc mạc của người nuôi dê, những con số về thu nhập, cho đến định hướng phát triển của chính quyền địa phương, hứa hẹn tương lai cho nghề nuôi dê ở Bảo Nhai, góp phần giảm nghèo và nâng cao đời sống của người dân nơi đây.
