Thay vì ngăn cấm, cần chung tay sáng tạo nội dung số vì trẻ em

Sự hiện diện của các thiết bị điện tử và mạng xã hội trong đời sống trẻ em Việt Nam là xu thế tất yếu, nhưng đi cùng là những nguy cơ, tác hại khó lường. Thay vì ngăn cấm, cần tạo thêm những “món ăn tinh thần” phong phú, lành mạnh để trẻ tự tin, an toàn trên không gian số.

tre-em-cam.jpg
Đại diện một số tổ chức thành viên sáng lập Mạng lưới DCCC ra mắt.

Đó là quan điểm của đa số chuyên gia văn hóa, giáo dục và cũng là thách thức đòi hỏi sự chung tay giải quyết từ mọi nguồn lực trong xã hội. Theo khảo sát được công bố tại lễ ra mắt Mạng lưới Sáng tạo nội dung số vì trẻ em vừa qua tại Hà Nội, có tới 91% trẻ em được hỏi cho biết sử dụng internet thường xuyên. Lợi ích của việc tiếp cận công nghệ là trẻ em có cơ hội học ngoại ngữ, mở rộng tài liệu học tập, rèn kỹ năng mềm, tham gia các hoạt động sáng tạo trực tuyến…

Tuy nhiên, ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam cũng cảnh báo “sức đề kháng” của trẻ trước thông tin độc hại còn thấp, khiến các em dễ bị tác động tiêu cực về nhận thức, hành vi, thậm chí trở thành nạn nhân của bắt nạt, lừa đảo hoặc trào lưu nguy hiểm trên mạng. Những vụ việc như “bắt cóc online” xôn xao dư luận thời gian vừa qua đặt ra câu hỏi: Làm sao để công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ trẻ em phát triển, thay vì gây nguy hiểm?

Nghiên cứu của các tổ chức trong nước đã chỉ ra hơn 30% trẻ từng tiếp xúc với nội dung bạo lực, khiêu dâm hoặc tin giả. Khảo sát khác cho thấy, chỉ 15-28% trẻ và phụ huynh có đủ nhận thức về các nguy cơ trực tuyến, chẳng hạn như quấy rối, xâm hại tình dục. Không chỉ lo ngại về nội dung, nhiều nhà sáng tạo bày tỏ trăn trở về môi trường sản xuất và thị trường.

Nghệ sĩ Ưu tú, đạo diễn Trịnh Lâm Tùng cho biết, nhiều kênh YouTube hướng tới trẻ em thu hút hàng chục triệu lượt xem dù nội dung sơ sài, thậm chí vô bổ, trong khi sản phẩm nghệ thuật chỉn chu gặp khó về kinh phí và phân phối. Người tạo nên thương hiệu phim hoạt hình “Trạng Quỳnh” cũng nhấn mạnh mối lo đứt gãy văn hoá: “Chúng ta đang thấy một thế hệ trẻ đôi khi bị gọi vui là “thế hệ cợt nhả”, nắm bắt xu hướng trên mạng cực nhanh nhưng ít quan tâm giữ gìn giá trị truyền thống. Giờ đây chúng ta có trách nhiệm khơi gợi lại điều đó bằng cách cẩn trọng với sáng tạo của mình”.

Ở góc độ báo chí, ông Phạm Định Thi, Tổng Thư ký Tòa soạn Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng, cho rằng báo in thiếu nhi đang mất độc giả về tay mạng xã hội vì “chưa thực sự tạo ra nhiều nội dung số xuất sắc”. Tuy nhiên, báo chí vẫn có lợi thế riêng: Hệ thống phát hành vào trường học, khả năng định hướng thông qua câu chuyện người tốt, việc tốt hay “5 điều Bác Hồ dạy”… Ông cho rằng, nếu kết hợp giữa báo chí, phụ huynh và nền tảng số, có thể tạo thành bộ lọc vững chắc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Với góc nhìn chuyên gia công nghệ, ông Nguyễn Lâm Thanh cho biết các nền tảng phổ biến như TikTok, Meta, Google và các nhà sáng tạo nội dung có vai trò then chốt, cần phát triển công cụ hướng dẫn phụ huynh, giáo viên, đồng thời khuyến khích sáng tạo nội dung tích cực về học tập, văn hóa, đạo đức, lối sống. Sự ra đời của Mạng lưới Sáng tạo nội dung số vì trẻ em do Liên minh Sáng tạo nội dung số Việt Nam phối hợp Tổ chức World Vision Vietnam và các đối tác thực hiện cũng là một bước tiến đáng kể.

Theo bà Phan Thị Kim Liên, Phó Trưởng Ban điều hành, mạng lưới được hình thành nhằm kết nối các cá nhân, tổ chức sáng tạo nội dung, huy động nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm, từ đó tạo ra sản phẩm số an toàn, hấp dẫn và có giá trị giáo dục. Điểm mới là coi trẻ em không chỉ là đối tượng bảo vệ mà còn là đối tác cùng tham gia sáng tạo, để các em vừa học hỏi, vừa góp phần xây dựng nội dung lành mạnh. Mạng lưới đặt mục tiêu thu hút 100 cá nhân và tổ chức tham gia sáng tạo trong vòng 2 năm tới, đồng thời phát hành hơn 200 sản phẩm nội dung mang tính giáo dục và an toàn cho trẻ nhỏ trong giai đoạn đầu.

Các chuyên gia, đại diện cơ quan quản lý và tổ chức xã hội cũng tiếp tục đề xuất các giải pháp như: Hoàn thiện khung pháp lý và tiêu chuẩn gắn nhãn độ tuổi; có chính sách hỗ trợ và khuyến khích các nhà sáng tạo nội dung số chất lượng cao, bao hàm cả giáo dục, nghệ thuật và giải trí; đưa kỹ năng an toàn số vào chương trình học và ngoại khóa; tăng cường trách nhiệm của nền tảng qua báo cáo minh bạch và chế tài khi vi phạm; hợp tác liên ngành để triển khai mô hình thí điểm và nhân rộng nếu hiệu quả…

Thực tế cho thấy, trẻ em Việt Nam đang trưởng thành trong môi trường số được dự báo sẽ còn bùng nổ với cả cơ hội và thách thức. Kiến tạo không gian số an toàn, bổ ích cho trẻ em là trách nhiệm không chỉ của riêng ngành công nghệ hay giáo dục, văn hóa, mà của mọi cá nhân và tổ chức quan tâm đến tương lai thế hệ trẻ

nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chính phủ triển khai cơ chế đặc biệt bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân

Chính phủ triển khai cơ chế đặc biệt bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân

Kế hoạch nhằm xác định cụ thể, đầy đủ, toàn diện các công việc, nhiệm vụ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan trong việc tổ chức triển khai thi hành Nghị quyết số 261/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Khánh Hòa: Người phụ nữ trả lại 6 triệu đồng chuyển nhầm đúng ngày 08/3

Khánh Hòa: Người phụ nữ trả lại 6 triệu đồng chuyển nhầm đúng ngày 08/3

Ngày 08/3/2026, tài khoản Agribank của chị Nguyễn Thị Liên, sinh năm 1986, trú thôn Ngòi Thắm, xã Khánh Hòa bất ngờ nhận được 6.000.000 đồng từ một giao dịch chuyển khoản lạ. Nhận thấy số tiền không thuộc về mình và không quen biết người chuyển, chị Liên đã chủ động đến Công an xã Khánh Hòa trình báo.

Đổi mới để nâng cao chất lượng điều trị

Đổi mới để nâng cao chất lượng điều trị

Những năm gần đây, công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân bằng y học cổ truyền tại Trung tâm Y tế khu vực Lào Cai - Cam Đường không ngừng được củng cố và phát triển, từng bước khẳng định hiệu quả trong điều trị cho người bệnh. Khoa Y học cổ truyền - Phục hồi chức năng đã trở thành địa chỉ tin cậy, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng cao của Nhân dân trên địa bàn.

Chứng chỉ ngoại ngữ: Đã dùng miễn thi tốt nghiệp THPT, có được quy đổi khi xét ĐH?

Chứng chỉ ngoại ngữ: Đã dùng miễn thi tốt nghiệp THPT, có được quy đổi khi xét ĐH?

Tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp, đại diện Bộ GD-ĐT và các trường đại học đã giải đáp thắc mắc của thí sinh về việc chứng chỉ tiếng Anh đã được dùng để miễn thi tốt nghiệp THPT thì chứng chỉ đó có được quy đổi để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển đại học hay không?

Những “viên gạch hồng” xây phong trào khuyến học

Những “viên gạch hồng” xây phong trào khuyến học

Những năm qua, phong trào khuyến học của tỉnh phát triển khá toàn diện, triển khai nhiều mô hình khuyến học hiệu quả, thiết thực. Mỗi mô hình là một cách làm hay. Đây là những nhân tố quan trọng đối với sự hình thành và phát triển xã hội học tập từ cơ sở.

Bên dòng suối Hán

Bên dòng suối Hán

Khởi nguồn từ khe nước giữa núi Hán và núi Vân Tiên, dòng suối Hán uốn lượn chừng hai cây số trước khi đổ sang địa phận xã Nghĩa Tâm. Năm tháng trôi qua, dòng suối miệt mài cung cấp nước nguồn nước tưới tiêu và chứng kiến sự phát triển của xã Thượng Bằng La. Suối Hán đã cùng trải qua những tiến bộ trong sản xuất, sự đổi thay trong đời sống tinh thần và lắng nghe nỗi niềm của người dân thôn Hán.

Những bóng hồng “thắp lửa” miền biên viễn

Những bóng hồng “thắp lửa” miền biên viễn

Giữa miền biên viễn, có những người phụ nữ đang ngày ngày lặng lẽ cống hiến bằng tất cả tâm huyết và yêu thương. Họ là cô giáo bám bản gieo con chữ giữa đại ngàn, là cán bộ Đoàn khơi nguồn nhiệt huyết cho tuổi trẻ, là cán bộ y tế tận tâm chăm sóc sức khỏe cho đồng bào vùng cao... Trong nhịp sống giản dị, không ít gian khó, phụ nữ vùng biên đã và đang thắp sáng hy vọng, ươm mầm tri thức và lan tỏa những yêu thương.

Phẫu thuật bắc cầu động mạch não giúp nữ bệnh nhân trẻ thoát khỏi liệt mặt, tay

Phẫu thuật bắc cầu động mạch não giúp nữ bệnh nhân trẻ thoát khỏi liệt mặt, tay

Sau 2 năm chịu đựng những cơn đau đầu kéo dài, cô gái 20 tuổi rơi vào tình trạng liệt mặt trái, yếu chân trái và liệt hoàn toàn tay trái. Nhờ ca phẫu thuật bắc cầu động mạch não tại Bệnh viện Chợ Rẫy, chỉ sau 24 giờ, bệnh nhân đã phục hồi vận động tay và cải thiện rõ rệt tình trạng liệt mặt.

Gieo mầm sống đẹp trong mỗi gia đình

Gieo mầm sống đẹp trong mỗi gia đình

Sau 15 năm triển khai, Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động đã trở thành phong trào sâu rộng, lan tỏa mạnh mẽ trong cán bộ, hội viên, phụ nữ và cộng đồng.

Bờ vai nhỏ "gánh" cả mái nhà

Bờ vai nhỏ "gánh" cả mái nhà

Giữa nhịp sống hiện đại, không phải người phụ nữ nào cũng có một mái ấm trọn vẹn với sự đồng hành của người đàn ông để cùng chia sẻ gánh nặng cuộc sống. Có những người buộc phải mạnh mẽ hơn, học cách bước qua tủi thân, lặng lẽ đảm đương cả vai trò của cha lẫn mẹ. Dẫu phía trước còn nhiều khó khăn, họ vẫn giữ vững niềm tin, âm thầm vun vén cho gia đình và hướng về tương lai bằng sự lạc quan và nghị lực.

fb yt zl tw