Thay vì ngăn cấm, cần chung tay sáng tạo nội dung số vì trẻ em

Sự hiện diện của các thiết bị điện tử và mạng xã hội trong đời sống trẻ em Việt Nam là xu thế tất yếu, nhưng đi cùng là những nguy cơ, tác hại khó lường. Thay vì ngăn cấm, cần tạo thêm những “món ăn tinh thần” phong phú, lành mạnh để trẻ tự tin, an toàn trên không gian số.

tre-em-cam.jpg
Đại diện một số tổ chức thành viên sáng lập Mạng lưới DCCC ra mắt.

Đó là quan điểm của đa số chuyên gia văn hóa, giáo dục và cũng là thách thức đòi hỏi sự chung tay giải quyết từ mọi nguồn lực trong xã hội. Theo khảo sát được công bố tại lễ ra mắt Mạng lưới Sáng tạo nội dung số vì trẻ em vừa qua tại Hà Nội, có tới 91% trẻ em được hỏi cho biết sử dụng internet thường xuyên. Lợi ích của việc tiếp cận công nghệ là trẻ em có cơ hội học ngoại ngữ, mở rộng tài liệu học tập, rèn kỹ năng mềm, tham gia các hoạt động sáng tạo trực tuyến…

Tuy nhiên, ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam cũng cảnh báo “sức đề kháng” của trẻ trước thông tin độc hại còn thấp, khiến các em dễ bị tác động tiêu cực về nhận thức, hành vi, thậm chí trở thành nạn nhân của bắt nạt, lừa đảo hoặc trào lưu nguy hiểm trên mạng. Những vụ việc như “bắt cóc online” xôn xao dư luận thời gian vừa qua đặt ra câu hỏi: Làm sao để công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ trẻ em phát triển, thay vì gây nguy hiểm?

Nghiên cứu của các tổ chức trong nước đã chỉ ra hơn 30% trẻ từng tiếp xúc với nội dung bạo lực, khiêu dâm hoặc tin giả. Khảo sát khác cho thấy, chỉ 15-28% trẻ và phụ huynh có đủ nhận thức về các nguy cơ trực tuyến, chẳng hạn như quấy rối, xâm hại tình dục. Không chỉ lo ngại về nội dung, nhiều nhà sáng tạo bày tỏ trăn trở về môi trường sản xuất và thị trường.

Nghệ sĩ Ưu tú, đạo diễn Trịnh Lâm Tùng cho biết, nhiều kênh YouTube hướng tới trẻ em thu hút hàng chục triệu lượt xem dù nội dung sơ sài, thậm chí vô bổ, trong khi sản phẩm nghệ thuật chỉn chu gặp khó về kinh phí và phân phối. Người tạo nên thương hiệu phim hoạt hình “Trạng Quỳnh” cũng nhấn mạnh mối lo đứt gãy văn hoá: “Chúng ta đang thấy một thế hệ trẻ đôi khi bị gọi vui là “thế hệ cợt nhả”, nắm bắt xu hướng trên mạng cực nhanh nhưng ít quan tâm giữ gìn giá trị truyền thống. Giờ đây chúng ta có trách nhiệm khơi gợi lại điều đó bằng cách cẩn trọng với sáng tạo của mình”.

Ở góc độ báo chí, ông Phạm Định Thi, Tổng Thư ký Tòa soạn Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng, cho rằng báo in thiếu nhi đang mất độc giả về tay mạng xã hội vì “chưa thực sự tạo ra nhiều nội dung số xuất sắc”. Tuy nhiên, báo chí vẫn có lợi thế riêng: Hệ thống phát hành vào trường học, khả năng định hướng thông qua câu chuyện người tốt, việc tốt hay “5 điều Bác Hồ dạy”… Ông cho rằng, nếu kết hợp giữa báo chí, phụ huynh và nền tảng số, có thể tạo thành bộ lọc vững chắc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Với góc nhìn chuyên gia công nghệ, ông Nguyễn Lâm Thanh cho biết các nền tảng phổ biến như TikTok, Meta, Google và các nhà sáng tạo nội dung có vai trò then chốt, cần phát triển công cụ hướng dẫn phụ huynh, giáo viên, đồng thời khuyến khích sáng tạo nội dung tích cực về học tập, văn hóa, đạo đức, lối sống. Sự ra đời của Mạng lưới Sáng tạo nội dung số vì trẻ em do Liên minh Sáng tạo nội dung số Việt Nam phối hợp Tổ chức World Vision Vietnam và các đối tác thực hiện cũng là một bước tiến đáng kể.

Theo bà Phan Thị Kim Liên, Phó Trưởng Ban điều hành, mạng lưới được hình thành nhằm kết nối các cá nhân, tổ chức sáng tạo nội dung, huy động nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm, từ đó tạo ra sản phẩm số an toàn, hấp dẫn và có giá trị giáo dục. Điểm mới là coi trẻ em không chỉ là đối tượng bảo vệ mà còn là đối tác cùng tham gia sáng tạo, để các em vừa học hỏi, vừa góp phần xây dựng nội dung lành mạnh. Mạng lưới đặt mục tiêu thu hút 100 cá nhân và tổ chức tham gia sáng tạo trong vòng 2 năm tới, đồng thời phát hành hơn 200 sản phẩm nội dung mang tính giáo dục và an toàn cho trẻ nhỏ trong giai đoạn đầu.

Các chuyên gia, đại diện cơ quan quản lý và tổ chức xã hội cũng tiếp tục đề xuất các giải pháp như: Hoàn thiện khung pháp lý và tiêu chuẩn gắn nhãn độ tuổi; có chính sách hỗ trợ và khuyến khích các nhà sáng tạo nội dung số chất lượng cao, bao hàm cả giáo dục, nghệ thuật và giải trí; đưa kỹ năng an toàn số vào chương trình học và ngoại khóa; tăng cường trách nhiệm của nền tảng qua báo cáo minh bạch và chế tài khi vi phạm; hợp tác liên ngành để triển khai mô hình thí điểm và nhân rộng nếu hiệu quả…

Thực tế cho thấy, trẻ em Việt Nam đang trưởng thành trong môi trường số được dự báo sẽ còn bùng nổ với cả cơ hội và thách thức. Kiến tạo không gian số an toàn, bổ ích cho trẻ em là trách nhiệm không chỉ của riêng ngành công nghệ hay giáo dục, văn hóa, mà của mọi cá nhân và tổ chức quan tâm đến tương lai thế hệ trẻ

nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Từ tuyên truyền đến đồng hành cùng người dân tham gia bảo hiểm

Từ tuyên truyền đến đồng hành cùng người dân tham gia bảo hiểm

Không chỉ dừng lại ở những hội nghị phổ biến chính sách, công tác tuyên truyền bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) tại BHXH cơ sở Cam Đường đang được triển khai theo hướng gần dân, sát nhu cầu thực tế. Từ những cuộc tuyên truyền nhóm nhỏ đến tư vấn trực tiếp và hỗ trợ trên môi trường số, chính sách bảo hiểm đã đến gần hơn với người dân, góp phần mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội trên địa bàn.

Chàng trai giàu nghị lực và giấc mơ blouse trắng

Chàng trai giàu nghị lực và giấc mơ blouse trắng

Năm 15 tuổi, khi bạn bè háo hức bước vào THPT, em Phan Văn Khải (phường Lào Cai) phải tạm gác chuyện đến trường để điều trị ung thư xương. Sau 6 đợt hóa trị và ca phẫu thuật cắt cụt chi, cậu học trò mê bóng đá chỉ còn khoảng 25 kg. Ngày ấy, có lẽ Khải cũng chưa hình dung được, hành trình tập đi bằng chân giả sau này lại đưa mình đến với ngành Kỹ thuật Phục hồi chức năng, để học cách giúp người khác tìm lại những bước chân.

Hội viên phụ nữ xã Tú Lệ phát triển kinh tế.

Phụ nữ vùng cao chủ động làm giàu

Phát huy lợi thế địa phương, mạnh dạn tiếp cận nguồn vốn và lựa chọn hướng sản xuất phù hợp, nhiều phụ nữ vùng cao đang từng bước phát triển kinh tế gia đình, nâng cao thu nhập. Không chỉ cải thiện đời sống, hành trình vươn lên làm giàu còn giúp chị em tự tin khẳng định vai trò, vị thế trong gia đình và xã hội.

Đề xuất tạm hoãn xuất cảnh, ngừng cung cấp điện, nước, internet đối với trường hợp không chấp hành quyết định xử phạt hành chính

Đề xuất tạm hoãn xuất cảnh, ngừng cung cấp điện, nước, internet đối với trường hợp không chấp hành quyết định xử phạt hành chính

Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đề xuất bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong đó có tạm hoãn xuất cảnh, ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước, Internet, viễn thông và hạ tầng số.

Hơn 400 người tình nguyện hiến máu đợt 2 năm 2026

Hơn 400 người tình nguyện hiến máu đợt 2 năm 2026

Sáng 25/10, Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Lào Cai, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lào Cai phối hợp với Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, Bệnh viện Đa khoa số 1, Bệnh viện Đa khoa số 3 tỉnh Lào Cai và Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện phường Nghĩa Lộ tổ chức Chương trình hiến máu tình nguyện đợt 2 năm 2026 với chủ đề “Trao giọt máu hồng, gieo hy vọng sống” tại Bệnh viện Đa khoa số 3 tỉnh Lào Cai.

Biến giờ ra chơi thành sân chơi bổ ích

Biến giờ ra chơi thành sân chơi bổ ích

Triển khai mô hình "Giờ ra chơi không điện thoại", học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ, phường Yên Bái đã có những phút nghỉ ngơi sôi động với âm nhạc, điệu nhảy và tiếng cười. Đây là không gian để học sinh vận động, giao lưu và phát huy sở thích sau những tiết học, góp phần xây dựng môi trường học đường năng động, thân thiện.

Khám sức khỏe định kỳ toàn dân: Đồng bộ, thực chất

Khám sức khỏe định kỳ toàn dân: Đồng bộ, thực chất

Trong chương trình khám sức khỏe toàn dân, Lào Cai đạt kết quả ấn tượng với 93,5% dân số đã được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí tính đến ngày 30/9. Không chỉ là hoàn thành vượt mức chỉ tiêu Tỉnh ủy giao trong quý III/2026, con số này còn khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Lào Cai với sự nghiệp bảo vệ sức khỏe toàn dân.

Phụ nữ trung niên tự tin làm mới mình mỗi ngày

Phụ nữ trung niên tự tin làm mới mình mỗi ngày

Học tiếng Anh để trò chuyện với khách quốc tế, đứng trước ống kính livestream bán sản phẩm quê hương, hay miệt mài tập dưỡng sinh mỗi sáng, nhiều phụ nữ Lào Cai ở tuổi trung niên đang làm mới mình mỗi ngày bằng sự từng trải, tự tin và chủ động.

fb yt zl tw