"Tết Ngựa yêu thương": Đưa trẻ về với văn hóa truyền thống

“Tết Ngựa yêu thương” kể về chú ngựa hoang Lốc Xoáy xuất phát từ những cánh rừng tự do, nơi vó ngựa tung hoành không rào cản, để rồi vô tình lạc vào miền quê sông nước , nơi có con người, có làng xóm, có Tết và có yêu thương. “Tết Ngựa yêu thương” mang hơi thở dịu dàng, nơi hành trình phiêu lưu hòa quyện với hành trình trưởng thành.

Cuốn sách không thiên về xây dựng tình huống kịch tính hay xung đột gay gắt. Sức hấp dẫn của tác phẩm nằm ở nhịp kể chậm rãi, giàu hình ảnh và cảm xúc. Từng chương truyện mở ra những khung cảnh rất đỗi quen thuộc: bếp lửa hồng, nồi thịt kho trứng, bánh tét đang luộc, mùi lá chuối, khói bếp, cảnh chợ nổi tấp nập ghe xuồng… Những chi tiết ấy không chỉ làm nền cho câu chuyện mà còn tạo nên một không gian ký ức, nơi người đọc dù là trẻ em hay người lớn đều có thể tìm thấy một phần tuổi thơ của mình.

Song song với bức tranh sinh hoạt ngày Tết là sự chuyển biến tinh tế trong tâm hồn Lốc Xoáy. Từ một chú ngựa chỉ biết chạy đua, sợ bị ràng buộc và khước từ mọi giới hạn, Lốc Xoáy dần học cách chậm lại, quan sát, lắng nghe và không ngừng học hỏi. Qua những va chạm vụng về với cuộc sống con người, qua sự kiên nhẫn lặng thầm của ông Ba Khía, sự dịu dàng của Bụi Sao và tình cảm hồn nhiên của Nhóc Tí, chú ngựa hoang dần hiểu rằng có những sợi dây không trói buộc, mà giữ ta lại bằng yêu thương.

“Tết Ngựa yêu thương” vì thế không chỉ là câu chuyện về một mùa Tết, mà là câu chuyện về sự trở về: trở về với mái ấm, với cộng đồng, với những điều bình dị, bền lâu. Tác phẩm nhắn nhủ người đọc rằng: tự do không đối lập với gắn bó, và đôi khi, hạnh phúc chính là khi ta tìm được nơi mình muốn quay về.

Điểm đặc biệt nhất của cuốn sách, là song hành cùng hành trình của Lốc Xoáy, độc giả nhỏ tuổi được trải qua những nét văn hóa đặc trưng nhất của vùng đất Tây Nam Bộ, như chợ nổi trên sông, ngày Tết với hoa mai, bánh tét, thịt kho hột vịt, canh khổ qua, rồi rừng ngập mặn, những chiếc ghe, xuồng ba lá, rặng dừa nước… Những phong tục tập quán đón Tết của người dân Tây Nam Bộ được chuyển tải đến bạn đọc nhí một cách nhẹ nhàng, gần gũi qua giọng văn dí dỏm, dễ thương của các tác giả.

Tác giả cuốn sách chính là nhóm viết Cánh Cam - các cô giáo dạy Văn làm việc tại Câu lạc bộ Ngôn ngữ và EQ. Từ chính những tiếp xúc chân thực với trẻ em và trải nghiệm thực tế, các cô đã có nguồn chất liệu dồi dào, tươi mới cho những nhân vật ngộ nghĩnh.

Tiến sĩ Diêu Lan Phương, trưởng nhóm tác giả Cánh Cam cho biết, sau mỗi mùa sách Tết, các cô trong nhóm thường họp để đề xuất luôn ý tưởng và kế hoạch xuất bản cuốn sách Tết tiếp theo. Năm trước, hình tượng con Rắn là một thử thách đối với các cô, khi phải tạo ra một nhân vật - linh vật rắn trong câu chuyện không đáng sợ, đồng thời có sự dễ thương, gần gũi cho phù hợp với độc giả nhí.

Năm nay, nhóm làm sách cũng khá lúng túng khi đặt tên cho cuốn sách. Tên “Tết Ngựa yêu thương” được quyết định sau khi sách đã được dàn trang và gần như đã chuẩn bị đưa ra nhà in. Cả một năm trời, nhóm loay hoay chọn lựa giữa những cái tên “Lốc Xoáy”, “Lốc Xoáy du hí”. Thông thường nhóm sẽ thích lựa chọn những cái tên có cảm xúc, tạo ra sự rung động. Năm nay cũng vậy, nhưng cuối cùng không chọn được, và cuối cùng cả nhóm quyết định đặt một cái tên giản dị, mang thông điệp yêu thương để gửi đến độc giả nhỏ tuổi và cả người lớn.

Một trong những mục tiêu làm sách của Cánh Cam, là thông qua những câu chuyện Tết, có thể giúp cho độc giả nhỏ tuổi hiểu thêm về văn hóa Việt Nam.

Tiến sĩ Diêu Lan Phương

Tiến sĩ Diêu Lan Phương cũng cho biết, một trong những mục tiêu làm sách của Cánh Cam, là thông qua những câu chuyện Tết, có thể giúp cho độc giả nhỏ tuổi hiểu thêm về văn hóa Việt Nam. Ở những tập sách trước, “Xóm Rồng đón Tết” nói về văn hóa Tết của vùng cao, còn “Tết Ngựa yêu thương” chú trọng mô tả cái Tết ở miền Tây Nam Bộ.

Ở “Tết Ngựa yêu thương”, nhóm tác giả cũng có một chút áp lực từ những cuốn sách Tết. Nhưng áp lực lớn nhất mà Tiến sĩ Diêu Lan Phương đề cập đến, là sách được đầu tư công phu, với cả một ê-kíp sản xuất, và thực hiện từ đầu năm, nhưng thời hạn phát hành lại rất ngắn. “Trở ngại lớn nhất là chúng tôi không ước lượng được số lượng bạn đọc để phát hành, cho nên cũng khá lo sách thừa so với nhu cầu. Ngoài ra, chúng tôi cũng không có bộ phận truyền thông và kinh doanh, hai yếu tố quan trọng nhất cho việc bán sách, tất cả đều do các cô tự làm bằng tâm huyết của chính mình”.

Trải qua bốn mùa , những cuốn sách mang đầy tâm huyết của nhóm tác giả - những cô giáo dạy văn đang dần trở thành món ăn tinh thần quen thuộc với bạn đọc nhỏ tuổi. Không chỉ là sách Tết, bộ sách đầu xuân này còn là cầu nối đưa bạn đọc nhí đến với những nét văn hóa truyền thống của dân tộc.

Một số cuốn sách tiêu biểu của nhóm Cánh Cam đã xuất bản: “Vèo vèo đến Tết” (Nhà xuất bản Phụ nữ, 2022), “Mùa hè Bingchiling” (Nhà xuất bản Phụ nữ, 2023), “Xóm Rồng đón Tết” (Nhà xuất bản Phụ nữ, 2023), “Trạm cứu hộ Mùa Thu” (Nhà xuất bản Phụ nữ, 2024), “Mùa đông trên đảo Gió” (Nhà xuất bản Phụ nữ, 2024), “Êm êm - Tô thêm sắc màu (Nhà xuất bản Phụ nữ, 2024), “Tết Rắn may mắn” (Nhà xuất bản Phụ nữ, 2025).