HIỆU QUẢ TỪ "DÂN VẬN KHÉO"
Trong ngôi nhà còn thơm mùi gỗ mới, cách nơi ở cũ không xa, bà Hoàng Thị Nguyệt ở thôn Trung Tâm, xã Mường Lai “đúng hẹn” di dời đến nơi ở mới. Bà Nguyệt chia sẻ: "Ban đầu, khi chính quyền địa phương thông báo về Dự án đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên, gia đình tôi còn “chần chừ” vì căn nhà đang lưu giữ nhiều kỷ niệm của gia đình, không thể nói đi là đi ngay được".
Được chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động về ý nghĩa của dự án đối với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của đất nước cùng các chính sách trong bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng nên đến đầu tháng 8/2025, gia đình bà Nguyệt đã đồng ý di dời, bàn giao mặt bằng cho dự án…
Dự án đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên có tổng mức đầu tư hơn 7.400 tỷ đồng, chiều dài khoảng 229,5 km đi qua địa phận 2 tỉnh Phú Thọ, Lào Cai. Dự án có 468 vị trí móng cột, 202 khoảng néo, chiều dài toàn tuyến 230 km. Đoạn thuộc địa bàn tỉnh Lào Cai có chiều dài khoảng 140 km, đi qua 13 xã của tỉnh với 273 vị trí móng cột và 132 khoảng néo, ảnh hưởng đến 2.204 hộ dân, 2 tổ chức; trong đó 93 hộ phải di dời, bố trí đất tái định cư để bàn giao mặt bằng thi công.
Để thực hiện, các địa phương - nơi dự án đi qua đã tổ chức họp dân, trao đổi, công khai phương án bồi thường giải phóng mặt bằng. Với khối lượng công việc lớn, thời gian thực hiện ngắn, khoảng hơn 5 tháng kể từ ngày khởi công (16/3/2025) đến khi hoàn thành dự án theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, cả hệ thống chính trị tỉnh đã đồng tâm hiệp lực, cùng nhau thực hiện.
Đến ngày 19/8, toàn bộ mặt bằng thi công của 140 km tuyến qua địa bàn tỉnh và 273 vị trí móng cột đã được bàn giao cho đơn vị thi công, nhiều vị trí thậm chí vượt tiến độ so với yêu cầu của Chính phủ và chủ đầu tư.
Còn tại Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, phạm vi tuyến qua địa bàn tỉnh dài khoảng 143 km, tổng diện tích thu hồi đất giai đoạn tiền khả thi khoảng 1.397 ha, liên quan 6.694 hộ dân, qua 12 xã, phường; điểm đầu tại vị trí nối ray với Trung Quốc tại phường Lào Cai, điểm cuối tại phường Âu Lâu.
Ngay sau khi Chính phủ phê duyệt chủ trương thực hiện dự án, ngày 25/8/2025, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 902/QĐ-UBND thành lập 4 tổ công tác kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn UBND các xã, phường có dự án đi qua tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng. Đến giữa tháng 12/2025, tỉnh đã hoàn thành đo đạc toàn bộ chiều dài tuyến với diện tích 1.397 ha; thống kê, kiểm đếm hơn 1.400 hộ gia đình, tổ chức và ban hành thông báo thu hồi đất đối với 577 hộ. Cùng với đó, công tác xây dựng các khu tái định cư được tập trung đẩy nhanh, nhiều khu dự kiến khởi công trong tháng 12/2025 và quý I/2026.
Là địa phương được lựa chọn để xây ga Lào Cai, đồng thời cũng là địa điểm tổ chức Lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, ngay sau khi được bàn giao hướng tuyến, UBND phường Lào Cai đã nhanh chóng thực hiện thống kê, kiểm đếm bảo đảm tiến độ đề ra, đồng thời tổ chức họp với các hộ dân, công khai thông tin dự án, chính sách đền bù giải phóng mặt bằng, vị trí tái định cư; trực tiếp giải đáp thắc mắc của người dân liên quan chính sách hỗ trợ đền bù giải phóng mặt bằng.
Ông Phạm Anh Hùng - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Lào Cai - Cốc San cho biết: "Ngày 13/11, đơn vị nhận mốc giới giải phóng mặt bằng từ Ban Quản lý dự án đường sắt, ngay trong ngày 14/11, UBND phường đã ban hành kế hoạch điều tra, khảo sát, mời các tổ chức, hộ gia đình liên quan để công bố kế hoạch. Kết quả, tất cả các tổ chức, hộ gia đình đồng tình thực hiện dự án. Ngày 5/12, UBND phường đã tiến hành chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 5 hộ gia đình, cá nhân thuộc Dự án thành phần 1".
Sáng 19/12, Dự án thành phần 1 thuộc Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã chính thức khởi công. Đây là dấu mốc quan trọng, mở đầu cho quá trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng tuyến đường sắt mới hiện đại, đồng bộ, góp phần hình thành trục giao thông chiến lược hành lang Đông - Tây, tạo động lực mạnh mẽ cho tỉnh phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững; bảo đảm quốc phòng - an ninh, tăng cường hội nhập quốc tế và khẳng định vai trò cửa ngõ của Lào Cai trong kết nối khu vực và thế giới.
MỤC TIÊU ĐỂ BỨT PHÁ
Tỉnh Lào Cai đang thay đổi từng ngày với tốc độ phát triển mạnh mẽ chưa từng có. Không gian đô thị liên tục được mở rộng, dân số tăng nhanh, nhu cầu đi lại, sản xuất và sinh hoạt của người dân ngày càng lớn. Những khu vực trước đây còn là vùng ven nay đã trở thành trung tâm kinh tế - dịch vụ mới, kéo theo yêu cầu cấp bách về hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, khu đô thị và các thiết chế xã hội.
Trong bối cảnh đó, việc Lào Cai chủ động mở rộng không gian phát triển, đầu tư hạ tầng giao thông, cụm công nghiệp, các dự án kết nối vùng không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà là đòi hỏi tất yếu để Lào Cai trở thành cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc theo hướng “xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc” gắn với mục tiêu “Giữ biên giới, giữ dân, giữ rừng, giữ nước, giữ môi trường”.
Trong tiến trình mở rộng không gian đô thị và triển khai các dự án trọng điểm, công tác giải phóng mặt bằng trở thành “khâu mở đường” mang tính quyết định, bởi mọi công trình giao thông, khu công nghiệp hay dự án chỉnh trang đô thị chỉ có thể triển khai khi mặt bằng sạch được bàn giao đúng tiến độ. Để thực hiện hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng, các địa phương đã và đang tăng cường vai trò của các cấp ủy đảng, tổ chức chính trị - xã hội, nêu cao tính tiên phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên; tích cực bám sát cơ sở, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của Nhân dân.
Khi các hộ dân đồng thuận, với tinh thần trách nhiệm cao, lực lượng công an, quân sự địa phương không quản ngày đêm trực tiếp hỗ trợ đơn vị thi công vận chuyển vật liệu, hỗ trợ Nhân dân di dời tài sản, bàn giao mặt bằng; lực lượng đoàn viên, thanh niên xung kích, hiệp đồng chặt chẽ, hỗ trợ người dân và các đơn vị thi công hiệu quả, an toàn; hội phụ nữ các cấp cũng triển khai nhiều hình thức hỗ trợ, động viên sáng tạo, thể hiện rõ vai trò đồng hành cùng Nhân dân.
Tỉnh Lào Cai sau hợp nhất, số lượng dự án ngày càng nhiều, quy mô ngày càng lớn, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của hàng nghìn hộ dân. Vì vậy, làm tốt công tác giải phóng mặt bằng không đơn thuần là thực hiện quy trình hành chính, mà là quá trình vận động, thuyết phục, tạo đồng thuận xã hội; đồng thời là thước đo năng lực quản trị và uy tín của chính quyền cơ sở.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giải phóng mặt bằng, các đồng chí lãnh đạo tỉnh, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các địa phương có dự án đi qua đã trực tiếp xuống hiện trường, nắm bắt tình hình thực tế, gặp gỡ, đối thoại, vận động Nhân dân; trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, từ đó nhận được sự đồng thuận cao của Nhân dân. Khi mặt bằng được giải phóng nhanh, minh bạch, có sự đồng lòng của người dân, các dự án sẽ được triển khai thông suốt, góp phần thúc đẩy nhịp phát triển mới của tỉnh Lào Cai.
Trình bày: Thủy Thanh
