Tận dụng FTA, mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu gạo

Trong bối cảnh thị trường gạo thế giới biến động mạnh do xung đột địa chính trị, nguồn cung toàn cầu gia tăng và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, ngành lúa gạo Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải điều chỉnh chiến lược theo hướng đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị sản phẩm.

Bốc xếp gạo Việt Nam xuất khẩu.
Bốc xếp gạo Việt Nam xuất khẩu.

Xung đột tại khu vực Trung Đông xảy ra đúng thời điểm vụ lúa Đông Xuân ở Đồng bằng sông Cửu Long bước vào thu hoạch rộ, khiến thị trường tiêu thụ gặp nhiều khó khăn. Cùng với đó, nguồn cung dồi dào từ các quốc gia xuất khẩu lớn như Ấn Độ, Thái Lan đã tạo áp lực khiến giá lúa trong nước có xu hướng giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nông dân.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, vụ Đông Xuân 2025-2026 tại Đồng bằng sông Cửu Long dự kiến đạt sản lượng gần 11 triệu tấn lúa, riêng tháng 3 - thời điểm thu hoạch rộ ước khoảng 5,5 triệu tấn. Trong năm 2026, tổng lượng lúa hàng hóa phục vụ xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 15,46 triệu tấn, tương đương 7,73 triệu tấn gạo. Nguồn cung lớn trong khi thị trường có nhiều biến động đã tạo áp lực không nhỏ lên hoạt động tiêu thụ và xuất khẩu.

Thực tế cho thấy, xuất khẩu gạo của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 vẫn duy trì được tăng trưởng về lượng nhưng lại giảm về giá trị. Ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, tính đến giữa tháng 3/2026, xuất khẩu gạo đạt khoảng 1,74 triệu tấn, kim ngạch hơn 826 triệu USD, tăng 2,3% về lượng nhưng giảm 8,7% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Giá xuất khẩu bình quân giảm 10,7%, xuống còn 477,6 USD/tấn, phản ánh rõ áp lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Cơ cấu thị trường cũng có sự phân hóa rõ rệt. Philippines tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 55% tổng lượng xuất khẩu và duy trì tăng trưởng. Trong khi đó, Trung Quốc, Malaysia, Australia ghi nhận mức tăng tích cực, thì một số thị trường châu Phi lại sụt giảm đáng kể.

Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), nhận định nhu cầu gạo thế giới vẫn ở mức cao nhưng có sự phân hóa mạnh giữa các khu vực. Để tận dụng cơ hội, ngành gạo cần đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường xúc tiến thương mại và điều hành xuất khẩu linh hoạt.

Trên thực tế, Trung Quốc đang trở thành một trong những điểm sáng của thương mại gạo khu vực châu Á. Sau giai đoạn suy giảm, nhu cầu nhập khẩu của thị trường này đã phục hồi mạnh trong năm 2025, đạt khoảng 3 triệu tấn. Việt Nam hiện là nhà cung cấp lớn thứ hai cho Trung Quốc với khoảng 700.000 tấn, tăng hơn gấp đôi so với năm trước.

Tuy nhiên, đây cũng là thị trường có tính cạnh tranh cao và biến động nhanh theo giá cả. Do đó, các doanh nghiệp cần chủ động theo dõi sát diễn biến thị trường, linh hoạt điều chỉnh chính sách giá và không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm để giữ vững thị phần.

Bên cạnh các thị trường truyền thống, Nhật Bản và Hàn Quốc đang nổi lên là những điểm đến tiềm năng cho các dòng gạo chất lượng cao của Việt Nam. Những lô gạo đầu tiên mang nhãn hiệu “gạo Việt xanh phát thải thấp” đã được xuất khẩu thành công sang Nhật Bản, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu và tiếp cận các thị trường cao cấp.

Song song với đó, khu vực châu Phi tiếp tục được xem là thị trường tiềm năng trong chiến lược đa dạng hóa đầu ra. Theo Thương vụ Việt Nam tại Algeria kiêm nhiệm Senegal, quốc gia này nhập khẩu khoảng 1 triệu tấn gạo mỗi năm, chủ yếu là gạo tấm giá rẻ. Năm 2025, xuất khẩu gạo của Việt Nam sang Senegal đạt hơn 168.000 tấn, kim ngạch 52,57 triệu USD, tăng gần 30 lần so với năm trước.

Đáng chú ý, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Senegal của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vào tháng 7/2025, hai nước đã ký Bản ghi nhớ về thương mại gạo, theo đó Việt Nam sẽ thúc đẩy xuất khẩu khoảng 100.000 tấn gạo mỗi năm sang thị trường này. Thỏa thuận không chỉ góp phần đảm bảo an ninh lương thực cho Senegal mà còn mở ra cơ hội mở rộng thị trường châu Phi và đa dạng hóa đầu ra cho gạo Việt Nam.

Tuy nhiên, triển vọng xuất khẩu gạo năm 2026 được dự báo sẽ đối mặt với nhiều khó khăn hơn khi nguồn cung thế giới dồi dào trở lại. Hiệp hội Lương thực Việt Nam nhận định sản lượng xuất khẩu có thể chỉ duy trì quanh mức 7 triệu tấn, thay vì tăng trưởng mạnh như những năm trước.

Đóng gói gạo phục vụ xuất khẩu ở nhà máy của Công ty TNHH gạo Vinh Phát Wilmar, phường Bình Đức, tỉnh An Giang.
Đóng gói gạo phục vụ xuất khẩu ở nhà máy của Công ty TNHH gạo Vinh Phát Wilmar, phường Bình Đức, tỉnh An Giang.

Trong bối cảnh đó, các giải pháp điều hành và hỗ trợ doanh nghiệp đang được triển khai đồng bộ. Bộ Công Thương đã chỉ đạo các đơn vị chức năng và hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài theo dõi sát diễn biến cung – cầu, giá cả và chính sách nhập khẩu tại các thị trường trọng điểm; kịp thời cung cấp thông tin, cảnh báo rủi ro và hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình giao dịch.

Cục Xúc tiến thương mại cũng đang đẩy mạnh hoạt động quảng bá, giới thiệu sản phẩm gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế, đồng thời triển khai các chương trình xúc tiến theo hướng đa dạng hóa hình thức, kết hợp trực tiếp và trực tuyến nhằm mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.

Bên cạnh đó, việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để mở rộng thị trường, đặc biệt là bổ sung mặt hàng gạo vào lộ trình hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA; đồng thời thúc đẩy đàm phán mở rộng hạn ngạch thuế quan với các đối tác như EU, Vương quốc Anh.

Ở góc độ sản xuất, ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, khuyến nghị các địa phương cần điều chỉnh thời vụ linh hoạt, chủ động nguồn nước để kiểm soát xâm nhập mặn và rủi ro thời tiết; đồng thời tiếp tục chuyển dịch cơ cấu giống theo hướng nâng cao tỷ trọng lúa chất lượng cao, lúa thơm và đặc sản - hiện đã chiếm khoảng 75%.

Cùng với đó, việc triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh đang góp phần nâng cao giá trị hạt gạo thông qua giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững của thị trường quốc tế.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Sinh kiểm tra tiến độ giải ngân, lập quy hoạch tại xã Yên Bình và Thác Bà

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Sinh kiểm tra tiến độ giải ngân, lập quy hoạch tại xã Yên Bình và Thác Bà

Sáng 12/5, Đoàn công tác của tỉnh do đồng chí Nguyễn Thành Sinh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng đoàn đã đi kiểm tra, đôn đốc tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân các dự án đầu tư công, thu ngân sách và công tác lập quy hoạch xây dựng trên địa bàn xã Yên Bình và xã Thác Bà.

Lào Cai: Chủ động bình ổn thị trường, giữ đà tăng trưởng

Lào Cai: Chủ động bình ổn thị trường, giữ đà tăng trưởng

Thời gian qua, tình hình chính trị thế giới có nhiều diễn biến phức tạp tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng. Tỉnh Lào Cai đã thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm giữ vững đà tăng trưởng kinh tế. Nhờ sự chủ động trong công tác điều hành, dự báo và kích cầu tiêu dùng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng những tháng đầu năm đã đạt kết quả khả quan, không xảy ra đầu cơ, găm hàng hay tăng giá bất hợp lý.

Sở Tài chính kiểm tra việc sắp xếp, xử lý tài sản công sau sáp nhập tại các địa phương

Sở Tài chính kiểm tra việc sắp xếp, xử lý tài sản công sau sáp nhập tại các địa phương

Trong ngày 12/5, các Tổ công tác của Sở Tài chính tỉnh Lào Cai đã thực hiện kiểm tra, làm việc với UBND các xã Bản Liền, Lục Yên, Tân Lĩnh, Mường Lai và Lâm Thượng về thực hiện rà soát, hướng dẫn, đôn đốc việc xử lý tài sản là cơ sở nhà, đất sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Lào Cai quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết 46

Lào Cai quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết 46

Chiến lược phát triển của địa phương miền núi, nơi địa hình chia cắt và thiên tai thường xuyên hiện hữu, giao thông không chỉ là hạ tầng mà đó là “mạch sống”. Nhận thức sâu sắc điều này, tỉnh Lào Cai đã ban hành Nghị quyết 46-NQ/TU, khẳng định quyết tâm tạo đột phá về kết cấu hạ tầng, mở đường cho phát triển bền vững.

Gỡ khó cho cây sơn tra Nậm Có

Gỡ khó cho cây sơn tra Nậm Có

Từng là loài cây mọc tự nhiên trên núi cao, sơn tra nay đang trở thành cây kinh tế giúp nhiều hộ dân xã Nậm Có cải thiện thu nhập, giữ đất, giữ rừng và ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, để “vàng xanh” vùng cao phát huy hết giá trị, địa phương vẫn đang đối mặt với bài toán đầu ra, liên kết tiêu thụ và chế biến sản phẩm.

Giải ngân vốn đầu tư công: Quyết tâm từ chỉ đạo đến hành động

Giải ngân vốn đầu tư công: Quyết tâm từ chỉ đạo đến hành động

Năm 2026, Lào Cai bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển với kế hoạch vốn đầu tư công lên tới hơn 11.395 tỷ đồng, bao gồm nhiều nguồn vốn khác nhau. Khối lượng vốn lớn đi kèm với yêu cầu giải ngân đạt 100% đã đặt ra áp lực không nhỏ đối với công tác điều hành, tổ chức thực hiện và kiểm soát tiến độ các dự án. Trong bối cảnh đó, việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của toàn tỉnh.

An toàn lao động trong hoạt động khai thác khoáng sản

An toàn lao động trong hoạt động khai thác khoáng sản

Những năm gần đây, hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản đóng vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp của tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, phía sau sự tăng trưởng là áp lực lớn về an toàn lao động trong môi trường làm việc đặc thù. Thực tế đã cho thấy, chỉ một sai sót nhỏ, một quy trình bị bỏ qua hay một thiết bị xuống cấp không được thay thế kịp thời cũng có thể dẫn đến hậu quả khôn lường.

Khi rừng trở thành tài sản chung của cộng đồng vùng cao

Khi rừng trở thành tài sản chung của cộng đồng vùng cao

Những năm gần đây, tại nhiều địa phương vùng cao, nhận thức của người dân về vai trò, giá trị của rừng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Từ chỗ từng coi rừng là nguồn tài nguyên sẵn có để khai thác, người dân nay dần xem rừng là tài sản chung cần được gìn giữ, bảo vệ. Khi quyền lợi gắn liền với trách nhiệm, cộng đồng ngày càng chủ động hơn trong việc giữ màu xanh cho những cánh rừng.

Chủ động mùa mưa bão - khi “phòng” phải đi trước “chống”

Chủ động mùa mưa bão - khi “phòng” phải đi trước “chống”

Biến đổi khí hậu đang khiến thiên tai ngày càng cực đoan, khó lường hơn. Với tỉnh miền núi như Lào Cai, nơi thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, yêu cầu đặt ra không chỉ là ứng phó nhanh khi thiên tai xảy ra mà phải chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Mường Hum nâng cao giá trị cây lê

Mường Hum nâng cao giá trị cây lê

Với lợi thế khí hậu và thổ nhưỡng, xã Mường Hum đang đẩy mạnh phát triển cây lê theo hướng hàng hóa. Nhờ chú trọng áp dụng khoa học kỹ thuật trong chăm sóc, nâng cao chất lượng sản phẩm và liên kết tiêu thụ, cây lê không chỉ giúp nhiều hộ dân tăng thu nhập mà còn trở thành hướng phát triển kinh tế hiệu quả của địa phương.

An cư cho người dân vùng thiên tai

An cư cho người dân vùng thiên tai

Sau những trận mưa lũ, sạt lở đất gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, nhiều hộ dân tại các khu vực có nguy cơ cao trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã phải di dời khẩn cấp để đảm bảo an toàn. Trong khó khăn, mất mát, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng chính quyền các cấp đã trở thành điểm tựa để người dân vùng thiên tai từng bước ổn định cuộc sống, yên tâm an cư tại nơi ở mới.

Púng Luông: Phát huy hiệu quả nguồn lực Chương trình mục tiêu quốc gia

Púng Luông: Phát huy hiệu quả nguồn lực Chương trình mục tiêu quốc gia

Từ những tuyến đường bê tông men theo sườn núi đến các lớp học khang trang hơn giữa bản làng, nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang làm đổi thay diện mạo xã Púng Luông. Không chỉ hoàn thiện hạ tầng, chương trình còn tạo sinh kế, tiếp thêm động lực để người dân vùng cao vươn lên giảm nghèo bền vững.

Công trình 3.300 tỷ đồng nối Lào Cai và Lai Châu đặt mục tiêu hoàn thành năm 2027

Công trình 3.300 tỷ đồng nối Lào Cai và Lai Châu đặt mục tiêu hoàn thành năm 2027

Dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên là công trình giao thông trọng điểm kết nối trực tiếp hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu, đã chính thức khởi công từ tháng 12/2025. Với mục tiêu mở ra trục liên kết chiến lược Sa Pa - Tam Đường - Lai Châu, dự án được kỳ vọng sẽ tạo đột phá cho phát triển kinh tế, thương mại và du lịch vùng Tây Bắc.

Giữ chữ tín với nông dân giữa biến động thị trường

Giữ chữ tín với nông dân giữa biến động thị trường

Trong bối cảnh giá nguyên nhiên liệu tăng cao, chi phí đầu vào lớn, thị trường tiêu thụ nhiều biến động, không ít doanh nghiệp chế biến nông sản vẫn kiên trì thực hiện cam kết thu mua, đồng hành cùng nông dân. Việc giữ chữ tín trong thời điểm khó khăn không chỉ giúp bà con yên tâm sản xuất mà còn tạo dựng mối liên kết lâu dài, hướng tới phát triển bền vững cho cả doanh nghiệp và người nông dân.

Sắp xếp lại các ban quản lý dự án: Không để gián đoạn hoạt động quản lý dự án

Sắp xếp lại các ban quản lý dự án: Không để gián đoạn hoạt động quản lý dự án

Thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại các Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Lào Cai đang khẩn trương triển khai việc rà soát, điều chỉnh chủ đầu tư và chuyển giao các dự án đầu tư công trên địa bàn. Mục tiêu xuyên suốt được tỉnh xác định là bảo đảm quá trình chuyển tiếp diễn ra đồng bộ, chặt chẽ, không làm gián đoạn tiến độ thi công, giải ngân và quyết toán các công trình trọng điểm.

fb yt zl tw