Gửi câu hỏi đến cơ quan Bảo hiểm xã hội, bà N.T.T.N. nêu, bà sinh ngày 19/8/1970, là giáo viên tiểu học. Bà đã đóng bảo hiểm xã hội được 36 năm. Hiện nay, sức khỏe của bà không bảo đảm do bị thoát vị đĩa đệm, thoái hóa đốt sống cổ, đã phẫu thuật đầu gối.
Vì vậy, bà cho biết đến năm 2027 mới đủ tuổi nghỉ hưu. Nếu nghỉ hưu trước tuổi thì bà có được hưởng lương hưu ngay không, có bị giảm trừ mức hưởng hay phải giám định sức khỏe không?
Về nội dung này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, bà đã có 36 năm đóng bảo hiểm xã hội nên đủ điều kiện về thời gian đóng để hưởng lương hưu theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 (từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên).
Theo khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019, tuổi nghỉ hưu của lao động nữ trong điều kiện lao động bình thường năm 2026 là 57 tuổi. Bà N. sinh ngày 19/8/1970 nên chưa đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Tuy nhiên, theo điểm a khoản 1 Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động khi nghỉ việc có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên, nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường. Như vậy, lao động nữ trong năm 2026 nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì có thể nghỉ hưu từ đủ 52 tuổi.
Đối chiếu quy định nêu trên, để được xem xét nghỉ hưu trước tuổi, bà N. phải thực hiện giám định y khoa để xác định tỷ lệ suy giảm khả năng lao động.
Trường hợp có kết luận của Hội đồng Giám định y khoa xác định bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì bà được hưởng lương hưu tính từ tháng liền kề sau tháng có kết luận bị suy giảm khả năng lao động, không phải chờ đến năm 2027.
Về mức hưởng, theo điểm a khoản 1 Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, lao động nữ nghỉ hưu có 15 năm đóng bảo hiểm xã hội được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng; sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội được tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.
Bà N. đã có 36 năm đóng bảo hiểm xã hội nên mức hưởng lương hưu tính theo thời gian đóng bảo hiểm xã hội đạt tối đa 75% (trước khi giảm trừ do nghỉ hưu trước tuổi).
Tuy nhiên, khoản 3 Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định người nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động thì mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi so với tuổi nghỉ hưu theo quy định bị giảm 2% mức hưởng lương hưu hằng tháng.
Trường hợp thời gian nghỉ hưu trước tuổi dưới 6 tháng thì không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu; từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng thì giảm 1%.
Ngoài lương hưu hằng tháng, do đã có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc 36 năm (cao hơn 30 năm) thì khi nghỉ hưu nên bà còn được hưởng trợ cấp một lần theo quy định tại Điều 68 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.