Đầu năm 2023, nhà văn hóa thôn Lả Dì Thàng, xã Tả Van Chư (huyện Bắc Hà) được tận dụng từ điểm trường Tiểu học Lả Dì Thàng với diện tích khuôn viên gần 1.000 m2. Chính quyền xã Tả Van Chư đã vận động người dân trong thôn đầu tư cải tạo, sửa chữa lại cơ sở vật chất, trồng thêm cây xanh quanh khuôn viên... Công năng sử dụng bao gồm 1 phòng họp thôn đầy đủ bàn ghế cũ của điểm trường, 1 khu nhà vệ sinh, 1 sân rộng có thể tổ chức các hoạt động tập thể như vui chơi, luyện tập thể dục, thể thao, sinh hoạt văn hóa cộng đồng.
Anh Giàng Seo Phẩn, Trưởng thôn Lả Dì Thàng cho biết: Trước đây, sinh hoạt tại nhà văn hóa cũ chật hẹp, nhiều hoạt động cộng đồng bị hạn chế hoặc không thể tổ chức. Được tiếp quản lại cơ sở vật chất của điểm trường tiểu học, người dân trong thôn vui mừng. Mặc dù trang - thiết bị chưa được trang bị nhiều, chưa có nhiều hoạt động cộng đồng được tổ chức nhưng nhà văn hóa mới của thôn đã phần nào phát huy đúng công năng của thiết chế văn hóa, phù hợp với nhu cầu vui chơi, tập luyện của người dân nơi đây.
Ông Giàng Seo Sáng, Phó Chủ tịch UBND xã Tả Van Chư cho biết: Để tránh lãng phí, xuống cấp các điểm trường dôi dư sau dồn ghép, xã đã đề xuất với huyện được chuyển đổi mục đích 3 điểm trường tiểu học thành nhà văn hóa thôn và trụ sở Công an xã. Đặc biệt, nhà văn hóa thôn Lả Dì Thàng đang được UBND huyện Bắc Hà lên phương án xây dựng thành điểm văn hóa cộng đồng dân tộc Mông. Chắc chắn thời gian tới sẽ có nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao diễn ra tại đây và nơi đây sẽ trở thành điểm đến gắn kết, nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.
Trước đây, người dân thôn Nậm Ngấn, xã Liên Minh (thị xã Sa Pa) phải họp thôn trong nhà văn hóa 3 gian đã xuống cấp. Mùa mưa ẩm thấp, dột tứ bề, thậm chí mưa lớn vài ngày là bị ngập và có nguy cơ sạt lở nên người dân phải thu dọn đồ đạc trong nhà văn hóa mang đến nhà Trưởng thôn gửi. Không chỉ vậy, nhà văn hóa có diện tích nhỏ nên mọi hoạt động khác phải mượn điểm trường tiểu học gần đó.
Năm 2021, sau khi học sinh tại điểm trường Tiểu học Nậm Ngấn được đưa về điểm trường chính, xã đã bàn giao điểm trường lại cho thôn sử dụng làm nhà văn hóa. Chị Chảo Mùi Mẩy (thôn Nậm Ngấn, xã Liên Minh) nhớ lại: Người dân phấn khởi khi có nhà văn hóa mới, ai nấy tích cực tham gia dọn dẹp, chỉnh trang. Đoàn viên, thanh niên trong thôn còn làm đường bê tông lên tận nơi. Cả thôn chung tay san gạt khoảng sân để chơi thể thao, phục vụ hoạt động văn hóa cộng đồng. Từ khi khánh thành đến nay, nhà văn hóa thôn Nậm Ngấn luôn là nơi diễn ra các hoạt động văn nghệ và trao đổi nghề thêu, dệt truyền thống của phụ nữ địa phương.
Điểm trường Tiểu học Nậm Ngấn là 1 trong tổng số 31 điểm trường dôi dư của thị xã Sa Pa. Để tránh lãng phí, UBND thị xã đã rà soát, lên phương án tận dụng các điểm trường này, trong đó 20 điểm trường đã được tận dụng làm nhà văn hóa thôn, 8 điểm trường được giao cho địa phương quản lý, 3 điểm trường do bị sạt lở nên không sử dụng được.
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về việc rà soát các công trình trường, lớp học không có nhu cầu sử dụng do thực hiện Đề án rà soát, sắp xếp lại mạng lưới trường, lớp học giai đoạn 2015 - 2025, định hướng đến năm 2030, toàn tỉnh có 254 điểm trường không có nhu cầu sử dụng cơ sở vật chất và đến nay, các điểm trường này đã bàn giao, chuyển mục đích sử dụng.
Các địa phương đã xây dựng phương án xử lý những công sở dôi dư dựa trên các văn bản của Trung ương, của tỉnh, như Nghị định số 151 ngày 26/12/2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công; Nghị định số 167 ngày 31/12/2017 của Chính phủ quy định việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công… Trong trường hợp sau khi rà soát, tài sản công thực sự dôi dư, không có nhu cầu sử dụng thì căn cứ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, UBND cấp huyện lập phương án xử lý trình UBND tỉnh xem xét đối với từng cơ sở nhà, đất riêng lẻ, đảm bảo công khai, minh bạch, đúng pháp luật, tránh thất thoát, lãng phí tiền, tài sản của Nhà nước.
