Tăng tính thực tiễn trong giáo dục quốc phòng - an ninh

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, việc chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực đã trở thành yêu cầu tất yếu. Với môn Giáo dục quốc phòng - an ninh, khi tăng cường thực hành, môn học không chỉ bớt khô khan mà còn trở nên sinh động, nâng cao hiệu quả học tập của học sinh.

0:00 / 0:00
0:00

Trước đây, việc dạy và học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh (GDQP-AN) còn mang tính lý thuyết, chưa thực sự tạo được nhiều hứng thú cho học sinh. Hiện nay, tại Trường THPT Nguyễn Huệ (phường Yên Bái) và Trường THPT Trần Nhật Duật (xã Yên Bình), phương pháp giảng dạy đã được đổi mới theo hướng giảm “đọc - chép”, tăng cường thực hành và trải nghiệm, qua đó thu hút sự quan tâm và tham gia tích cực hơn của học sinh.

Do đó, các tiết học GDQP-AN được tổ chức linh hoạt, trong đó sân trường trở thành “thao trường thu nhỏ”, giúp học sinh trực tiếp rèn luyện kỹ năng. Tại Trường THPT Nguyễn Huệ, học sinh thực hành các động tác cơ bản như bò thấp, trườn nhanh, di chuyển đội hình.

Còn tại Trường THPT Trần Nhật Duật, các em được rèn luyện tiểu đội hình, tháo lắp súng, băng bó cứu thương và kỹ năng sơ cứu ban đầu. Cách tiếp cận này giúp nội dung học tập trở nên trực quan, sinh động và dễ tiếp thu hơn.

baolaocai-br_771e86bb-b364-42ff-9c01-09b5c647e893.jpg
baolaocai-br_39778a93-cca6-4ca4-98e9-18a02ab9c9a0.jpg
Học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ tích cực tập luyện tại "thao trường thu nhỏ" sân trường.

Sự thay đổi này tác động rõ rệt đến thái độ học tập của học sinh. Khi được vận động và được thực hành trực tiếp, các em không còn cảm giác bị động mà trở nên hứng thú với môn học.

Em Nguyễn Mai Phương, lớp 12D3, Trường THPT Nguyễn Huệ cho biết: "Điều khiến em mong chờ ở môn học này chính là những giờ thực hành trên sân trường, qua đó giúp chúng em nắm chắc kiến thức và thêm yêu thích môn học này”.

Còn em Nguyễn Thành Long, Trường THPT Nguyễn Huệ nhận xét: “Theo em, môn học này rất là quan trọng, giúp rèn luyện cho học sinh những phẩm chất cần thiết, hình thành tác phong kỷ luật, từ đó phát triển bản thân và góp phần chuẩn bị hành trang cho tương lai”.

Trong khi đó, em Trần Thị Thùy Linh, lớp 11A1, Trường THPT Trần Nhật Duật lại cảm nhận rõ sự thay đổi tích cực từ chính bản thân mình: “Qua môn học, em cảm thấy tự tin và có ý chí hơn sau quá trình rèn luyện”.

Từ những chia sẻ của học sinh cho thấy, khi GDQP-AN được tổ chức theo hướng thực tiễn, không chỉ giúp các em tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn mà còn góp phần hình thành động lực rèn luyện kỹ năng, qua đó tăng hứng thú và sự yêu thích đối với môn học.

baolaocai-br_tin00-00-50-24still017.jpg
Một tiết học thú vị về nội dung tháo, lắp súng của các em học sinh Trường THPT Trần Nhật Duật.

Tuy nhiên, việc dừng lại ở yếu tố “tạo hứng thú” chưa đủ để khẳng định hiệu quả của đổi mới. Vấn đề đặt ra là mức độ chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng thực hành của học sinh như thế nào? Thực tiễn cho thấy, sự khác biệt nổi bật chính là khả năng hình thành “trí nhớ vận động” thông qua quá trình luyện tập.

Khi các thao tác được lặp lại trong môi trường gần với thực tế, học sinh không còn phụ thuộc vào việc nhớ từng bước một cách máy móc, mà dần hình thành phản xạ tự nhiên. Điều này đặc biệt quan trọng với những nội dung như tháo, lắp súng hay xử lý tình huống. Nói cách khác, học sinh không chỉ “biết làm” mà còn “làm đúng và làm nhanh”.

baolaocai-br_tin00-00-26-22still016.jpg
baolaocai-br_7cbc1950-640c-4566-9856-d1520cea0d95.jpg
baolaocai-br_e637e008-72bf-4c16-9b7b-3fab498271b5.jpg
Thầy giáo tận tình hướng dẫn và cho học sinh thực hành ngay tại sân tập.

Từ góc độ sư phạm, sự chuyển biến này gắn liền với vai trò của giáo viên. Việc kết hợp linh hoạt giữa lý thuyết và thực hành, sử dụng hình ảnh trực quan, tổ chức thi đua giữa các nhóm… không chỉ là kỹ thuật dạy học mà còn là cách tạo ra môi trường học tập có tính tương tác cao.

Khi đưa yếu tố thi đua vào bài học, học sinh chủ động hơn trong luyện tập, đồng thời nâng cao tinh thần phối hợp.

Thầy giáo Mai Xuân Cường, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nhật Duật--

Việc tăng cường thực hành giúp học sinh nắm chắc kiến thức và có cơ hội trải nghiệm thực tế.​

Thầy Bùi Hồng Nam, người trực tiếp giảng dạy bộ môn GDQP-AN Trường THPT Nguyễn Huệ--

Có thể thấy, điểm chung trong phương pháp giảng dạy của giáo viên là chuyển từ vai trò “truyền đạt nội dung” sang "tổ chức các hoạt động học tập" - yêu cầu cốt lõi của đổi mới giáo dục hiện nay.

Hiệu quả của hướng đi này không chỉ thể hiện trong từng tiết học mà còn được khẳng định qua các kết quả cụ thể. Tiêu biểu là Hội thi Giáo dục Quốc phòng - An ninh học sinh THPT toàn tỉnh lần thứ I năm 2026, nhiều thí sinh không chỉ thực hiện chính xác các nội dung kỹ thuật mà còn thể hiện khả năng xử lý tình huống linh hoạt.

Sự chủ động trong từng phần thi cho thấy học sinh đã hiểu bản chất vấn đề, thay vì chỉ lặp lại động tác theo mẫu. Đây chính là “thước đo” khách quan cho hiệu quả của việc tăng tính thực tiễn trong giảng dạy, bởi nếu không có quá trình rèn luyện thực hành thường xuyên, khó có thể đạt được mức độ thành thục và tự tin như vậy.

baolaocai-br_00b2e119-f874-4bbe-a9c3-c6144b54f4b3.jpg
baolaocai-br_4ae79714-61ca-491a-b229-87db9ab55866.jpg
baolaocai-br_4272614114084748830-1.jpg
Các thí sinh thể hiện bài thi của mình tại Hội thi Giáo dục Quốc phòng - An ninh học sinh THPT toàn tỉnh lần thứ I năm 2026.

Thực tiễn cho thấy, việc tăng cường yếu tố trải nghiệm trong GDQP-AN không chỉ đổi mới phương pháp học tập mà còn góp phần hình thành các phẩm chất cần thiết cho học sinh. Thông qua rèn luyện thực hành, các em được bồi dưỡng kỷ luật, tinh thần đồng đội, kỹ năng phối hợp và ý thức trách nhiệm. Đây chính là giá trị khác biệt của môn học, tạo nên vai trò riêng của môn học trong giáo dục toàn diện.

Dù đạt được những kết quả tích cực, song vẫn cần nhìn nhận một cách thẳng thắn nhiều yêu cầu đặt ra như: Cơ sở vật chất, trang thiết bị, cũng như năng lực tổ chức hoạt động của giáo viên là những yếu tố quyết định chất lượng triển khai.

Thực tế tại các trường cho thấy, ngay cả trong điều kiện còn hạn chế, nếu có sự chủ động và sáng tạo, việc tăng cường thực hành vẫn có thể thực hiện hiệu quả. Đây chính là hướng đi cần thiết để môn học phát huy đúng giá trị trong giáo dục hôm nay.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

“Đỉnh trời” gọi con chữ

“Đỉnh trời” gọi con chữ

Ở thôn Lùng Cúng - nơi mây núi chạm trời với độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển, hành trình đến với con chữ của những đứa trẻ vùng cao vẫn còn nhiều gian khó. Trên hành trình ấy, có những cô giáo lặng lẽ bám bản, bám lớp, mang theo tình yêu nghề và sự kiên trì để "gieo" những bài học đầu đời cho trẻ nhỏ. 

Ưu tiên nguồn lực cho tương lai vùng cao

Ưu tiên nguồn lực cho tương lai vùng cao

Những năm qua, bám sát điều kiện thực tế, cấp ủy, chính quyền xã Phình Hồ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục. Trong đó đặc biệt ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học nhằm từng bước khắc phục khó khăn về trường lớp, tạo dựng môi trường học tập khang trang, hiện đại, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh vùng cao.

Đồng chí Giàng Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh dự Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Trường THCS Lý Tự Trọng

Đồng chí Giàng Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh dự Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Trường THCS Lý Tự Trọng

Sáng 15/11, Trường THCS Lý Tự Trọng, phường Cam Đường tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lập (1996 – 2026). Dự buổi lễ có đồng chí Giàng Quốc Hưng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo; lãnh đạo phường Cam Đường, đại diện các xã, phường lân cận cùng các thế hệ cán bộ, giáo viên và cựu học sinh nhà trường.

Đổi mới từ những điều gần gũi

Rèn tiếng Việt cho trẻ mầm non vùng cao: Đổi mới từ những điều gần gũi

Với trẻ em dân tộc thiểu số, khả năng sử dụng tiếng Việt có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình học tập và hòa nhập môi trường giáo dục. Từ đặc thù địa bàn, Trường Mầm non Tả Phìn (xã Tả Phìn) đã đổi mới hoạt động vui chơi, trải nghiệm để trẻ phát triển ngôn ngữ, tự tin giao tiếp trước khi vào lớp 1.

fb yt zl tw