Vì vậy, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có ý nghĩa thiết thực, nhất là với những hộ đã sử dụng đất lâu dài nhưng chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Khi quyền sử dụng đất được xác lập, người dân yên tâm đầu tư sản xuất, thực hiện quyền hợp pháp đối với tài sản; công tác quản lý đất đai của chính quyền cũng minh bạch, nền nếp hơn.
Sau 20 ngày hoàn tất thủ tục, anh Nguyễn Đình Tiến, thôn Làng Chạng, xã Phong Dụ Thượng đã nhận được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Anh Nguyễn Đình Tiến phấn khởi chia sẻ: “Có giấy chứng nhận rồi thì mình yên tâm, giá trị đất tăng lên. Sau này có nhu cầu giao dịch hoặc thế chấp vay vốn để phát triển kinh tế cũng thuận lợi hơn”. Niềm vui của anh Tiến cũng là mong muốn chung của nhiều hộ dân nơi đây.
Là địa bàn sinh sống của hơn 1.400 hộ dân, chủ yếu là đồng bào Tày, Dao, Mông, xã Phong Dụ Thượng có diện tích rộng, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Nhận thức về quyền, nghĩa vụ và thủ tục đăng ký đất đai của một bộ phận người dân chưa đầy đủ; chi phí hoàn thiện hồ sơ cấp giấy cùng yêu cầu định danh điện tử mức độ 2 khiến nhiều hộ còn e ngại khi tiếp cận thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, công tác quản lý đất đai qua nhiều thời kỳ cũng bộc lộ bất cập: hồ sơ địa chính chưa đồng bộ với hiện trạng, có thửa đất người dân sử dụng ổn định nhưng bản đồ vẫn thể hiện là đất nông nghiệp. Một số trường hợp còn vướng về nguồn gốc, ranh giới, quy hoạch, đất lâm nghiệp và các điều kiện pháp lý liên quan... Đây chính là “rào cản” khiến nhiều hộ dân chưa thể hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.
Từ năm 2009 đến tháng 8/2026, xã hoàn thành cấp 947 giấy chứng nhận, trong đó có 712 giấy đối với đất ở và 235 giấy đối với đất nông nghiệp. Hiện còn khoảng 426 hộ, cá nhân chưa được cấp giấy chứng nhận đất ở, tập trung tại các thôn Làng Chạng, Khe Dẹt, Khe Mạng, Thượng Sơn và Cao Sơn.
Xác định việc cấp giấy không chỉ là thủ tục hành chính mà còn là nhiệm vụ góp phần xác lập quyền tài sản, tạo điều kiện để người dân yên tâm đầu tư sản xuất, xã Phong Dụ Thượng đã triển khai nhiều giải pháp.
Theo ông Hoàng Văn Khoa - Phó Chủ tịch UBND xã, cùng phối hợp hoàn thiện đo đạc, lập bản đồ địa chính để làm cơ sở cấp giấy; tăng cường tuyên truyền, đưa thông tin giá đất, văn bản hướng dẫn, hồ sơ mẫu lên nhóm Zalo các thôn để người dân nắm được, tự lập hồ sơ mà không phải đến UBND xã. Xã chỉ đạo bộ phận chuyên môn hướng dẫn, rà soát, phân loại hồ sơ và tập trung xử lý những trường hợp đủ điều kiện.
Đặc biệt, chính quyền xã đã tổ chức hội nghị đối thoại trực tiếp với người dân về công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tại hội nghị, chính quyền cung cấp thông tin về các quy định liên quan đến đất đai, phổ biến điểm mới trong chính sách quản lý và trực tiếp giải đáp thắc mắc. Cán bộ chuyên môn hướng dẫn cụ thể từng bước trong quy trình đăng ký, giúp bà con biết rõ cần chuẩn bị giấy tờ gì, thực hiện ra sao...
Qua đối thoại, nhiều nội dung được làm sáng tỏ, các kiến nghị từ thực tế sử dụng đất của hộ dân được ghi nhận, tạo cơ sở để chính quyền tháo gỡ khó khăn phù hợp với từng trường hợp.
Ông Mai Văn Nam, thôn Làng Chạng cho rằng: “Qua việc chính quyền tổ chức đối thoại, bà con hiểu rõ hơn quy định của Nhà nước, biết cần chuẩn bị giấy tờ gì, thực hiện các bước nào. Những vướng mắc trong quá trình sử dụng đất cũng được chính quyền lắng nghe, xử lý phù hợp”.
Để đẩy nhanh tiến độ cấp giấy lần đầu và giải quyết hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất theo kế hoạch tỉnh giao, ông Bàn Tôn Nhất, Quyền Trưởng Phòng Kinh tế xã cho biết, dù nhân lực còn hạn chế, phòng sẽ tiếp tục tham mưu, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, thống kê, phân loại hồ sơ; xác định rõ những trường hợp đủ điều kiện để hướng dẫn người dân hoàn thiện thủ tục.
Đồng thời, phối hợp rà soát hiện trạng, hồ sơ địa chính đối với những trường hợp cần trích đo, chỉnh lý hoặc xác định lại thông tin đất đai. Qua công tác đăng ký, cấp giấy góp phần tăng thu ngân sách địa phương năm nay đạt trên 14 tỷ đồng, trong đó lĩnh vực đất đai đạt hơn 5,6 tỷ đồng.
Cùng với sự chủ động tháo gỡ khó khăn tại cơ sở, để tháo gỡ khó khăn cho người dân, UBND xã Phong Dụ Thượng cũng đang xem xét đề nghị UBND tỉnh xét miễn, giảm chi phí trích đo, đo đạc địa chính đối với các xã đặc biệt khó khăn, qua đó giảm chi phí cho người dân. Đồng thời, kiến nghị Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Văn Yên tăng cường nhân lực chuyên môn, phối hợp đẩy nhanh việc lập, hoàn thiện và giải quyết hồ sơ.
Từ sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và sự phối hợp chủ động của người dân, những vướng mắc trong quản lý, sử dụng đất tại Phong Dụ Thượng thời gian tới sẽ được tháo gỡ. Sẽ có thêm nhiều hộ dân được sở hữu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - minh chứng cho sự đồng hành giữa chính quyền và nhân dân, từng bước biến đất đai thành động lực phát triển bền vững.
Khi quyền sử dụng đất được xác lập, đất đai ở vùng cao không chỉ được quản lý chặt chẽ hơn mà còn có thêm cơ hội được khai thác hiệu quả, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho bà con, góp phần xây dựng Phong Dụ Thượng ngày càng phát triển bền vững.