LCĐT - Năm 2017, trung tâm dịch vụ nông nghiệp các huyện, thành phố được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 cơ quan là trạm khuyến nông, trạm thú y và trạm bảo vệ thực vật. Sau hơn 2 năm, các trung tâm này đã cho thấy hiệu quả trong hoạt động tư vấn, chuyển giao ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp và là cầu nối tiêu thụ nông sản. Tuy nhiên, hoạt động của các trung tâm dịch vụ nông nghiệp vẫn còn nhiều khó khăn.
 |
| Khách hàng chọn mua nông sản tại cửa hàng của Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp Bát Xát (ảnh chụp trước ngày 16/3/2020). |
Việc thành lập trung tâm dịch vụ nông nghiệp các huyện, thị xã, thành phố đã cụ thể hóa Nghị quyết 19 ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả các đơn vị sự nghiệp công lập. Từ đó tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy đảng, chính quyền địa phương đối với cơ quan chuyên môn cấp huyện, thành phố, thị xã.
Theo đó, cùng với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ công ích, các trung tâm tổ chức các hoạt động cung ứng vật tư nông nghiệp, liên kết sản xuất với doanh nghiệp, hợp tác xã, là cầu nối với người dân trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Ngay sau khi thành lập, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Bát Xát đã kiện toàn bộ máy, tổ chức, sắp xếp, bố trí cán bộ và đổi mới mô hình hoạt động. Chú trọng vào hoạt động dịch vụ, trung tâm đã mở cửa hàng giới thiệu và bán sản phẩm nông nghiệp sạch tại thị trấn Bát Xát nhằm giới thiệu và kinh doanh các sản phẩm đặc trưng của địa phương như rau trái vụ, lê VH6, củ hoàng sin cô, miến đao Thành Sơn, thịt lợn đen bản địa, thịt ngựa... Trung tâm còn mở 2 cửa hàng tại xã Y Tý và xã Mường Hum cung cấp các loại giống ngô, lúa, rau và phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật phục vụ sản xuất ở địa bàn vùng cao. Trung tâm cũng ký hợp đồng với 6 doanh nghiệp và tiểu thương lớn ở các tỉnh, thành phố như Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nội để bao tiêu sản phẩm nông nghiệp thế mạnh của huyện (khoai tây, rau trái vụ, ớt, sản phẩm chăn nuôi), với hơn 50 tấn các loại mỗi năm. Từ năm 2019, trung tâm tổ chức thu mua, bao tiêu toàn bộ sản phẩm củ hoàng sin cô trên địa bàn huyện với giá ổn định, nhờ đó người dân yên tâm sản xuất.
Lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Bát Xát cho biết: Khi trung tâm thành lập, nguồn nhân lực được tập trung, đây là lợi thế lớn để đơn vị triển khai nhiều hoạt động hướng đến nông dân. Chúng tôi xác định phải gắn chặt nhiệm vụ chuyên môn với làm dịch vụ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân phát triển sản xuất.
Với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Bảo Yên, hiệu quả rõ nhất chính là làm tốt nhiệm vụ chuyên môn trong phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi và cây trồng. Bà Nguyễn Thị Thùy, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Bảo Yên khẳng định: Việc thành lập trung tâm đã góp phần tăng nhân lực trong công tác phòng, chống dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn thời gian qua. Trước đây, khi chưa sáp nhập, Trạm Thú y huyện chỉ có 5 cán bộ thực hiện công việc dự phòng thú y, sau khi thành lập Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện, lực lượng làm công tác này đã tăng lên gần gấp 3. Thêm vào đó, tại mỗi xã có 1 cán bộ khuyến nông phụ trách và hệ thống cán bộ khuyến nông thôn, bản. Nhờ đó, việc khoanh vùng, tiêu hủy lợn bị bệnh và công tác tuyên truyền phòng, chống dịch, việc chi trả tiền hỗ trợ được thực hiện nhanh gọn và hiệu quả hơn. Bảo Yên cũng là một trong những địa phương có số lợn bị tiêu hủy vì dịch tả lợn châu Phi ít và sớm hết dịch.
 |
| Cán bộ Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp Bảo Yên hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi cho người dân (ảnh chụp trước ngày 16/3/2020). |
Điểm dễ nhận thấy sau khi thành lập các trung tâm dịch vụ nông nghiệp là sự tập trung, thống nhất trong công tác chỉ đạo chuyên môn từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đối với các chi cục: Chăn nuôi - Thú y, Trồng trọt - Bảo vệ thực vật. Một trong những ưu điểm nổi bật nữa là phát triển mảng dịch vụ. Trước đây, hoạt động của trạm khuyến nông, trạm thú y và trạm bảo vệ thực vật đơn thuần là quản lý nhà nước, hỗ trợ nông dân về chuyên môn, kỹ thuật, nhưng với mô hình mới này, bên cạnh việc hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật chăm sóc, phòng, trừ dịch bệnh cho vật nuôi, cây trồng, trung tâm dịch vụ nông nghiệp còn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu về các loại vật tư nông nghiệp có nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng, đồng thời đáp ứng liên kết tiêu thụ sản phẩm…
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, theo lãnh đạo các trung tâm dịch vụ nông nghiệp trên địa bàn tỉnh, hiện hoạt động theo mô hình mới vẫn còn một số bất cập, như tình trạng chung 1 cơ quan, cùng thực hiện 1 chức năng, nhiệm vụ nhưng đang tồn tại 2 chế độ lương khác nhau. Đó là chế độ lương có phụ cấp ngành của những cán bộ trước đây công tác tại trạm thú y, trạm bảo vệ thực vật, còn cán bộ từng công tác tại trạm khuyến nông chỉ được hưởng nguyên lương.
Trong công tác điều tra phát hiện sâu bệnh, các trung tâm chủ yếu giao nhiệm vụ cho khuyến nông viên cơ sở. Tuy nhiên, đây là nghiệp vụ cần có chuyên môn cao, trong khi nhiều khuyến nông viên chưa được qua đào tạo hoặc chỉ có chuyên môn ngành thú y nên việc đánh giá mức độ gây hại tuổi sâu, cấp bệnh trên cây trồng… thiếu chính xác. Mặt khác, sau khi sáp nhập, hầu hết các đơn vị vẫn sử dụng trụ sở làm việc cũ, nhưng hoạt động chính của các trung tâm lại là kinh doanh dịch vụ, dẫn đến thiếu địa điểm và nguồn vốn đầu tư cho hoạt động này.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: Việc thành lập trung tâm dịch vụ nông nghiệp là cần thiết và phù hợp với thực tế của các địa phương. Đây là một trong những giải pháp đổi mới cơ chế hoạt động, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia cung cấp dịch vụ công trong lĩnh vực nông nghiệp. Trung tâm dịch vụ nông nghiệp đang được kỳ vọng là đòn bẩy, động lực để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa tại các địa phương. Tuy vậy, hiện đội ngũ cán bộ ở hầu hết trung tâm dịch vụ nông nghiệp trong tỉnh còn mỏng, năng lực hạn chế, cơ cấu lao động chưa phù hợp. Do không có nguồn vốn để chủ động thực hiện dịch vụ cung ứng vật tư phục vụ sản xuất, nên hiện nay chủ yếu thực hiện dịch vụ công.
Thời gian tới, các ngành, địa phương cần quan tâm, tạo điều kiện về nhân lực và nguồn vốn đầu tư, có cơ chế hợp lý để các trung tâm dịch vụ nông nghiệp thực hiện hiệu quả hơn nhiệm vụ cung ứng dịch vụ phục vụ sản xuất, đồng thời quản lý, khai thác các công trình hạ tầng nông thôn và tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh khác phù hợp quy định của pháp luật.
