Chợ Bắc Hà từ lâu là nơi hội tụ, trao đổi các sản vật đặc trưng của miền “Cao Nguyên trắng” như mận Tam hoa, chè Shan tuyết, nông sản vùng cao… đồng thời là “điểm hẹn” văn hóa hấp dẫn của du khách gần xa. Tuy nhiên, hoạt động quản lý và kinh doanh tại đây vẫn chủ yếu theo phương thức truyền thống, chưa tận dụng được lợi thế của công nghệ số.
Trước yêu cầu chuyển đổi số và thực tế phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, UBND xã Bắc Hà đã triển khai Dự án xây dựng hệ thống quản lý chợ thông minh – “Smart Chợ Bắc Hà”, hướng tới hiện đại hóa toàn diện công tác quản lý, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao trải nghiệm cho du khách.
Điểm nổi bật của dự án là xây dựng một hệ sinh thái số đồng bộ, gồm phần mềm quản lý chợ, ứng dụng cho tiểu thương, ứng dụng cho khách hàng và sàn thương mại điện tử “ChoBacHa.vn”. Trong đó, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và chatbot được tích hợp nhằm hỗ trợ tư vấn, cung cấp thông tin nhanh chóng cho người dùng.
Theo đó, 100% sơ đồ mặt bằng, hợp đồng thuê gian hàng và quy trình thu phí sẽ được số hóa, giúp công tác quản lý trở nên minh bạch, giảm thủ tục thủ công. Không chỉ dừng lại ở đó, dự án còn xây dựng nền tảng số để tiểu thương tiếp cận thương mại điện tử. Ứng dụng “Chủ hàng 4.0” cho phép đăng bán sản phẩm, quản lý đơn hàng và tương tác trực tiếp với khách hàng ngay trên điện thoại. Mục tiêu đặt ra là có ít nhất 50% tiểu thương tại chợ văn hóa Bắc Hà có thể tham gia bán hàng trực tuyến.
Thông qua việc quét mã QR, du khách có thể truy xuất nguồn gốc sản phẩm, tìm kiếm thông tin hay nhận tư vấn từ chatbot. Đây sẽ trở thành trải nghiệm quen thuộc, góp phần biến chợ Bắc Hà thành “điểm đến văn hóa số”.
Ông Lục Văn Lương - Trưởng Ban quản lý Di tích và Chợ văn hóa Bắc Hà khẳng định: Khi triển khai chợ thông minh, toàn bộ dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, giúp chúng tôi quản lý hiệu quả hơn, đồng thời minh bạch trong thu – chi và bố trí gian hàng. Điều quan trọng hơn là dự án mở ra cơ hội cho tiểu thương tiếp cận thị trường rộng lớn. Không chỉ bán tại chợ, họ có thể bán hàng cho khách ở mọi nơi, kể cả khách du lịch sau khi đã rời Bắc Hà.
Có thể thấy, dự án “Smart Chợ Bắc Hà” không chỉ là câu chuyện ứng dụng công nghệ, còn là bước đi quan trọng kết nối thương mại với du lịch, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương. Khi hoàn thành, chợ Bắc Hà sẽ không chỉ là nơi mua bán truyền thống, mà trở thành một “chợ văn hóa số” – nơi du khách có thể trải nghiệm, khám phá và giao dịch trên cùng một nền tảng.
Là hộ kinh doanh mặt hàng thổ cẩm hơn 23 năm tại chợ văn hóa Bắc Hà, chị Hoàng Thị Kim Tiến đã tham gia quá trình chuyển đổi số bằng cách ứng dụng mã QR vào kinh doanh, bán hàng thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm.
Chị Tiến chia sẻ: Không riêng gia đình tôi, các tiểu thương, hộ kinh doanh tại chợ văn hóa Bắc Hà đều có chung mong muốn chính quyền địa phương sẽ sớm triển khai dự án “Smart Chợ Bắc Hà” để các tiểu thương có thể tiếp cận được với nhiều khách hàng, khách du lịch hơn. Nếu bán được hàng online thì thu nhập sẽ ổn định hơn, nhất là những ngày chợ vắng khách.
Trong khi đó, chị Giàng Thị Sử, tiểu thương bán nông sản tại chợ văn hóa Bắc Hà cũng bày tỏ: Tôi mong hệ thống chợ Bắc Hà thông minh sẽ sớm hoàn thành và hoạt động ổn định, mạng internet tốt để tiểu thương, khách du lịch, người tiêu dùng có thể tiếp cận và sử dụng dễ dàng.
Với quyết tâm của chính quyền địa phương và sự đồng thuận của tiểu thương, chợ văn hóa Bắc Hà đang đứng trước cơ hội chuyển mình mạnh mẽ. Mô hình chợ thông minh được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, kinh doanh, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế, du lịch. Xa hơn trong tương lai, đây sẽ là hình mẫu tiêu biểu cho việc kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, góp phần đưa Bắc Hà bắt kịp xu thế và phát triển bền vững trong thời đại số.