Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 mở ra giai đoạn mới cho hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp xã, phường với thẩm quyền lớn hơn, trách nhiệm cao hơn. Tại xã Bản Liền, quá trình đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND cấp xã đang được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, từ việc lắng nghe cử tri, giám sát sát sao thực tiễn đến thúc đẩy giải quyết kịp thời các vấn đề dân sinh ngay từ cơ sở.
Khi kiến nghị của dân được phản hồi bằng hành động
Tháng 6/2025, mưa bão khiến tuyến mương thủy lợi tại thôn Pắc Kẹ, xã Bản Liền bị hỏng nghiêm trọng. Công trình xuống cấp ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp của hàng chục hộ dân trong thôn.
Trước kiến nghị của cử tri, HĐND xã Bản Liền đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức kiểm tra thực địa, đánh giá mức độ thiệt hại. Sau rà soát, địa phương xác định phản ánh của người dân là hoàn toàn xác đáng và cần được xử lý khẩn trương. Trên cơ sở đó, HĐND xã đã đề nghị UBND xã lập tờ trình đầu tư sửa chữa, nâng cấp công trình thủy lợi và hệ thống nước sinh hoạt phục vụ Nhân dân.
Ông Lâm A Úy - Bí thư Chi bộ thôn Pắc Kẹ cho biết: Việc sửa chữa được triển khai nhanh chóng đã giúp người dân yên tâm sản xuất. Những đoạn hỏng nặng được khắc phục bằng nguồn lực đầu tư của địa phương, những vị trí nhỏ hơn người dân chủ động nạo vét, sửa chữa. Hiện tại, các đoạn đang thi công, qua giám sát người dân rất hài lòng.
Theo ông Úy, điều người dân ghi nhận không chỉ là công trình đã được sửa chữa mà là việc ý kiến của cử tri được lắng nghe và phản hồi bằng hành động cụ thể, đúng lúc.
Tăng giám sát, bám sát thực tiễn cơ sở
Không dừng ở vai trò tiếp nhận kiến nghị, HĐND xã Bản Liền thời gian qua còn chủ động đổi mới phương thức hoạt động theo hướng “đi cơ sở nhiều hơn, giám sát thực chất hơn”.
Các đại biểu HĐND thường xuyên bám địa bàn, nắm tình hình tại thôn, bản; tăng cường giám sát chuyên đề và giám sát thường xuyên đối với lĩnh vực cử tri đặc biệt quan tâm như quản lý đất đai, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, tiến độ các dự án đầu tư xây dựng, chế độ chính sách cho học sinh vùng khó.
Tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở xã Bản Liền, công tác giám sát của HĐND được đánh giá là góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách giáo dục trên địa bàn.
Ông Thèn Hải Âu - Phó hiệu trưởng Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS xã Bản Liền cho biết: HĐND xã thường xuyên kiểm tra việc triển khai chế độ hỗ trợ cho học sinh bán trú, giám sát việc thực hiện chính sách tại trường học, giúp đơn vị thực hiện đầy đủ, kịp thời và minh bạch hơn.
Việc tăng cường giám sát không chỉ góp phần chấn chỉnh hoạt động quản lý ở cơ sở mà còn tạo áp lực tích cực buộc các đơn vị, bộ phận chuyên môn nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ.
Lắng nghe cử tri để nâng chất lượng quyết sách
Một trong những thay đổi rõ nét của HĐND cấp xã nhiệm kỳ mới là coi hoạt động tiếp xúc cử tri không đơn thuần là thủ tục trước và sau kỳ họp, mà trở thành kênh quan trọng để xây dựng chương trình giám sát, hoạch định nghị quyết và điều chỉnh chính sách tại địa phương.
Riêng trong quý I/2026, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri trước và sau Kỳ họp thứ 5 HĐND xã Bản Liền, đã tiếp nhận 42 ý kiến, kiến nghị của cử tri liên quan đến nhiều lĩnh vực thiết yếu như giao thông, thủy lợi, đất đai, điện sinh hoạt, phát triển du lịch cộng đồng… Toàn bộ ý kiến được Thường trực HĐND xã tổng hợp, phân loại và chuyển đến UBND xã cùng các cơ quan liên quan để xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.
Bà Trần Thị Xuân - Phó Chủ tịch HĐND xã Bản Liền cho biết: HĐND xã xác định mỗi ý kiến cử tri phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân là cơ sở thực tiễn quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử.
Theo bà Xuân, từ các kiến nghị của người dân, HĐND xã phối hợp với UBND rà soát, tham mưu cấp ủy và đưa vào nội dung kỳ họp gần nhất để bàn giải pháp tháo gỡ, đặc biệt với những vấn đề liên quan đến an sinh xã hội, hạ tầng dân sinh và sinh kế của người dân.
Củng cố niềm tin từ những việc cụ thể
Bản Liền - nơi điều kiện phát triển còn khó khăn, những vấn đề thiết thân của người dân như nước tưới tiêu, đường giao thông, chính sách học sinh hay môi trường sống được quan tâm giải quyết kịp thời có ý nghĩa rất lớn. Đó không chỉ là giải quyết kiến nghị dân sinh đơn lẻ còn củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền và cơ quan dân cử địa phương.
Khi người dân thấy tiếng nói của mình được lắng nghe, phản ánh được tiếp thu và kiến nghị được xử lý đến nơi đến chốn, khoảng cách giữa nghị trường và đời sống thực tế sẽ dần được thu hẹp.
Thực tiễn tại Bản Liền cho thấy, đổi mới hoạt động của HĐND cấp xã không chỉ nằm ở việc tăng số lượng cuộc giám sát hay tiếp xúc cử tri, mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy vận hành.
Nếu trước đây, hoạt động của HĐND cấp xã ở nhiều nơi còn nặng tính hình thức, chủ yếu tập trung vào quy trình nghị trường, thì nay yêu cầu đặt ra là đại biểu phải thực sự sâu sát thực tiễn, hiểu dân, nắm dân và đồng hành với chính quyền trong tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở.
Chất lượng hoạt động của HĐND cấp xã không còn được đánh giá bằng số lượng nghị quyết được thông qua, mà bằng hiệu quả thực tế của nghị quyết sau ban hành; bằng mức độ hài lòng của người dân; bằng khả năng giải quyết những vấn đề phát sinh trong đời sống. Khi đó, HĐND cấp xã mới thực sự phát huy vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương – đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân.
