“Thậm chí nhiều lúc có thể ví khó hơn tìm kim dưới đáy bể. Nhưng chính vì khó nên chúng ta phải thay đổi tư duy, phải nghĩ ra cách làm mới để thực hiện được", theo Phó Thủ tướng.
Ghi nhận nỗ lực của cơ quan thường trực đã triển khai hàng loạt nội dung liên quan đến trách nhiệm chung của Ban Chỉ đạo, cơ bản đáp ứng được yêu cầu đặt ra, Phó Thủ tướng cũng phê bình nhiều bộ, ngành, cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo chưa thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, sự phối hợp còn thiếu chặt chẽ, gây khó khăn cho công tác tổng hợp, theo dõi và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Quốc phòng chỉ đạo Cục Chính sách-Xã hội bố trí từ 5-7 cán bộ chuyên trách tập trung cho Chiến dịch 500 ngày đêm. Hoàn thiện quy chế và kế hoạch hoạt động của Tổ giúp việc theo hướng hiệu quả, chuyên sâu, rõ người, rõ việc.
Nhấn mạnh yêu cầu phải có mục tiêu cụ thể, rõ ràng cho từng giai đoạn triển khai, Phó Thủ tướng lưu ý trong tháng 5 và tháng 6 phải tranh thủ tối đa thời gian để triển khai lấy mẫu, tìm kiếm tại các địa bàn trọng điểm trước mùa mưa. Đẩy nhanh tổ chức hội thảo khoa học đối với các hồ sơ có tính khả thi cao như hồ sơ mộ tập thể tại Kon Tum, Quảng Ngãi; mộ tập thể tại Quảng Trị… Nếu đủ điều kiện sẽ triển khai ngay các bước khai quật, tìm kiếm thực địa.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị đẩy nhanh tiến độ xây dựng, triển khai phần mềm quản lý tiến độ Chiến dịch 500 ngày đêm nhằm sớm tự động hóa công tác báo cáo ở các cấp. Xác định rõ chỉ tiêu về số lượng mẫu ADN được lấy, số nguồn tài liệu lưu trữ được khai thác, số hồ sơ có khả năng xác minh cao cũng như mục tiêu truyền thông của từng giai đoạn. Tất cả nhiệm vụ đều phải có thời hạn cụ thể. Những việc cần làm ngay thì phải hoàn thành ngay trong tháng 5.
Cho biết Ban Chỉ đạo quốc gia sẽ sớm tổ chức cuộc làm việc toàn diện để rà soát tiến độ, phân công trách nhiệm cụ thể và kiểm tra thực tế tại các địa phương, quân khu, Phó Thủ tướng nhấn mạnh Chiến dịch phải tạo được kết quả thực chất, phấn đấu đến ngày 27/7/2026 tìm kiếm, quy tập được ít nhất 500 hài cốt liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi của thân nhân liệt sĩ và toàn xã hội.
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được phát động chính thức từ ngày 2/4/2026 đang bước vào giai đoạn tăng tốc, với yêu cầu vừa khẩn trương, vừa khoa học, chặt chẽ nhằm tạo chuyển biến thực chất trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Theo báo cáo của Cục Chính sách-Xã hội, Bộ Quốc phòng đã ban hành nhiều văn bản, hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về chuyên môn, kỹ thuật và tổ chức thực hiện. Đáng chú ý là Hướng dẫn số 2783/HD-BQP ngày 26/4/2026 về đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập, tổ chức lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ; Quyết định số 1973/QĐ-BQP ngày 22/4/2026 về quy trình kỹ thuật lấy mẫu, vận chuyển, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN. Đây được xem là cơ sở quan trọng để các địa phương và các đơn vị giám định ADN triển khai đồng bộ việc lấy mẫu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc.
Phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ đã được hoàn thiện, tổ chức tập huấn, chuyển giao cho các cơ quan, đơn vị, địa phương phục vụ số hóa dữ liệu. Bộ Quốc phòng cũng đang nghiên cứu xây dựng phần mềm quản lý tiến độ toàn bộ Chiến dịch 500 ngày đêm. Một trong những nội dung được chú trọng là khai thác, xử lý các nguồn thông tin phục vụ tìm kiếm, quy tập, nhất là tài liệu từ nước ngoài. Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia đang phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phương án tiếp nhận, xử lý, khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu này.
Từ ngày 15/3 đến 6/5/2026, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 358 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 51 hài cốt trong nước, 36 hài cốt tại Lào và 271 hài cốt tại Campuchia. Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo Ban Chỉ đạo Quân khu 4 lựa chọn Nghĩa trang liệt sĩ Nghi Lộc (xã Đồng Lộc, tỉnh Nghệ An) để tổ chức làm trước việc lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ và tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm.
Ở hướng nhiệm vụ quốc tế, Đoàn công tác Cơ quan Thường trực Ban Công tác đặc biệt Chính phủ đã khảo sát, kiểm tra phương tiện, trang bị tại các đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ ở Lào; đồng thời đề xuất bổ sung phương tiện, sửa chữa nhà tạm, nhà ở cho các lực lượng làm nhiệm vụ.
Các quân khu, địa phương cũng đang xây dựng kế hoạch tổ chức lễ đón các đội tìm kiếm, quy tập tại Lào và Campuchia trở về nước, tổ chức truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ trong các tháng 5, 6 và 7/2026.
Nhằm phục vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại các địa bàn chiến sự ác liệt trước đây, Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo Binh chủng Công binh phối hợp với Quân khu 2 triển khai rà phá bom mìn, vật nổ tại vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang), Lào Cai, Lạng Sơn. Hiện đã thành lập 26 đơn vị rà phá với hơn 3.000 cán bộ, chiến sĩ tham gia. Đến nay đã rà phá được gần 1.000 ha, đạt hơn 22% diện tích kế hoạch.
