Tham gia thảo luận tại hội trường về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi), đại biểu Sùng A Lềnh - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai đề nghị làm rõ bản chất pháp lý của thỏa thuận quốc tế, điều kiện ký kết của chính quyền cấp xã và cơ chế kiểm soát rủi ro trong hợp tác quốc tế tại khu vực biên giới.
Liên hệ với Đề án thí điểm xây dựng Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ Lào Cai, đại biểu Sùng A Lềnh đề nghị phân định rõ thỏa thuận tạo khuôn khổ phối hợp với các quyết định về đầu tư, bố trí vốn và áp dụng cơ chế đặc thù. Những nội dung này phải được xem xét, quyết định đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật. Đối với chính quyền cấp xã, cần cụ thể hóa điều kiện ký kết, bảo đảm phù hợp chức năng, nhiệm vụ, có đủ nhân lực, kinh phí và cơ chế thẩm định đối với những nội dung liên quan đến biên giới, quốc phòng, an ninh.
Đồng chí Giàng Thị Dung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai chủ trì thảo luận tại tổ 15.
Thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà - Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai đánh giá việc ban hành Nghị quyết là bước quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực tăng trưởng và sức lan tỏa tới nhiều ngành, lĩnh vực của nền kinh tế.
Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà cho rằng, mục tiêu phát triển du lịch đến năm 2030 rất cao, trong khi thời gian thực hiện không còn nhiều, đòi hỏi quyết tâm lớn và những giải pháp mang tính đột phá. Trong đó, cần khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, gắn phát triển du lịch với nông nghiệp, sinh thái, văn hóa và bản sắc bản địa.
Đối với chủ trương đầu tư 3 dự án đường bộ cao tốc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đây là những công trình đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa thiết thực đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và các vùng. Việc trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư thể hiện nỗ lực của Chính phủ trong thúc đẩy triển khai các công trình hạ tầng chiến lược.
Cũng tham gia thảo luận về nội dung này, đại biểu Sùng A Lềnh và đại biểu Tráng A Dương, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai cơ bản thống nhất với sự cần thiết đầu tư 3 tuyến cao tốc. Các đại biểu cho rằng, 3 dự án có vai trò quan trọng trong tháo gỡ điểm nghẽn giao thông, tăng cường liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy giao thương, du lịch và bảo đảm quốc phòng, an ninh tại các địa bàn miền núi.
Các đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai tại phiên thảo luận tổ.
Tuy nhiên, các đại biểu bày tỏ băn khoăn về khả năng cân đối vốn đối ứng của các địa phương. Theo phương án dự kiến, ngân sách Trung ương bố trí khoảng 158.000 tỷ đồng, phần còn lại hơn 4.000 tỷ đồng từ ngân sách địa phương. Với nguồn thu còn hạn chế, việc bố trí vốn đối ứng có thể tạo áp lực lớn cho các tỉnh miền núi, ảnh hưởng đến nguồn lực đầu tư các công trình thiết yếu khác.
Từ thực tế đó, các đại biểu kiến nghị Quốc hội, Chính phủ nghiên cứu cơ chế bố trí 100% vốn ngân sách Trung ương cho các dự án, trong đó ưu tiên các tuyến Bảo Hà - Lai Châu và Quảng Ngãi - Kon Tum; để các địa phương khó khăn có đủ điều kiện tham gia triển khai, không làm ảnh hưởng đến tiến độ và tính đồng bộ của toàn tuyến.
Bên cạnh nguồn vốn, việc bảo đảm quyền lợi của người dân vùng dự án, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, cũng được các đại biểu quan tâm, trong đó đề nghị công tác kiểm đếm, thu hồi đất phải được thực hiện cụ thể đến từng hộ, phân loại rõ diện tích đất ở, đất sản xuất và mức độ ảnh hưởng đến sinh kế.
Các đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai cho rằng, thực tế tại nhiều địa bàn miền núi, người dân sử dụng đất nương rẫy ổn định qua nhiều thế hệ nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chủ yếu được cộng đồng thừa nhận theo phong tục, tập quán. Vì vậy, cần nghiên cứu cơ chế bồi thường, hỗ trợ phù hợp, bảo đảm hài hòa quyền lợi, hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện trong quá trình triển khai dự án.
Đối với công tác tái định cư, các đại biểu đề nghị ngay từ bước lập báo cáo nghiên cứu khả thi phải xác định rõ phương án xây dựng các khu tái định cư đồng bộ về điện, đường, nước sạch, trường học, nhà văn hóa và hạ tầng thiết yếu. Quy hoạch nhà ở cần phù hợp với phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa của từng dân tộc, tạo điều kiện để người dân sớm ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.
Đặc biệt, sinh kế lâu dài cần được xác định là nội dung trọng tâm trong phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Các dự án cần tính toán quỹ đất sản xuất thay thế, phương án đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm và hỗ trợ tạo thu nhập, tránh tình trạng người dân mất đất sản xuất, thiếu việc làm, đối mặt với nguy cơ tái nghèo sau khi di dời.
Các đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai tại phiên thảo luận tổ.
Các đại biểu cũng đề nghị phát huy vai trò giám sát của cộng đồng dân cư; công khai thông tin về thu hồi đất, bồi thường, tái định cư bằng tiếng Việt và tiếng dân tộc phù hợp với điều kiện từng địa phương. Trưởng thôn, già làng, người có uy tín và các tổ chức đoàn thể cần tham gia tuyên truyền, giám sát, góp phần tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.
Về bảo vệ môi trường và an toàn địa chất, cần tính toán kỹ giải pháp gia cố mái taluy, xử lý các vị trí đào sâu, đắp cao, phòng ngừa sạt lở tại khu vực có địa hình dốc, địa chất phức tạp. Vị trí, diện tích các bãi đổ thải phải được xác định cụ thể, bảo đảm an toàn, tránh ảnh hưởng đến sông suối và nguồn nước sinh hoạt; quy định rõ trách nhiệm của nhà thầu trong xử lý, phục hồi môi trường sau thi công.
Các ý kiến của đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai tập trung vào những vấn đề thiết thực từ thực tiễn địa phương, góp phần hoàn thiện các quy định pháp luật, cơ chế, chính sách; bảo đảm các dự án đầu tư chiến lược được triển khai hiệu quả, gắn với yêu cầu phát triển bền vững và quyền lợi chính đáng của Nhân dân.
