Hàng rào bằng cây duối được cắt tỉa gọn, trải dài từ cổng vào đến sân của gia đình ông Nguyễn Văn Tài, thôn Cánh Địa khiến mọi người khi đi qua phải dừng lại ngắm nhìn, thán phục sự khéo léo, tỉ mỉ và dày công của chủ nhà, thậm chí nhiều người còn để check - in với hàng rào xanh đầu tiên của thôn. Anh Nguyễn Tuấn Vũ, con trai của ông Tài cho biết: Hàng rào xanh này đã trồng được 38 năm, bằng đúng tuổi chị gái tôi. Ngày ấy, bố tôi tìm đến thôn Soi Cờ, Soi Giá (xã Gia Phú) để xin cành duối về trồng. Mỗi ngày ông trồng một ít, bỏ công chăm sóc, tỉa cành, nhờ đó có được hàng rào xanh như thế này.
“Năm 2012, có người từ thành phố Lào Cai đến đặt vấn đề mua lại toàn bộ hàng rào này, họ trả giá 4 triệu đồng 1 mét dài, nhưng bố tôi không bán. Không nản lòng, họ đi lại 3 - 4 lần, thậm chí còn đề nghị xây tặng cổng nhà kiên cố với mục đích thuyết phục bố tôi bán lại toàn bộ hàng rào xanh này. Tuy nhiên, mọi đề nghị đều bị bố tôi từ chối, bởi hàng rào đó không chỉ là công sức, mà còn là đam mê của ông. Khi ông qua đời, tiếp tục có người tìm và hỏi mua hàng rào nhưng tôi đều từ chối, bởi đó là tài sản vô giá của ông để lại. Hơn nữa, hàng rào bằng cây duối đã tô điểm, tạo không gian xanh cho nơi ở của gia đình”, anh Vũ tâm sự.
Mặc dù không phải là gia đình đầu tiên làm hàng rào xanh, nhưng gia đình ông Lê Văn Toánh, thôn Cánh Địa đang sở hữu hàng rào bằng cây duối dài nhất thôn, thậm chí của cả xã Sơn Hải, với hơn 300 m. Theo chia sẻ của ông Toánh, năm 2015, ông xin gia đình ông Tài và một số hộ ở thôn Soi Cờ, Soi Giá cành và cây duối giống, rồi mang về trồng. Tuy nhiên, không phải trong chốc lát có đủ cây giống mà phải mất tới 5 tháng đi tìm cây giống và trồng. Khi cây lên xanh tốt, ông bắt đầu cắt tỉa, mỗi tháng 2 lần, dần dần hàng rào xanh hình thành.
Thời điểm đó, gia đình có thể xây tường rào bằng gạch, nhưng vì yêu thiên nhiên, hơn nữa mong muốn có không gian xanh nên đã quyết định làm hàng rào bằng cây duối. Nhiều năm miệt mài trồng, chăm sóc, cắt tỉa, gia đình ông Toánh tự hào vì có hàng rào xanh dài hơn 300 m, với chiều cao 1,2 m, rộng 80 cm.
Đã có người “gạ” tôi bán lại toàn bộ hàng rào xanh với giá 500.000 đồng 1 mét dài, nhưng tôi từ chối. Rất may, nhờ quyết định sáng suốt đó mà gia đình tôi thêm bận, do được đón tiếp nhiều người, đoàn công tác trong và ngoài tỉnh đến tham quan.
Quả thực, hàng rào xanh của gia đình ông Toánh không chỉ trở thành điểm check -in của nhiều người, mà còn là mô hình để nhiều đoàn trong và ngoài tỉnh đến tham quan, như Kim Sơn (Bảo Yên), Báo Đáp (Trấn Yên, Yên Bái), Nghệ An… Được đón tiếp nhiều người đến tham quan, ông Toánh như được tiếp thêm động lực và ông quyết định trong thời gian tới làm tiếp 200 m hàng rào xanh quanh ao để nối dài thêm vùng xanh.
Nhìn thấy hàng rào xanh mướt, đẹp mắt, nhiều hộ ở xã Sơn Hải đã tìm đến gia đình ông Toánh, anh Vũ để xin cây giống và học hỏi kỹ thuật trồng, chăm sóc, cắt tỉa. Đơn cử như hộ ông Đỗ Văn Tám, thôn Cánh Địa, được sự chia sẻ về cây giống và kỹ thuật của anh Vũ, chỉ hơn 3 năm đã có hàng rào xanh quanh nhà. Ông Đỗ Văn Tám cho biết: Mặc dù điều kiện kinh tế cho phép xây hàng rào kiên cố nhưng tôi vẫn quyết định làm hàng rào bằng cây duối, bởi thân thiện với môi trường, mang lại không gian xanh cho nơi mình đang sống và đặc biệt là không bị lạc lõng với các hộ xung quanh.
Ngoài hộ ông Tám, còn nhiều hộ bắt tay làm hàng rào xanh, như hộ bà Phạm Thị Lũy, thôn Đồng Tâm; hộ bà Bùi Thị Hợp, thôn Nam Hải; hộ bà Vũ Thị Dinh, thôn Cố Hải...
Với mong muốn xây dựng nông thôn “sáng - xanh - sạch - đẹp”, đặc biệt là tạo không gian xanh, để nông thôn trở thành vùng quê đáng sống, góp phần phát triển du lịch, từ năm 2018, Hội Phụ nữ xã đã tuyên truyền, vận động các gia đình hội viên làm hàng rào xanh, đồng thời tổ chức cắm biển mô hình “Hàng rào xanh”. Chị Lương Thị Thu, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Sơn Hải cho biết: Từ chỗ chỉ 2 - 3 hộ làm hàng rào xanh, đến nay trên địa bàn xã có hơn 20 hộ hội viên có hàng rào xanh, tập trung nhiều nhất ở thôn Cánh Địa, tiếp đến là các thôn Đồng Tâm, Cố Hải.
“Điều đáng mừng là các hộ đã đồng thuận, đầu tư công sức để nhân lên những vùng xanh và càng tự hào khi hàng rào xanh đang trở thành điểm đến của những người ưa thích tìm về nông thôn trải nghiệm”, chị Lương Thị Thu tự hào chia sẻ.
