Nghị quyết 57 ở Lào Cai: Những đột phá từ cơ sở

Triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, điều hành ở cơ sở ngày càng trở nên cấp thiết. Tại Lào Cai, việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được cụ thể hóa bằng quan điểm “chuyển đổi số bắt đầu từ cơ sở”, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, đưa chuyển đổi số từng bước đi vào cuộc sống.

Từ thay đổi cách làm đến thay đổi thói quen

Sau sáp nhập đơn vị hành chính, tỉnh Lào Cai nhanh chóng kiện toàn Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh với 36 thành viên; triển khai đồng bộ các nhiệm vụ từ cấp tỉnh đến cơ sở. Với không gian phát triển rộng cùng tiềm năng, lợi thế được cộng hưởng, Lào Cai xác định Nghị quyết 57-NQ/TW là động lực quan trọng để khai thác hiệu quả các nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Là địa phương đầu tiên trong cả nước ban hành Bộ tiêu chí “Thôn số”, “Thôn thông minh”, Lào Cai đang cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số bằng những mô hình phù hợp thực tiễn. Mô hình “Thôn số” được xây dựng trên bốn trụ cột gồm: hạ tầng số, quản trị số, kinh tế số và xã hội số. Hai mô hình điểm được triển khai tại thôn 4, xã Bát Xát và thôn 6, xã Yên Bình.

Tại xã Bát Xát, mô hình “Thôn số” đã phát huy hiệu quả. Các ứng dụng số như họp trực tuyến, dịch vụ công trực tuyến, camera AI giám sát an ninh, hệ thống tiếp nhận phản ánh trên môi trường số từng bước thay đổi phương thức quản lý, điều hành ở cơ sở, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công nhanh chóng, thuận tiện.

Chị Tẩn Mùi Nảy, xã Bát Xát chia sẻ: “Việc thực hiện các thủ tục hành chính hiện nay thuận tiện hơn trước rất nhiều. Phần lớn hồ sơ có thể được thực hiện trực tuyến thông qua điện thoại thông minh hoặc máy tính, giúp tiết kiệm thời gian và giảm đáng kể việc đi lại".

Nếu tại Bát Xát, mô hình “Thôn số” góp phần rút ngắn khoảng cách địa lý trong giải quyết công việc thì tại thôn 6, xã Yên Bình, hiệu quả chuyển đổi số được thể hiện qua việc địa phương hoàn thành 21/21 tiêu chí thôn số mức nâng cao. Hạ tầng số cùng các ứng dụng về chính quyền số, kinh tế số và xã hội số được triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến trong đời sống người dân.

Theo ông Nguyễn Văn Thống - Bí thư Chi bộ thôn 6, xã Yên Bình, yếu tố quyết định thành công của mô hình chính là sự đồng thuận và tham gia tích cực của người dân. Khi người dân nhận thấy lợi ích thiết thực từ chuyển đổi số, quá trình triển khai trở nên thuận lợi và có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn.

Đánh giá về hiệu quả của mô hình “Thôn số”, ông Trần Ngọc Luận - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai cho rằng: “Việc xây dựng thôn số là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số từ cơ sở, bảo đảm người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể và đối tượng thụ hưởng của quá trình phát triển số".

Không chỉ đầu tư hạ tầng, tỉnh còn xác định nâng cao kỹ năng số cho người dân là nhiệm vụ then chốt. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai rộng khắp nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng công nghệ cơ bản cho mọi tầng lớp Nhân dân.

Đến nay, hơn 52.000 lượt người đã tham gia các cuộc thi tìm hiểu về chuyển đổi số. Mạng lưới hơn 2.800 tổ công nghệ số cộng đồng với trên 20.000 thành viên được sắp xếp, tích hợp với Đề án 06, trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng VNeID và thanh toán số.

Đặc biệt, tỉnh xác định xây dựng lực lượng khoảng 1.200 “Người bản số”, bảo đảm mỗi thôn, bản có ít nhất 03 người làm nòng cốt. Đây là những “cánh tay nối dài” trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, làm chủ thiết bị thông minh và ứng dụng công nghệ số trong đời sống, sản xuất.

Chuyển biến thực chất để phục vụ Nhân dân

Với quyết tâm đưa chuyển đổi số đi vào thực chất, từ đầu năm đến nay, Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo tỉnh và UBND tỉnh đã ban hành 388 văn bản chỉ đạo triển khai nhiệm vụ; đồng thời, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực, gắn trách nhiệm cụ thể với từng cơ quan, đơn vị.

Chuyển biến trong chỉ đạo, điều hành được thể hiện rõ nét tại các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã với tinh thần “làm hết việc chứ không hết giờ” trở thành nếp làm việc mới của đội ngũ cán bộ, công chức.

Để đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số, đội ngũ cán bộ cơ sở không chỉ được đào tạo chuyên môn mà còn được tập huấn thường xuyên về kỹ năng số, ứng dụng công nghệ và các nền tảng số trong công việc.

Anh Trương Ngọc Ba - Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Lâm Thượng cho biết: "Chúng tôi xác định chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là thay đổi phương thức phục vụ. Mục tiêu là giúp người dân thực hiện thủ tục nhanh hơn, thuận tiện hơn và giảm tối đa thời gian chờ đợi".

Chuyển đổi số lan tỏa tới mọi lĩnh vực

Không chỉ trong cải cách hành chính, chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ tới nhiều lĩnh vực.

Trong lĩnh vực y tế, 100% cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn tỉnh đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử. Toàn tỉnh ghi nhận hơn 154.000 lượt thanh toán không dùng tiền mặt với tổng giá trị trên 242 tỷ đồng, chiếm gần 59% tổng số giao dịch.

Trong giáo dục, 100% cơ sở đã triển khai học bạ số; hơn 17.700 văn bằng tốt nghiệp THPT được số hóa. Các nền tảng dạy học trực tuyến, lớp học thông minh, thi trực tuyến an toàn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy được triển khai rộng rãi.

Ở lĩnh vực văn hóa và du lịch, hơn 51.000 trang tài liệu địa chí được số hóa; 35 thư mục chuyên đề được xây dựng và chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế. Hệ thống thư viện dùng chung Vietbiblio được mở rộng tới 400 thư viện cơ sở. Nhiều di tích, bảo tàng được số hóa bằng công nghệ QR và 3D, giúp người dân, du khách dễ dàng tiếp cận các giá trị văn hóa, lịch sử của địa phương.

Lào Cai cũng xác định đồng hành cùng doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi số, nhờ đó, kinh tế số tăng trưởng rõ nét. Việc ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp thông minh, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, quảng bá du lịch số và mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa được triển khai đồng bộ.

Các mô hình “Thôn số - kinh tế số nông sản”, “Chợ 4.0” được triển khai rộng rãi. Đến nay, 100% hợp tác xã đã có gian hàng trực tuyến; 100% sản phẩm OCOP được áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ đạt từ 95% đến 98%.

Từ nền tảng số đến khát vọng vươn xa

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW tại Lào Cai vẫn còn không ít khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ, nhất là về hạ tầng công nghệ, liên thông dữ liệu, trang thiết bị và nguồn nhân lực thực hiện.

Theo đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh: “Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển, tỉnh Lào Cai xác định chuyển đổi số phải bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp, lấy người dân làm trung tâm, doanh nghiệp làm động lực phát triển, chính quyền kiến tạo".

Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Lào Cai đã tạo dựng được nền tảng quan trọng trong quá trình chuyển đổi số. Những chuyển biến từ cơ sở, người dân và doanh nghiệp đã mở ra không gian phát triển mới, là tiền đề để tỉnh tiếp tục hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mô hình chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, góp phần nâng cao đời sống của đồng bào các dân tộc trong tỉnh.