Nghệ nhân của bản Hà Nhì

Nguyên là Chủ tịch UBND, Bí thư Đảng ủy xã Y Tý, 13 năm qua kể từ khi về nghỉ hưu, ông Ly Giờ Lúy vẫn giữ nghề truyền thống của người Hà Nhì là đan mâm mây và làm đàn Hó tơ như một cách giáo dục con cháu trân trọng, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

1.jpg

Chiều hè ở thôn Lảo Chải, xã Y Tý, ánh nắng vàng như mật hắt lên bức tường của ngôi nhà đất làm nổi bật lên những mảng màu vàng rực rỡ. Trên khoảng sân rộng trước nhà, ông Ly Giờ Lúy, 68 tuổi cùng một người đàn ông Hà Nhì cũng trạc tuổi ông đang bận rộn với việc đục đẽo, cưa bào những thanh gỗ để làm một loại nhạc cụ truyền thống của người Hà Nhì là chiếc đàn Hó tơ.

Chỉ vào những mảnh gỗ mỏng đang được phơi nắng cho khô dần, ông Lúy bảo: Không phải loại gỗ nào cũng làm được đàn Hó tơ nên cần phải lên rừng tìm và lựa chọn kỹ. Cần đàn, khóa đàn thường làm bằng gỗ đào rừng. Hộp đàn phải chọn gốc cây tống quá sủ già rồi xẻ mỏng ra thành từng tấm. Ngoài ra, còn phải tìm loại cây giang to trên rừng có độ dẻo để uốn thành khung đàn. Sau khi ghép các bộ phận thành chiếc đàn thì đến công đoạn vẽ và chạm hoa văn trên mặt đàn. Bây giờ ở Y Tý, những người biết làm đàn Hó tơ chỉ đếm trên đầu ngón tay thôi!

2.jpg
Ông Ly Giờ Lúy là một trong số ít già làng ở Y Tý biết làm đàn Hó tơ.

Cũng theo ông Lúy, chiếc đàn Hó tơ 4 dây là loại nhạc cụ truyền thống của người Hà Nhì, thường được nam giới sử dụng trong những dịp vui như ngày hội Khu Già Già, tết Gia Tho Tho, ngày tết Thiếu nhi, đám cưới… Tiếng đàn Hó tơ ngân lên cùng những bài hát, điệu múa của người Hà Nhì làm mọi người vui vẻ, đoàn kết, gần gũi với nhau hơn. Đàn Hó tơ kết hợp với nhị dùng để đệm hát nhiều bài dân ca của người Hà Nhì như hát múa ba sa ma (hát đón trăng), hát mời rượu, hát 12 tháng…

3.jpg
Ông Ly Giờ Lúy là người có nhiều kinh nghiệm làm mâm mây truyền thống của người Hà Nhì.

Cùng với làm đàn Hó tơ, ông Ly Giờ Lúy còn là bậc thầy làm nghề đan mâm mây. Bằng những vật liệu sẵn có như tre, mây, gỗ, với đôi tay khéo léo và tình yêu với nghề truyền thống, ông Lúy đan thành những chiếc mâm mây độc đáo. Theo ông, muốn đan chiếc mâm mây đẹp và bền thì phần mặt mâm chọn cây mai to già để chẻ nan rồi chuốt từng nan cho thật mịn. Phần vành mâm đan bằng dây mây nên cần kiên trì và mất nhiều thời gian. Trước đây, cây mây có nhiều nhưng bây giờ khan hiếm, ông phải vào tận thôn xa như Sim San, Hồng Ngài để tìm hoặc mua của bà con. Nhiều homestay ở Y Tý và du khách biết ông Lúy làm mâm mây bền, đẹp nên đến nhà đặt mua với giá 2,5 - 3 triệu đồng/chiếc. Tuy nhiên, với sự cẩn thận trong từng sản phẩm, mỗi năm, ông chỉ làm 15 - 20 chiếc mâm mây để bán.

4.jpg

Ông Ly Giờ Lúy bảo, chiếc mâm mây không chỉ là vật dụng hằng ngày dùng để bày đồ ăn trong bữa cơm của người Hà Nhì, mà còn dùng trong các nghi lễ cúng quan trọng của gia đình và cộng đồng. Là người Hà Nhì, dù đi xa đến đâu vẫn không thể quên kỷ niệm về những bữa cơm, cả gia đình ngồi quây quần quanh chiếc mâm mây bên bếp lửa ấm cúng, nói với nhau những câu chuyện vui, buồn. Tuy tuổi đã cao, nhưng ông vẫn cố gắng giữ nghề đan mâm mây để dạy con cháu luôn phải biết trân trọng, giữ gìn bản sắc dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nêu cao tinh thần gương mẫu, trách nhiệm

Nêu cao tinh thần gương mẫu, trách nhiệm

Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, trong cuộc sống đời thường, cán bộ, hội viên cựu chiến binh tỉnh luôn nêu cao tinh thần gương mẫu, trách nhiệm, tích cực hiến đất, góp công, xây dựng hạ tầng, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và chăm lo an sinh xã hội. Những việc làm thiết thực ấy đang góp phần làm đổi thay diện mạo nông thôn, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Góp phần giữ bình yên bản làng

Góp phần giữ bình yên bản làng

Ở thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn, ông Vàng A Xềnh được người dân biết đến không chỉ với vai trò Trưởng dòng họ Vàng mà còn bởi sự gương mẫu trong cuộc sống và trách nhiệm với cộng đồng. Từ chăm lo phát triển kinh tế gia đình đến vận động con cháu không tảo hôn, tránh xa ma túy, chấp hành pháp luật, ông luôn quan niệm “Muốn lời nói có sức nặng, trước hết mình phải làm để mọi người tin và làm theo”.

Nơi những bài học được viết tiếp

Nơi những bài học được viết tiếp

Ở Trường THCS Lý Tự Trọng, phường Cam Đường, những câu chuyện về Bác Hồ được các thầy cô đưa đến thật gần với học sinh thông qua Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Không chỉ có sách, ảnh và tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp của Người, nơi đây còn là không gian để học sinh tự đọc, tự tìm hiểu để cảm nhận và quan trọng hơn là tìm thấy trong những câu chuyện ấy những điều có thể bắt đầu từ chính cuộc sống của mình.

"Gieo chữ" trên đỉnh Tà Chơ

"Gieo chữ" trên đỉnh Tà Chơ

Trên đỉnh Tà Chơ, xã Phình Hồ (Lào Cai), lớp học nhỏ với 14 học sinh người Mông vẫn ngày ngày vang lên tiếng hát, tiếng cười và những âm thanh ngọng nghịu của buổi đầu làm quen với tiếng Việt...

Phong trào khởi nguồn từ trái tim

Phong trào khởi nguồn từ trái tim

Một lòng theo con đường mà Đảng và Bác Hồ kính yêu đã lựa chọn, dân tộc Việt Nam đã giành được những thắng lợi vĩ đại để “Đất nước ta chưa bao giờ có được tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”; đồng thời khẳng định rằng: không có khó khăn, thử thách nào mà Nhân dân ta không vượt qua; không có mục tiêu cao đẹp nào mà dân tộc ta không đạt tới.

Ký ức không quên của người được gặp Bác Hồ

Ký ức không quên của người được gặp Bác Hồ

Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn vàn kính yêu đã đi xa nhưng đối với những người sinh ra và lớn lên tại Lào Cai đã từng được gặp Bác thì đó là vinh dự vô cùng lớn lao. Nhiều người trong số đó có ông Vũ Văn Ngọc ở tổ dân phố Yên Ninh 7, phường Yên Bái. Cả cuộc đời ông đã học tập và làm theo lời Bác dạy để rèn luyện, trưởng thành, trở thành người cán bộ mẫu mực góp phần quan trọng trong sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước.

Thôn Cóc làm theo lời Bác dặn

Thôn Cóc làm theo lời Bác dặn

Cách đây 68 năm, vào ngày 23/9/1958, trong chuyến thăm tỉnh Lào Cai, Bác Hồ đã vào thăm khai trường mỏ Cóc (Mỏ Apatit Lào Cai), trò chuyện với cán bộ, công nhân mỏ và người dân nơi đây. Bác luôn mong muốn đồng bào các dân tộc phát huy tinh thần đoàn kết, tăng gia sản xuất, xây dựng quê hương đẹp giàu.

Công an xã Lâm Giang học và làm theo Bác

Công an xã Lâm Giang học và làm theo Bác

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân, cán bộ, chiến sĩ Công an xã Lâm Giang đang cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, gần dân, sát dân, vì Nhân dân phục vụ. Qua đó, hình ảnh người chiến sĩ công an ngày càng được bồi đắp bằng tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và tình người.

Khi học sinh là “hạt nhân” dân vận

Khi học sinh là “hạt nhân” dân vận

Tại Trường Phổ thông DTBT Tiểu học và THCS Púng Luông, thôn Dế Xu Phình, xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai, công tác dân vận đang được triển khai bằng cách làm gần gũi, thiết thực, phát huy vai trò học sinh như những “hạt nhân” kết nối nhà trường với gia đình và cộng đồng.

Đảng viên đi trước – Dẫn lối phát triển kinh tế

Đảng viên đi trước – Dẫn lối phát triển kinh tế

Phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, anh Phạm Văn Quyết - Bí thư Chi bộ thôn Củm Hạ 1, xã Cốc San, đã mạnh dạn phát triển mô hình ươm cây giống quế theo hướng liên kết. Từ 500 m² ban đầu, mô hình nay mở rộng lên 12.000 m², cung ứng khoảng 500.000 cây giống mỗi năm, tạo việc làm và lan tỏa cách làm kinh tế hiệu quả trong Nhân dân.

Những người theo dấu chân Bác

Những người theo dấu chân Bác

Bác Hồ đã đi xa về thế giới Người hiền, nhưng ở nơi biên cương Lào Cai, dấu chân Người vẫn hiện diện trong từng địa danh, kỷ vật và ký ức của bao thế hệ. Những câu chuyện về Bác không chỉ được lưu giữ, mà còn được kể lại, trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống hôm nay.

fb yt zl tw