Vào đầu tháng 10/2024, khi thời tiết nắng nóng, khô hanh kéo dài, trên địa bàn tỉnh liên tiếp xảy ra các vụ cháy nhà do chập điện. Cụ thể, vào khoảng 19 giờ, ngày 6/10, tại thôn Làng Bang, xã Đại Sơn, huyện Văn Yên đã xảy ra vụ cháy nhà dân gây thiệt hại khoảng 1,5 tỷ đồng. Ngôi nhà bị cháy là ngôi nhà sàn bằng gỗ 4 gian của gia đình anh Lý Văn Sơn, sinh năm 1990, tại thôn Làng Bang, xã Đại Sơn.
Nguyên nhân ban đầu được xác định là do chập điện. Sau khi xảy ra cháy, gia đình và bà con hàng xóm đã tích cực hỗ trợ gia đình di chuyển tài sản song chỉ cứu được tủ lạnh, máy giặt, 2 xe máy. Gần đây, vào ngày đầu tháng 2/2025 tại thôn Quăn 4, xã Bình Thuận, huyện Văn Chấn xảy ra cháy nhà của gia đình ông Hoàng Trọng Tài.
Ngay khi phát hiện, lực lượng khu dân cư và địa phương đã tích cực chữa cháy để dập lửa nhưng do vật liệu nhà và nhiều vật dụng dễ cháy nên sau khoảng 40 phút đám cháy mới tắt.
Vụ hỏa hoạn đã thiêu rụi ngôi nhà sàn gỗ 3 gian vừa mới làm xong trong 11/2024, cùng với tiền mặt 10 triệu đồng, ti vi, tủ lạnh, bàn ghế, giường tủ, thóc, đồ dùng cá nhân, các giấy tờ tùy thân của gia đình. Nguyên nhân bước đầu xác định cũng do chập điện. Các vụ cháy trên, rất may không có thiệt hại về người nhưng cũng cho thấy rủi ro cháy nổ và đặt ra yêu cầu cấp bách phải cải thiện an toàn điện trong mọi hộ gia đình và cơ sở kinh doanh.
Thực tế cho thấy, nguyên nhân của các vụ hỏa hoạn chủ yếu xuất phát từ hệ thống điện cũ kỹ, nhiều gia đình và cơ sở kinh doanh vẫn sử dụng hệ thống điện không đáp ứng được tiêu chuẩn an toàn hiện nay. Bên cạnh đó, việc lắp đặt và sử dụng các thiết bị điện không được kiểm định chất lượng, thiếu kiểm tra khi có hiện tượng rò điện, đánh lửa, lõi dây nhỏ dẫn đến quá tải.
Ngoài ra, nhiều trường hợp cho thấy người dân không thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, dẫn đến rủi ro phát sinh khi xảy ra sự cố. Trước thực trạng cháy nổ liên quan đến sử dụng điện, thời gian qua, UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành chức năng, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền về việc sử dụng điện tiết kiệm, góp phần thay đổi thói quen giảm số lượng phụ tải cùng lúc trong mỗi gia đình, giảm nguy cơ xảy ra các sự cố liên quan đến điện.
Ngoài ra, Công ty Điện lực Yên Bái đã tích cực triển khai các chương trình tuyên truyền và hướng dẫn người dân sử dụng điện an toàn, khuyến khích tiết kiệm điện. Tuy nhiên, những sự cố này đã chứng minh tính cấp bách trong việc rà soát, bảo trì và nâng cấp hệ thống điện của các hộ gia đình cũng như cơ sở kinh doanh tại địa phương.
Để giải quyết những vấn đề này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp điện lực và người dân. Theo đó, tất cả các hộ gia đình và cơ sở kinh doanh cần tiến hành kiểm tra hệ thống điện định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu hỏng hóc; khuyến khích thay thế các thiết bị điện cũ kém, đầu tư vào các sản phẩm đạt chuẩn an toàn; đồng thời, đẩy mạnh các chiến dịch truyền thông nhằm nâng cao ý thức sử dụng điện an toàn và tiết kiệm, qua đó giảm thiểu rủi ro cháy nổ.
Ông Cao Bình Định - Giám đốc Công ty Điện lực Yên Bái cho biết: "Chúng tôi yêu cầu các điện lực trực thuộc tiếp tục thực hiện phúc tra khách hàng có sản lượng tăng/giảm để giảm sai sót, nhầm lẫn trong việc ghi chỉ số công tơ, nhất là trong cao điểm mùa nắng nóng; giải quyết nhanh chóng yêu cầu sửa chữa, ý kiến vướng mắc của khách hàng; hướng dẫn khách hàng theo dõi và so sánh chỉ số điện tiêu thụ hàng ngày, hàng tháng bằng cách sử dụng ứng dụng tiện ích chăm sóc khách hàng của ngành điện trên điện thoại di động thông minh, laptop, máy tính bảng…”.
Những sự cố cháy nổ do điện xảy ra trong thời gian qua là lời cảnh tỉnh cho việc sử dụng điện không an toàn. Sự hợp tác giữa cơ quan chức năng, doanh nghiệp điện lực và người dân là yếu tố then chốt để tạo dựng thói quen sử dụng điện an toàn, hiệu quả và tiết kiệm. Mỗi cá nhân cần chủ động nâng cao kiến thức và ý thức bảo trì hệ thống điện vì an toàn điện chính là bảo vệ tính mạng và tài sản của mỗi gia đình.
Hùng Cường
