Luật điện lực sửa đổi: Tạo không gian phát triển mới cho điện hạt nhân

Theo chuyên gia, các dự án điện hạt nhân không chỉ mang lại cơ hội việc làm chất lượng cao mà còn giúp Việt Nam có thể tiếp cận công nghệ tiên tiến từ các nước phát triển để nâng cao trình độ kỹ thuật

Ngành điện cần phát triển mạnh mẽ, tạo đòn bẩy cho phát triển kinh tế của đất nước, đủ lực để vươn mình trong kỷ nguyên mới.
Ngành điện cần phát triển mạnh mẽ, tạo đòn bẩy cho phát triển kinh tế của đất nước, đủ lực để vươn mình trong kỷ nguyên mới.

Dự thảo luật điện lực (sửa đổi) đã được đưa ra thảo luận tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khoá 15. Tại Dự thảo Luật điện lực (sửa đổi) lần này đã đề cập tới việc đầu tư xây dựng và vận hành các dự án nhà máy điện hạt nhân.

Sự trở lại nghiên cứu nguồn điện có tính ổn định được nhiều chuyên gia đánh giá cao và cho rằng điện hạt nhân sẽ góp phần đảm bảo điện cho phát triển kinh tế-xã hội gắn với “mục tiêu kép” là chuyển đổi xanh và an ninh năng lượng của quốc gia.

Đặc biệt, tại phiên bế mạc Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII diễn ra ngày 25/11, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết Ban Chấp hành Trung ương thống nhất cao với chủ trương tái khởi động Chương trình điện hạt nhân tại Việt Nam và tiếp tục nghiên cứu Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.

Đây là công việc quan trọng để phát triển hạ tầng năng lượng quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Công việc này cần được thực hiện khẩn trương, đáp ứng yêu cầu cao nhất về đảm bảo an toàn và bảo vệ môi trường.

Đảm bảo an ninh năng lượng

Tại Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020 có xét đến năm 2030 (Quy hoạch điện VII), dự kiến từ năm 2020 đến năm 2030 Việt Nam sẽ đưa vào vận hành 5 nhà máy điện hạt nhân với tổng công suất 10.700MW (sản xuất khoảng 70,5 tỷ kWh, chiếm 10,1% sản lượng điện sản xuất).

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh gắn với an ninh năng lượng, các nguồn điện truyền thống như từ thủy điện cơ bản đã khai thác hết, trong khi nguồn điện than giảm mạnh tiến tới không đầu tư; nguồn điện khí tự nhiên trong nước giảm sâu, khí LNG phụ thuộc hoàn toàn nhập khẩu; các nguồn điện từ năng lượng tái tạo như điện gió, điện Mặt trời tính bất định cao, phụ thuộc vào thời tiết; điện gió ngoài khơi cũng đang ở những bước sơ khởi, thử nghiệm… việc xem xét khởi động lại điện hạt nhân và “luật hóa” là cần thiết.

Theo ông Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, nếu không có quy định về phát triển điện hạt nhân trong Luật Điện lực thì sau này việc triển khai sẽ gặp rất khó khăn, bởi điện hạt nhân không phải ngày một ngày hai có thể làm được. Cụ thể hơn, từ công tác chuẩn bị, đào tạo đội ngũ chuyên gia, kể cả chuyên gia công nghệ và chuyên gia an toàn cũng như hạ tầng cho điện hạt nhân cần có thời gian rất dài.

“Trước đây khi nghiên cứu làm ở Ninh Thuận, chúng ta phải có bước chuẩn bị mất gần 15 năm. Còn bây giờ, nếu muốn làm điện hạt nhân thì có thể 10 năm sau mới khởi động được, chứ không thể làm ngay một lúc. Vì thế, nên có quy định ở trong Luật Điện lực,” ông Nguyễn Quân nói.

Với phân tích này, ông Nguyễn Quân cũng đề xuất cơ quan chức năng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường khảo sát ngay tiềm năng về nhiên liệu hạt nhân của Việt Nam cũng như giao Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các bộ, ngành khảo sát về tiềm năng xây dựng điện hạt nhân ở Việt Nam…

Theo nhiều chuyên gia, với sự phát triển của khoa học công nghệ, nhiều quốc gia trở lại và mở rộng phát triển điện hạt nhân nhằm đáp ứng nhu cầu điện sạch, thì việc nhập khẩu, dự trữ các thanh nhiên liệu cũng trở nên dễ dàng và kinh tế hơn rất nhiều so với việc nhập khẩu than đá hay khí đốt.

Dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 được hồi sinh và đưa vào khai thác ổn định, hiệu quả.
Dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 được hồi sinh và đưa vào khai thác ổn định, hiệu quả.

Ông Trần Anh Thái, Nguyên Giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện Quốc gia so sánh: nếu chạy một nhà máy nhiệt điện than phải tích trữ lượng 2 tuần và cần diện tích khá lớn để tích trữ nguyên liệu, nhưng với điện hạt nhân, có thể tích trữ 2 năm chỉ trong một chiếc vali.

“Đấy là về khía cạnh tích trữ năng lượng, mà khía cạnh tích trữ năng lượng là một trong những nội dung rất quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng của một quốc gia trong một môi trường rất biến động. Khía cạnh thứ 2 là có thể với các công nghệ mới thì điện hạt nhân ngày càng trở nên an toàn hơn và rẻ hơn…,” ông nói.

Còn theo chuyên gia năng lượng Đào Nhật Đình, tuy nhiên liệu phải nhập khẩu nhưng mỗi lần nhập khẩu, điện hạt nhân có thể chạy được 3-4 năm, thậm chí là 5 năm. Do đó độ an toàn và ổn định về mặt thị trường sẽ tốt hơn so với điện than, điện khí… và ít phát thải carbon.

Tầm nhìn dài hạn

Điện hạt nhân được ví như một nguồn “năng lượng xanh” của tương lai. Tuy nhiên để có thể đạt được điều đó, phát triển điện hạt nhân phải tuyệt đối an toàn.

Theo Phó giáo sư, tiến sỹ Nguyễn Nhị Điền, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt, phải có đầy đủ 3 yếu tố, đó là công nghệ, khung pháp lý và con người vận hành và phải áp dụng một cách nghiêm túc các quy trình quy phạm sẽ đảm bảo an toàn.

Tại quy hoạch điện VII, Việt Nam đã tính toán, đưa tỷ trọng điện hạt nhân đạt hơn 10% sản lượng điện sản xuất, nhiều chuyên gia cho rằng, quy hoạch điện VIII có tính động/mở lớn sẽ phải xác định công suất nguồn điện hạt nhân ít nhất là tương đương...

Ông Nguyễn Thái Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (nguyên Chánh văn phòng Ban chỉ đạo Quốc gia về phát triển điện lực) cho rằng, Luật Điện được thông qua có ý nghĩa rất lớn đến phát triển của ngành điện, tạo hành lang pháp lý để các dự án điện phát triển nhanh chóng hơn theo đúng tiến độ đề ra.

Hơn nữa, Luật Điện lực sẽ góp phần nâng cao được tính hiệu quả trong công tác quản lý Nhà nước, đẩy mạnh phân cấp giữa Nhà nước, các cấp của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, phù hợp với đặc thù của ngành điện (tuy là ngành hạ tầng kỹ thuật nhưng có nhiều yếu tố thường xuyên thay đổi), để đáp ứng thường xuyên hơn trong việc cải tiến của khoa học kỹ thuật, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Việc song hành giữa điện hạt nhân và điện năng lượng tái tạo là định hướng nổi bật để đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững.
Việc song hành giữa điện hạt nhân và điện năng lượng tái tạo là định hướng nổi bật để đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững.

Chuyên gia này đưa ra 3 lợi thế của điện hạt nhân, đó là khả năng cung cấp nguồn điện ổn định và liên tục, không phụ thuộc vào thời tiết, trong khi các nguồn năng lượng tái tạo khác như: điện gió, điện Mặt trời có thể bị gián đoạn do thời tiết bất ổn.

Mặt khác, việc song hành giữa điện hạt nhân và điện năng lượng tái tạo là định hướng nổi bật để đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững. Đặc biệt, điện hạt nhân là nguồn năng lượng sạch (sạch hơn so với nguồn năng lượng hóa thạch hiện tại), trong khi việc sử dụng than đá và khí đốt tự nhiên không những gây ô nhiễm môi trường mà còn góp phần tăng lượng phát thải CO2.

“Điện hạt nhân không phát thải CO2 trực tiếp, giúp giảm thiểu biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí, do đó điện hạt nhân sẽ góp phần đạt trung hòa carbon như mục tiêu vào năm 2050 theo định hướng mà Chính phủ cam kết tại hội nghị COP26 về chống biến đổi khí hậu,” ông Nguyễn Thái Sơn nêu quan điểm.

Cũng theo chuyên gia này, phát triển điện hạt nhân sẽ góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp, khoa học kỹ thuật tại Việt Nam. Hơn nữa, các dự án điện hạt nhân không chỉ mang lại cơ hội việc làm chất lượng cao mà còn giúp Việt Nam có thể tiếp cận công nghệ tiên tiến từ các nước phát triển để nâng cao trình độ kỹ thuật và quản lý của đội ngũ nhân lực.

Để hiện thực hóa kế hoạch phát triển điện hạt nhân trong tương lai, đại diện Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng cần có sự chuẩn bị kỹ càng về mọi mặt. Từ việc phát triển cơ sở hạ tầng, đào tạo nhân lực đến xây dựng các cơ chế an toàn hạt nhân nghiêm ngặt để quản lý hệ thống chất thải hiệu quả hơn và tất cả đều phải thực hiện với chiến lược dài hạn, bài bản, thận trọng.

Đặc biệt, phải xây dựng văn hóa an toàn hạt nhân là một tiêu chí cứng cho mỗi nhân viên vận hành nhà máy cũng như đối với các cán bộ quản lý.

“Văn hóa an toàn hạt nhân sẽ là một nội dung rất quan trọng và đào tạo thành kỷ cương, tạo thành một văn hóa giáo dục song song với việc đào tạo bài bản con người cũng như nhận thức trong quá trình triển khai sắp tới,” ông Nguyễn Thái Sơn đề xuất.

Theo vietnamplus.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Vùng cao chủ động tích nước cho mùa khô

Vùng cao chủ động tích nước cho mùa khô

Mùa khô 2026 - 2027 được dự báo gay gắt hơn do ảnh hưởng của El Nino. Các xã vùng cao thượng nguồn sông Chảy ở Lào Cai đang rà soát nguồn cấp, chuẩn bị phương án cấp nước dự phòng và vận động người dân tích trữ, sử dụng nước tiết kiệm.

Cần sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn

Giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt tại phường Lào Cai: Cần sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn

Theo kế hoạch, cuối tháng 12/2026, UBND phường Lào Cai sẽ hoàn thành thống kê tài sản tại các khu, cụm công nghiệp, làm cơ sở lập phương án di dời, bàn giao mặt bằng Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Tuy nhiên, quá trình triển khai phát sinh vướng mắc về bồi thường, tái định cư, thủ tục di dời; một số nội dung vượt thẩm quyền địa phương cần sự vào cuộc hỗ trợ của các cơ quan chức năng cấp tỉnh.

Phường Yên Bái nỗ lực giải ngân phát huy hiệu quả vốn đầu tư công

Phường Yên Bái nỗ lực giải ngân phát huy hiệu quả vốn đầu tư công

Không chờ đến cuối năm mới chạy đua với tiến độ, phường Yên Bái đang chủ động tháo gỡ từng điểm nghẽn, đôn đốc nhà thầu tăng tốc thi công, nghiệm thu đến đâu hoàn thiện hồ sơ thanh toán đến đó. Với cách làm này, địa phương không chỉ hướng tới hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công, mà quan trọng hơn là đưa các công trình sớm hoàn thành, phát huy hiệu quả, tạo diện mạo đô thị khang trang và phục vụ tốt hơn đời sống người dân.

Nông dân Lào Cai sáng tạo, đổi mới để phát triển kinh tế

Nông dân Lào Cai sáng tạo, đổi mới để phát triển kinh tế

Không còn bó hẹp trong tư duy sản xuất truyền thống, ngày càng nhiều nông dân trong tỉnh mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, chủ động tìm hướng đi mới trong phát triển kinh tế. Từ lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp đến ứng dụng khoa học - kỹ thuật, liên kết sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ, sự sáng tạo của người nông dân đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn phát triển.

 Tuổi trẻ Bản Xèo trên hành trình khởi nghiệp

Tuổi trẻ Bản Xèo trên hành trình khởi nghiệp

Bản Xèo là xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, được hợp nhất từ 3 xã: Bản Xèo, Mường Vi và Pa Cheo, với tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo sau khi hợp nhất chiếm tới 63%. Ở vùng đất địa hình cheo leo, nhìn đâu cũng thấy đá tai mèo, đồng bào các dân tộc xã Bản Xèo đang nỗ lực tìm hướng để thoát nghèo bền vững. Bằng ý chí và khát vọng của tuổi trẻ, có những thanh niên người dân tộc thiểu số đã và đang mạnh dạn thử nghiệm các mô hình mới góp phần nâng cao thu nhập cho gia đình.

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh Lào Cai hiện đạt 61,33%, và trong 10 tháng năm 2026, cả tỉnh chỉ xảy ra một vụ cháy rừng. Kết quả này gắn liền với mạng lưới 2.431 tổ bảo vệ rừng thôn, bản gồm 24.618 thành viên, nơi người dân vùng cao tự ký cam kết quản lý nương rẫy và duy trì lịch tuần tra thường xuyên tại cơ sở.

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Sáng 21/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Cộng đồng dân tộc Lào Cai có kinh nghiệm canh tác quế.

Lào Cai giữ màu xanh bền vững cho vùng quế

Gần 60 năm bén rễ trên vùng đất Lào Cai, cây quế đã trở thành cây trồng chủ lực, đưa địa phương vươn lên dẫn đầu cả nước về diện tích và giá trị sản xuất.  Tuy nhiên, việc mở rộng nhanh về diện tích và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, bài toán đặt ra là làm sao để giữ được màu xanh bền vững cho vùng quế.

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định, sau 5 năm, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho chủ đầu tư dự án hoặc đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội với giá bán tối đa bằng giá bán trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội.

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực bổ sung lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường đối với khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép, mở đường cho việc thay đổi cách tính tiền điện trong thời gian tới.

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Thời gian qua, để tạo động lực xây dựng nông thôn mới, xã Lục Yên đã chủ động lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách địa phương để đầu tư hạ tầng giao thông thiết yếu. Từ nền tảng này, chính quyền xã tiếp tục đẩy mạnh vận động, khơi dậy sự đồng thuận hưởng ứng góp sức của Nhân dân. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân, đưa diện mạo nông thôn Lục Yên ngày càng khởi sắc.

fb yt zl tw