Xét nghiệm 'nano vàng' giá rẻ giúp phát hiện bệnh chết người qua một giọt máu

Các nhà khoa học Đại học bang Arizona (ASU, Mỹ) vừa giới thiệu NasRED - kỹ thuật xét nghiệm chỉ cần một giọt máu, giá 2 USD, có thể phát hiện các bệnh nguy hiểm như COVID-19, Ebola, HIV hay Lyme trong vòng 15 phút với độ nhạy vượt trội.

Xét nghiệm máu One-Drop với chi phí thấp.
Xét nghiệm máu One-Drop với chi phí thấp.

Công nghệ này sử dụng các hạt nano vàng siêu nhỏ để nhận diện dấu ấn vi mô của mầm bệnh. Độ nhạy đạt mức có thể phát hiện bệnh chỉ từ vài trăm phân tử trong một lượng dịch thể cực nhỏ, thấp hơn gần 100.000 lần so với ngưỡng phát hiện của các xét nghiệm phòng thí nghiệm tiêu chuẩn.

Thiết bị NasRED (Phát hiện Điện tử Nhanh có Hỗ trợ Hạt nano) nhỏ gọn, dễ sử dụng, không cần trang thiết bị đắt tiền hay nhân lực được đào tạo chuyên sâu. Với chi phí thấp và độ chính xác tương đương xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, NasRED hứa hẹn trở thành công cụ thay đổi cục diện trong y tế công cộng, đặc biệt tại các vùng xa xôi hay quốc gia thu nhập thấp.

Ông Chao Wang, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: “Chúng tôi kết hợp tốc độ và sự tiện lợi của xét nghiệm nhanh kháng nguyên với độ nhạy thậm chí còn vượt trội hơn cả xét nghiệm trong phòng thí nghiệm. Đây là điều rất khó đạt được”. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí ACS Nano.

Tiềm năng kiểm soát dịch bệnh

Các bệnh truyền nhiễm gây ra hơn 10 triệu ca tử vong mỗi năm, là nguyên nhân hàng đầu tại nhiều quốc gia nghèo. Nhiều ca tử vong do chẩn đoán chậm hoặc sai lầm, vốn có thể ngăn ngừa nếu phát hiện sớm.

Một xét nghiệm nhanh, rẻ và di động như NasRED có thể giúp nhân viên y tế tuyến đầu phát hiện bệnh kịp thời, ngăn chặn dịch bệnh bùng phát. Ví dụ, xét nghiệm thường xuyên có thể phát hiện sớm HIV hay viêm gan C ở nhóm nguy cơ cao trước khi bệnh tiến triển sang giai đoạn biến chứng nặng.

Cơ chế hoạt động

Hạt nano vàng được phủ bằng các phân tử đặc hiệu, có thể là kháng thể hoặc kháng nguyên. Khi tiếp xúc với mẫu dịch cơ thể (máu, nước bọt hay dịch mũi), các hạt nano sẽ gắn với protein của mầm bệnh. Nếu có bệnh, hạt nano sẽ lắng xuống đáy ống nghiệm. Thiết bị NasRED chiếu ánh sáng LED qua dung dịch và đo mức độ trong suốt, từ đó xác định sự hiện diện của bệnh.

Vượt xa tiêu chuẩn hiện nay

Theo nhóm nghiên cứu, NasRED nhạy hơn kỹ thuật ELISA khoảng 3.000 lần, cần lượng mẫu ít hơn 16 lần và cho kết quả nhanh gấp 30 lần. Công nghệ này cũng đã được chứng minh hiệu quả trong phát hiện virus Ebola, vi khuẩn E. coli sinh độc tố Shiga, dấu ấn sinh học ung thư, protein liên quan Alzheimer và dịch tả lợn châu Phi.

NasRED hiện cần thiết bị bàn để trộn và quay mẫu, nhưng các nhà khoa học đang phát triển phiên bản thu nhỏ và tự động hóa, có thể trở thành bộ xét nghiệm tại nhà giống xét nghiệm COVID-19 nhanh, song nhạy hơn nhiều và có ứng dụng rộng hơn.

Ông Wang khẳng định: “Điểm mạnh của cảm biến là tính linh hoạt. Chúng tôi có thể dễ dàng thay đổi protein mục tiêu để thích ứng với nhiều bệnh khác nhau”.

Với độ nhạy cao, chi phí thấp và khả năng triển khai linh hoạt, NasRED được kỳ vọng sẽ mở ra kỷ nguyên mới trong chẩn đoán y học, không chỉ cho bệnh truyền nhiễm mà còn cả ung thư, bệnh mạn tính và giám sát sức khỏe cộng đồng.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mùa xuân trong những ngôi nhà mới sau thiên tai

Mùa xuân trong những ngôi nhà mới sau thiên tai

Mùa xuân năm nay dường như đến sớm hơn với những hộ dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai trên địa bàn tỉnh Lào Cai nói chung và xã Lục Yên nói riêng. Không còn nỗi lo nhà sập, sạt lở đất, những gia đình từng sinh sống trong vùng nguy cơ cao nay đã được bố trí nơi ở an toàn, ổn định. Trong những ngôi nhà còn thơm mùi gỗ mới, niềm vui hiện rõ trên từng gương mặt.

Hợp Thành vào xuân

Hợp Thành vào xuân

Xuân Bính Ngọ 2026 đang về trên quê hương Hợp Thành, tỉnh Lào Cai trong sắc trời trong trẻo và nhịp sống rộn ràng của những ngày đầu năm mới. 

Bộ Giáo dục và Đào tạo chốt quy định bỏ xét riêng học bạ, cho thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng

Bộ Giáo dục và Đào tạo chốt quy định bỏ xét riêng học bạ, cho thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng

Thí sinh xét học bạ phải đạt tối thiểu điểm thi tốt nghiệp là 15/30; được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau; siết lại việc cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ..., là những thay đổi đáng chú ý trong Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Xuân vui Nậm Mạt

Xuân vui Nậm Mạt

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, thôn Nậm Mạt, xã Mường Bo như rộn ràng hơn. Gió xuân từ triền núi thổi về mang theo mùi khói bếp, mùi gỗ mới và cả tiếng cười của trẻ nhỏ. Nếu ai từng chứng kiến nơi đây trong những ngày sau hoàn lưu bão số 10 năm 2025 đi qua, hẳn sẽ không khỏi ngỡ ngàng và hạnh phúc trước diện mạo của những ngôi nhà ở khu tái định cư thôn Nậm Mạt hôm nay.

Tết đầu tiên ở trung tâm tỉnh mới

Tết đầu tiên ở trung tâm tỉnh mới

Không khí Tết hiện diện rõ hơn trong từng góc phố, trong những phòng làm việc còn sáng đèn, trong nhịp công việc khẩn trương của những ngày giáp Tết. Với nhiều cán bộ, người lao động từ tỉnh Lào Cai (cũ) chuyển về trung tâm tỉnh, đây là cái Tết đầu tiên gắn với một hành trình mới.

Tết trong những mái ấm nghĩa tình

Tết trong những mái ấm nghĩa tình

Hiện thực hóa phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát, vừa qua, phường Văn Phú đã tổ chức khánh thành và bàn giao nhà tình nghĩa cho các hộ gia đình chính sách, hộ khó khăn trên địa bàn. Với sự đồng hành của cộng đồng, những công trình ý nghĩa này đã kịp thời hoàn thành ngay trước thềm Tết nguyên đán. Đây là động lực to lớn giúp bà con an cư lạc nghiệp, đồng thời khẳng định vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) trong việc huy động các nguồn lực xã hội vì mục tiêu an sinh.

Những dấu hiệu ngộ độc rượu không thể bỏ qua

Những dấu hiệu ngộ độc rượu không thể bỏ qua

Không ít trường hợp ngộ độc rượu diễn tiến nặng chỉ vì người xung quanh cho rằng “để ngủ sẽ tỉnh”. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và ô xy cao áp Việt Nam, nhận diện sớm dấu hiệu nguy hiểm và xử trí đúng cách có thể quyết định sự sống còn của người say rượu.

Từ lợi thế địa phương đến chuỗi giá trị xuất khẩu

Từ lợi thế địa phương đến chuỗi giá trị xuất khẩu

Lào Cai được biết đến là địa phương có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế lâm nghiệp ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Toàn tỉnh hiện có trên 338 nghìn héc-ta rừng trồng, tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định trên 61%. Đây không chỉ là “lá phổi xanh” bảo vệ môi trường sinh thái mà còn là nguồn nguyên liệu dồi dào cho ngành công nghiệp chế biến lâm sản.

Tết bình dị ở “xóm” chạy thận

Tết bình dị ở “xóm” chạy thận

Những ngày cuối năm ở một xóm trọ nhỏ gần Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai, phường Âu Lâu - nơi sinh sống của 32 bệnh nhân suy thận mạn tính, Tết đến theo một cách rất khác.

Thị trường Valentine: Xu hướng quà tặng thiết thực

Thị trường Valentine: Xu hướng quà tặng thiết thực

Năm nay, thị trường hoa và quà tặng Valentine tại Hải Phòng đa dạng, giá bình ổn. Do ngày Valentine sát với Tết Nguyên đán nên thị trường kém sôi động hơn những mùa Valentine trước. Người dân có xu hướng thiên về những món quà tặng thiết thực như: thời trang, đồ lưu niệm, hàng hóa mỹ phẩm…

"Dệt” sắc xuân từ những bàn tay

"Dệt” sắc xuân từ những bàn tay

Xuân về, mang theo hơi thở dịu dàng của đất trời, lặng lẽ gõ cửa từng bản làng, ngõ phố. Mùa xuân không chỉ hiện diện trên cành đào phai, nhành mận trắng hay trong những phiên chợ Tết rộn ràng, mà còn âm thầm lan tỏa trong từng sản phẩm thủ công truyền thống, nơi đôi bàn tay người thợ cần mẫn gửi gắm tâm huyết, giữ gìn qua nhiều thế hệ.

Sức sống của trò chơi đánh quay.

Sức sống của trò chơi đánh quay.

Đánh quay – trò chơi dân gian tưởng chừng đã mai một ở nhiều nơi vẫn đang duy trì sức sống mãnh liệt, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân xã Lâm Thượng.

Hơi ấm tình người

Hơi ấm tình người

Khi mùa xuân “gõ cửa” từng bản làng cũng là lúc những chuyến xe nối đuôi nhau vượt dốc, băng đèo mang theo quà Tết, áo ấm và niềm vui đến với trẻ em dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn tại các địa phương trên địa bàn tỉnh. Những chuyến xe ấy đã mang đến cái Tết đủ đầy hơn cho các em nhỏ, lan tỏa sự sẻ chia, để mùa xuân nơi non cao thêm ấm áp, trọn vẹn.

Sẵn sàng các phương án khám, chữa bệnh cho nhân dân dịp nghỉ lễ

Sẵn sàng các phương án khám, chữa bệnh cho nhân dân dịp nghỉ lễ

Khi những phiên mổ theo kế hoạch, buổi khám bệnh định kỳ… dần kết thúc, các bệnh viện chuyển ngay sang chế độ trực Tết. Với những người thầy thuốc, Tết đến, Xuân về họ vẫn miệt mài bên giường bệnh, sẵn sàng phương án để giúp người dân đón mùa Xuân mới trong vui tươi, phấn khởi.

fb yt zl tw