Kiến thức về chăm sóc trẻ với nhiều bà mẹ người dân tộc thiểu số còn hạn chế

Trẻ sơ sinh cần được chăm sóc kỹ lưỡng, đặc biệt là việc giữ ấm, được cho bú đúng cách và phát hiện các dấu hiệu bệnh tật. Không phải ai cũng có kinh nghiệm chăm sóc một đứa trẻ mới chào đời, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS, nơi các bà mẹ còn thiếu kiến thức về y tế.

Chăm sóc trẻ sơ sinh tốt sẽ giúp trẻ có khởi đầu khỏe mạnh, làm nền tảng cho sự phát triển thể chất và tinh thần, giảm bệnh tật và tử vong trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, hiện nay còn nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS) gặp khó khăn trong việc chăm sóc trẻ do điều kiện sống không đảm bảo hoặc do hạn chế về kiến thức y tế.

Ngày chào đời, con đã đem lại niềm hạnh phúc vô bờ cho bố mẹ. Thế nhưng, cùng với đó là vô vàn nỗi lo, nhất là với những ai lần đầu làm cha mẹ. Không phải ai cũng có kinh nghiệm chăm sóc một đứa trẻ mới chào đời, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS, nơi các bà mẹ còn thiếu kiến thức về y tế.

Sinh con được 4 ngày, chị Vàng Thị Khuyên, người dân tộc Mông ở Sa Pa (Lào Cai) được ra viện trở về nhà. Niềm vui được làm mẹ khiến chị hân hoan, hạnh phúc. Mặc dù lúc ở bệnh viện chị đã được các y bác sĩ dặn dò về cách chăm sóc cho mình và cho con, nhưng lúc về nhà chị Khuyên vẫn cảm thấy bản thân rất lóng ngóng, nhất là cách cho con bú.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Hà Cẩm Thương (Bệnh viện Phụ sản Hà Nội) tư vấn cho bà mẹ sau sinh.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Hà Cẩm Thương (Bệnh viện Phụ sản Hà Nội) tư vấn cho bà mẹ sau sinh.

Do mới sinh, người còn mệt và đau nên mỗi lần cho con bú là chị Khuyên đều nằm. Sau một thời gian, chị bắt đầu thấy bé quấy khóc và cáu gắt. Mệt mỏi vì con quấy khóc không rõ nguyên do, chị Khuyên liền nhờ người nhà ra trạm xá hỏi. Các y bác sĩ khuyên người nhà nên đưa bé đến khám. Khi được khám, bác sĩ cho biết bé bị viêm tai giữa. Nguyên nhân do bé bú sữa ở tư thế nằm, lại hay bị sặc sữa lên mũi, trào sang tai gây viêm.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Hà Cẩm Thương (Khoa khám sản tự nguyện Bệnh viện Phụ sản Hà Nội) cho biết, trẻ sơ sinh còn quá non nớt, vì vậy, cha mẹ cần cẩn thận và chu đáo thêm một chút trong việc chăm sóc con giai đoạn 7 ngày đầu tiên, đây chính là một trong những thay đổi đầu đời quan trọng của trẻ. Để bảo vệ sức khỏe và đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh của trẻ thì việc chăm sóc trẻ sơ sinh đúng cách là vô cùng quan trọng.

Theo bác sĩ Cẩm Thương, mẹ nên tăng cường cho con bú và bú càng sớm càng tốt để bé có thể tiếp nhận được lượng sữa non bổ dưỡng. Hầu hết trẻ sơ sinh cần được cho bú 2 - 4 tiếng/lần và khoảng 8 - 12 lần/ngày. Mẹ cũng lưu ý tư thế bú và cách bú đúng, để giúp bé hấp thụ được lượng dinh dưỡng cần thiết. Cần chọn tư thế bú sao cho cả mẹ và bé đều thoải mái. Nguyên tắc đơn giản nhất khi cho con bú mà các mẹ cần nhớ là giữ đầu và lưng của bé thẳng hàng, mặt của bé hướng thuận vào bầu vú; như thế sẽ tạo ra tư thế bú đúng và con sẽ bú dễ dàng, thoải mái nhất, có thể cho trẻ bú ở tư thế ngồi hoặc tư thế nằm.

Người mẹ cần cho con ngủ đủ giấc, bởi giấc ngủ đối với trẻ sơ sinh rất quan trọng. Thông thường, trẻ mới sinh cho đến một tháng tuổi gần như ngủ suốt ngày đêm và chỉ thức dậy để bú. Vì chưa phân biệt được ngày đêm nên bé có thể ngủ suốt vào ban ngày và thức giấc nhiều hơn vào ban đêm. Không cần phải đánh thức trẻ sơ sinh dậy để cho bú nhưng cũng không nên để bé ngủ quá 3 giờ mà không cho bú

Bác sĩ Cẩm Thương cũng đặc biệt lưu ý các bà mẹ ở vùng DTTS không để quạt thổi trực tiếp vào trẻ hoặc tắm cho trẻ trước 24 giờ đầu sau sinh. Không dùng nước lạnh để tắm hoặc lau rửa cho trẻ. Không sưởi bằng than, không nằm gần bếp vì sẽ có hại cho sức khỏe của mẹ và con. Không cho trẻ ra ngoài trời nếu thời tiết lạnh dưới 20 độ C. Đặc biệt là không cho trẻ sơ sinh lên nương rẫy. Việc đưa trẻ lên nương rẫy theo mẹ rất nguy hiểm bởi lúc này thể trạng trẻ còn yếu, rất dễ bị tác động bởi môi trường bên ngoài.

Cùng với việc chăm sóc trẻ, thì việc nhận biết dấu hiệu trẻ bị bệnh vô cùng quan trọng. Nếu trẻ sốt, tiêu chảy, nôn, thở khó, một số bộ phận nổi đỏ, chảy máu hoặc chảy nước, phát ban, lười bú, ho,… mẹ cần đưa bé đến cơ sở y tế để khám ngay.

Trẻ thở khò khè, phải dùng nhiều sức để thở là một trong những biểu hiện cho thấy trẻ đang có vấn đề về sức khỏe. Trường hợp này nên cho trẻ tới gặp bác sĩ càng sớm càng tốt vì có thể dẫn tới tình trạng bị thiếu oxy, dễ xảy ra những biến chứng nguy hiểm khác. Phát ban cũng là điều thường hay gặp ở trẻ nhỏ nhưng nếu phát ban trên một khu vực rộng của cơ thể, đặc biệt là ở mặt hoặc nếu đi kèm với sốt, chảy máu hay sưng tấy thì cũng cần sự can thiệp sớm của các bác sĩ.

Đặc biệt, trẻ sơ sinh thường bị nhiễm trùng rốn. Nếu thấy một trong các dấu hiệu như chảy máu rốn; sưng đỏ vùng xung quanh rốn; rốn có mùi hôi, chảy nước vàng, có mủ; chân rốn, cuống rốn phình to hoặc có u, cục nổi; quá 10 ngày mà rốn chưa rụng,… thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế.

"Nhìn chung, người mẹ cần có cả kỹ năng và sự nhạy cảm để nhận biết các dấu hiệu bất thường ở con. Bất cứ dấu hiệu nào khiến mẹ không an tâm thì cần đưa trẻ đến bác sĩ ngay", bác sĩ Cẩm Thương nhấn mạnh.

Trong những năm qua, các cấp hội phụ nữ rất quan tâm đến vấn đề chăm sóc bà mẹ, trẻ em, đặc biệt là sau sinh. Năm 2023, Trung ương Hội LHPN Việt Nam đã xây dựng tài liệu "Hướng dẫn, tuyên truyền vận động phụ nữ DTTS sinh đẻ an toàn và chăm sóc trẻ em" và các tờ rơi truyền thông, hướng dẫn phụ nữ trước, trong sinh và chăm sóc trẻ sau sinh phát đến hội viên, phụ nữ tại nhiều địa phương của các tỉnh miền núi.

Năm 2023, Hội tổ chức 3 lớp tập huấn với sự tham gia của 150 cán bộ Hội LHPN các cấp, cán bộ y tế ở 10 tỉnh trong cả nước có tỷ lệ sinh con tại nhà cao. Năm 2024, Trung ương Hội LHPN Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế tổ chức chuỗi sự kiện truyền thông mẫu vận động phụ nữ sinh đẻ an toàn và chăm sóc sức khỏe trẻ em với sự tham gia của hơn khoảng 2.000 hội viên, phụ nữ tại tại 8 tỉnh có tỷ lệ sinh con tại nhà cao là Quảng Nam và Quảng Ngãi, Hà Giang, Nghệ An, Gia Lai, Kon Tum, Sơn La, Lai Châu.

phunuvietnam.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bế mạc khóa đào tạo làm phim tài liệu truyền hình theo phương thức thực chiến tại Lào Cai

Bế mạc khóa đào tạo làm phim tài liệu truyền hình theo phương thức thực chiến tại Lào Cai

Sau 10 ngày triển khai, khóa đào tạo qua thực hành gắn với sản xuất thực chiến trong lĩnh vực phim tài liệu truyền hình tại Lào Cai do Trung tâm Nghiên cứu Phát triển (Đài Truyền hình Việt Nam) phối hợp với Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai cùng các đơn vị liên quan tổ chức đã hoàn thành các nội dung đề ra.

Tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số

Tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Nghị quyết số 48/2026/NQ-CP tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại địa bàn các xã khu vực II, khu vực III, thôn đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2016 - 2020 mà các xã này không còn trong danh sách của giai đoạn 2021-2025.

Công nghệ hỗ trợ cảnh báo thiên tai

Công nghệ hỗ trợ cảnh báo thiên tai

Tại Lào Cai, việc ứng dụng công nghệ và các nền tảng số đang hỗ trợ kết nối thông tin từ tỉnh đến cơ sở, giúp địa phương chủ động ứng phó thiên tai, bảo vệ tài sản và an toàn tính mạng của người dân.

Làm mới bài giảng bằng công nghệ số

Làm mới bài giảng bằng công nghệ số

Dù điều kiện dạy và học ở các trường vùng cao trên địa bàn tỉnh còn nhiều khó khăn, song khoảng cách về tiếp cận tri thức đang từng bước được thu hẹp nhờ sự đổi mới của đội ngũ giáo viên. Ứng dụng công nghệ số trở thành một phần thiết thực trong hoạt động chuyên môn, giúp học sinh dễ hình dung, mạnh dạn tương tác và chủ động hơn trong học tập.

Cô giáo trẻ người Nùng và hành trình đổi mới, sáng tạo trong dạy học

Cô giáo trẻ người Nùng và hành trình đổi mới, sáng tạo trong dạy học

Đến Trường Mầm non số 2 Trấn Yên, xã Trấn Yên, hình ảnh quen thuộc đọng lại trong tâm trí phụ huynh và học trò chính là nụ cười rạng rỡ và sự ân cần của cô giáo Vi Thanh Thảo. Tròn 8 năm gắn bó với sự nghiệp “trồng người”, cô giáo người dân tộc Nùng, sinh năm 1994, đã khẳng định tinh thần nhiệt huyết, đổi mới sáng tạo của thế hệ nhà giáo trẻ trong thời đại số.

Si Ma Cai chung tay chăm sóc người cao tuổi

Si Ma Cai chung tay chăm sóc người cao tuổi

Ở tuổi xế chiều, người cao tuổi luôn mong muốn được chăm lo không chỉ về vật chất, mà quan trọng hơn là sự quan tâm, sẻ chia, có môi trường giao lưu, sinh hoạt và tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng. 

Những nồi cháo ấm tình người

Những nồi cháo ấm tình người

“Sống trong đời sống cần có một tấm lòng. Để làm gì em biết không? Để gió cuốn đi...” - những ca từ mộc mạc mà sâu sắc trong bài hát “Để gió cuốn đi” của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã trở thành thông điệp xuyên suốt hoạt động thiện nguyện mà thầy và trò Trường THCS Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ (Lào Cai) bền bỉ thực hiện. Bởi đôi khi, lòng tốt chỉ đơn giản là bát cháo nóng, lời hỏi thăm chân thành hay nụ cười động viên người đang gặp khó khăn.

Lào Cai tăng cường quản lý giá thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ khám, chữa bệnh

Lào Cai tăng cường quản lý giá thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ khám, chữa bệnh

UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá thuốc, thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm và dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh trong những tháng cuối năm 2026, nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định giá và bảo đảm quyền lợi của người dân.

fb yt zl tw