Trước nguy cơ tê liệt tài khóa và các đòn phản công từ phe đối lập, chính phủ Pháp đang để ngỏ khả năng sử dụng một cơ chế hiến định gây tranh cãi để thông qua ngân sách, làm dấy lên lo ngại về bất ổn chính trị sâu sắc hơn.
Ngày 8/1, Bộ trưởng Ngân sách Pháp Amélie de Montchalin tuyên bố không loại trừ khả năng sử dụng Điều 49.3 của Hiến pháp để thông qua ngân sách nhà nước năm 2026 mà không cần Quốc hội bỏ phiếu. Phát biểu trong cuộc trả lời phỏng vấn Đài RTL, bà de Montchalin nhấn mạnh: "Tôi không loại trừ bất kỳ biện pháp nào có thể giúp nước Pháp có được ngân sách".
Pháp bước vào năm mới mà không có ngân sách đầy đủ sau khi các cuộc đàm phán tại Quốc hội đổ vỡ hồi tháng 12/2025. Trước đó, các nghị sĩ buộc phải thông qua một đạo luật tài chính tạm thời, cho phép kéo dài hiệu lực ngân sách năm 2025 nhằm tránh nguy cơ chính phủ phải đóng cửa. Tuy nhiên, giải pháp tình thế này không thể giải quyết vấn đề thâm hụt ngân sách lớn đang đè nặng lên nền tài chính công của Pháp.
Trong bối cảnh Quốc hội bị chia rẽ sâu sắc và chính phủ thiểu số gặp khó trong việc tìm kiếm đa số ủng hộ, một số nghị sĩ đã kêu gọi Thủ tướng Sébastien Lecornu sử dụng Điều 49.3 - cơ chế cho phép thông qua dự luật mà không cần bỏ phiếu, trừ khi Quốc hội thông qua được một nghị quyết bất tín nhiệm. Tuy nhiên, đây là lựa chọn đầy rủi ro, bởi nếu bất tín nhiệm thành công, Pháp sẽ rơi vào tình trạng vừa không có chính phủ, vừa không có ngân sách.
Đáng chú ý, Thủ tướng Lecornu trước đó từng cam kết không sử dụng Điều 49.3 để bảo đảm sự tồn tại của chính phủ trung hữu thiểu số. Việc quay lại công cụ này có thể bị xem là "nuốt lời", đồng thời đẩy căng thẳng chính trị lên mức cao hơn. Dù vậy, đảng Xã hội - một lực lượng đối lập trung tả - phát tín hiệu có thể không ủng hộ bất tín nhiệm nếu dự luật ngân sách đáp ứng một số yêu cầu chính sách của họ.
Trong khi đó, phe đối lập cánh tả và cánh hữu tiếp tục gia tăng sức ép. Đảng Nước Pháp Bất khuất cùng một số lực lượng khác đã đệ trình nghị quyết bất tín nhiệm liên quan tới cách xử lý của chính phủ đối với thỏa thuận thương mại EU - MERCOSUR. Trước diễn biến này, Thủ tướng Lecornu được cho là đã yêu cầu chuẩn bị các kịch bản giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử lập pháp sớm nếu chính phủ bị lật đổ.
Việc chính phủ Pháp để ngỏ khả năng thông qua ngân sách không cần bỏ phiếu Quốc hội phản ánh mức độ bế tắc nghiêm trọng của đời sống chính trị nước này, đồng thời cho thấy nguy cơ bất ổn còn tiếp diễn trong thời gian tới, giữa lúc Pháp đang phải đối mặt với nhiều thách thức kinh tế và đối ngoại.
