Bộ Ngoại giao Ukraine ngày 23/9 thông báo đại diện từ 51 quốc gia đã ký một tuyên bố chung về cuộc xung đột Nga - Ukraine, trong đó Kiev và các đồng minh kêu gọi Moscow chấp nhận một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện.
Tuyên bố này được công bố trước thềm cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về xung đột Ukraine.
"Ukraine đã đồng ý thực hiện lệnh ngừng bắn toàn diện, ngay lập tức và vô điều kiện. Chúng tôi kêu gọi Nga cũng hành động tương tự. Đây là điều cần thiết để thúc đẩy các hoạt động ngoại giao và đàm phán thực chất nhằm hướng tới hòa bình”, tuyên bố nêu rõ.
Văn bản này có chữ ký của Liên minh châu Âu (EU) cùng các quốc gia thành viên, cũng như đại diện từ Canada, Thụy Sĩ, Georgia, Moldova, Australia, New Zealand, Panama, Hàn Quốc, Anh và các nước khác.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn về năng lượng với Nga sẽ phụ thuộc vào việc Moscow chấm dứt các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.
Ông Zelensky cũng tuyên bố sẵn sàng tham gia cuộc gặp ba bên với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hiện chưa có thỏa thuận nào về việc ngừng bắn về năng lượng giữa Nga và Ukraine. Ông nhận định cuộc xung đột sẽ kết thúc thông qua một thỏa thuận đàm phán, chứ không phải bằng chiến thắng quân sự.
Cùng ngày, tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về xung đột Ukraine, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố Moscow sẵn sàng đàm phán về xung đột Ukraine để đạt được một nền hòa bình vững chắc.
Tuy nhiên, ông Lavrov cho biết Nga sẽ không tạm dừng chiến dịch quân sự để tiến hành bất kỳ cuộc đàm phán nào với Ukraine. Theo ông Lavrov, việc ngừng bắn tạm thời sẽ tạo cơ hội cho Kiev và châu Âu bổ sung kho vũ khí đã cạn kiệt của Ukraine.
Trong suốt cuộc xung đột, Ukraine nhiều lần kêu gọi ngừng bắn sau các cuộc tập kích, nhưng Nga đều bác bỏ. Moscow khẳng định Nga sẽ chỉ chấm dứt chiến dịch quân sự khi cả hai bên cùng tìm kiếm một giải pháp toàn diện nhằm giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột.
Ngoại trưởng Nga - Mỹ hội đàm
Vào ngày 23/9, Ngoại trưởng Nga Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã có cuộc gặp bên lề kỳ họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York.
Tại cuộc gặp, hai bên đã thảo luận sâu rộng về vấn đề Ukraine, quan hệ song phương và nhiều vấn đề quốc tế khác. Bản tóm tắt ngắn gọn của Bộ Ngoại giao Mỹ về nội dung cuộc họp chỉ cho biết hai nhà ngoại giao đã thảo luận về cuộc xung đột Ukraine và quan hệ Mỹ - Nga.
Theo thông báo từ phía Nga, tại cuộc gặp Ngoại trưởng Mỹ, Ngoại trưởng Lavrov đã đề cập đến các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào dân thường và "các cơ sở hạ tầng xuyên biên giới". Nga cho rằng những hành động này của Ukraine nhằm cố tình gây bất ổn cho thị trường năng lượng toàn cầu.
Sau cuộc gặp với ông Lavrov, ông Rubio cho biết cả Nga và Ukraine đều bày tỏ sự quan tâm đến một thỏa thuận ngừng bắn một phần, chỉ áp dụng đối với các mục tiêu năng lượng. Tuy nhiên, ông thừa nhận một thỏa thuận như vậy "không giải quyết triệt để cuộc xung đột" và việc đạt được thỏa thuận sẽ rất khó khăn do cả hai bên đều coi cơ sở hạ tầng năng lượng là mục tiêu chiến lược.
Nga nhiều lần bác bỏ ý kiến cho rằng bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn một phần nào cũng có thể thay thế cho một giải pháp toàn diện. Nga đề cập đến các hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn trước đây của Ukraine, cho rằng Kiev chỉ tìm kiếm đàm phán khi tình hình trên chiến trường trở nên nguy cấp.
Trong tuần này, ông Zelensky tuyên bố Kiev sẵn sàng ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga nếu Moscow chấm dứt các cuộc tấn công vào hàng loạt cơ sở hạ tầng năng lượng, hậu cần và cảng biển của Ukraine.
Trong cuộc thảo luận với ông Rubio, phía Nga tái khẳng định sẵn sàng theo đuổi giải pháp chính trị và ngoại giao, nhưng với điều kiện giải pháp đó phải giải quyết được "những nguyên nhân gốc rễ” của cuộc xung đột. Các quan chức Nga nhiều lần chỉ ra rằng việc NATO mở rộng về phía Nga và các chính sách của Kiev đối với cộng đồng nói tiếng Nga nằm trong số những vấn đề cốt lõi này.
Ông Lavrov cũng kêu gọi tiếp tục bình thường hóa quan hệ Mỹ - Nga, bao gồm việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến các cơ quan đại diện ngoại giao và tài sản ngoại giao của Nga tại Mỹ.
