Sáng 29/9, Tòa tiếp tục xét hỏi 65 bị cáo trong vụ án “đưa, nhận hối lộ” để chạy kết luận giám định, xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc. Các bị cáo đều có lời khai tập trung vào việc nhận tiền từ vợ chồng bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh và Lê Văn Đồng để “tạo điều kiện” cho cả hai được điều trị và tự do ra ngoài Viện hoặc làm theo yêu cầu giám định.
Riêng bị cáo Trần Văn Trường (cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương) bị cáo buộc nhận hối lộ trong giám định pháp y và chạy suất làm việc trong bệnh viện…
Trên bục khai báo, Chủ tọa đặt rất nhiều câu hỏi về “cách thức hoạt động của Viện? Là Giám định viên, Viện trưởng, khi sai phạm xảy ra với vai trò người đứng đầu cảm thấy thế nào? Cựu Viện trưởng Trần Văn Trường giữ im lặng rất lâu mới nói “đây là vi phạm pháp luật”. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng vai trò của các nhân viên, bác sĩ, qua mỗi cuộc họp giao ban cơ quan ông đều quán triệt, nhắc nhở phải làm đúng.
Thấy câu trả lời chưa thỏa đáng, Chủ tọa hỏi “thế với hoạt động giám định, điều trị và bộ phận bảo vệ ở cơ quan thì sao? Nếu bị cáo vi phạm ai sẽ xử lý? Bị cáo Trương trả lời “Bộ sẽ xử lý việc này”.
Ông Trường cho biết, giữa ông và bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh chỉ có quan hệ “bác sĩ – bệnh nhân”. Ông thừa nhận tham gia các chuyến du lịch do Mai Anh tổ chức, riêng chuyến đi Phú Quốc trước khi bị bắt tạm giam, ông cùng gia đình tự lo kinh phí.
“Có cần tòa nhắc lại tất cả các khoản tiền bị cáo đã nhận không?” Chủ tọa hỏi. Ông Trường nói "không ạ". Cựu Viện trưởng đồng ý với nội dung buộc tội nêu trong cáo trạng, không phản bác.
Ngoài nhận hối lộ từ Mai Anh, ông Trường cũng khai nhận tiền của bị cáo Lê Văn Thưởng (Cựu cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an TP Hà Nội). Theo ông Trường, bị cáo Thưởng được một người lạ dẫn vào phòng gặp mặt, nhờ ông “giúp đỡ”. Sau khi Thưởng ra khỏi phòng, ông mở phong bao có 100 triệu đồng.
Tòa hỏi thêm về người giới thiệu Thưởng đến nhưng ông Trường khẳng định không nhớ vì thời gian xảy ra đã lâu, trong khi hai bên gặp nhau "giao dịch" nhanh chỉ vài phút.
Ông Trường còn nhận của cựu cán bộ công an tên Tuấn hàng trăm triệu đồng để kết luận giám định tâm thần theo yêu cầu...
Toàn vụ án, tổng số tiền ông Trần Văn Trường phải chịu trách nhiệm về tội nhận hối lộ lên tới hơn 8 tỷ đồng, trong đó, ông hưởng lợi riêng 6,8 tỷ đồng. Khám xét nhà riêng, cơ quan điều tra thu giữ một thùng các tông chứa hơn 4,5 tỉ đồng tiền mặt, 11 sổ tiết kiệm bằng tiền Việt Nam và USD cùng 8 sổ đỏ.
Cách hô "biến" tội phạm thành bệnh nhân tâm thần
Cùng trả lời xét hỏi, người tiền nhiệm của ông Trường là bị cáo Ngô Văn Vinh (cựu Viện trưởng) cho biết bản thân có hơn 30 năm làm công tác chuyên môn trong lĩnh vực pháp y tâm thần.
Ông khai đã nhiều lần nhận tiền từ Trần Văn Trường (người kế nhiệm ông) để làm sai lệch kết quả khám, giám định đối với các bệnh nhân.
Theo bị cáo Vinh, tại thời điểm làm giám định, bị cáo “chỉnh sửa, làm tăng các chỉ số khiến bệnh nhân được xác định mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.
Cựu Viện trưởng Ngô Văn Vinh trình bày, phần lớn bệnh nhân được đưa đến viện đều có những biểu hiện liên quan đến thần kinh. Đối với những phạm nhân có biểu hiện về thần kinh ở giai đoạn trước và trong khi thực hiện hành vi phạm tội, các triệu chứng thường nhẹ hơn.
Sau khi phạm tội, biểu hiện về thần kinh có thể rõ ràng và xuất hiện với tần suất nhiều hơn.
Quá trình kiểm tra, giám định, Vinh khai cùng một số cán bộ tại viện đã cố ý ghi thêm, chỉnh sửa các triệu chứng lâm sàng không có thật như "ảo thanh đàm thoại", "khí sắc trầm", "bi quan, chán nản" vào hồ sơ bệnh án. Từ những nội dung đã được chỉnh sửa này, hội đồng giám định đưa ra kết luận một số người phạm tội "mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi".
"Các bị cáo tự đánh giá với nhau, không bàn bạc, thống nhất từ trước. Đến phiên họp cuối cùng của hội đồng, các giám định viên, thư ký sẽ đưa ra đề xuất. Bị cáo và một số người khác sau đó đồng ý với những đề xuất này", bị cáo Vinh nói.
Ngô Văn Vinh khai đã 5 lần trực tiếp nhận tiền từ Trần Văn Trường, tổng cộng 65 triệu đồng. Ngoài số tiền trên, cựu Viện trưởng Viện Pháp y Tâm thần Trung ương còn khai một lần trực tiếp nhận từ người nhà bệnh nhân.
