Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 38/2024/TT-BGTVT (nay là Bộ Xây dựng) quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông đường bộ.
Theo đó, hiện nay, nhiều tuyến cao tốc được đầu tư với quy mô 4 làn xe, mỗi chiều 2 làn, bề rộng mỗi làn 3,5m nhưng chưa có làn dừng khẩn cấp liên tục, phần đa được bố trí thành từng đoạn rời rạc, thường cách nhau khoảng 3-4km.
Để phù hợp với điều kiện khai thác và đặc điểm hạ tầng của các tuyến đường này, dự thảo đề xuất quy định tốc độ khai thác tối đa không quá 90km/h. Mức tốc độ này áp dụng đối với ôtô con và xe tải nhỏ, không áp dụng đối với xe khách chở nhiều người và xe tải có khối lượng hàng chuyên chở cho phép lớn.
Tại dự thảo, phía Bộ Xây dựng nhấn mạnh quy định này nhằm bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức giao thông, đồng thời tính đến đặc điểm hạ tầng và điều kiện an toàn trên các tuyến cao tốc đầu tư phân kỳ.
Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy, hiện nay, cả nước có khoảng 2.340km đường cao tốc đã và đang được phân kỳ đầu tư. Trong đó, có khoảng 1.675km đã đưa vào khai thác và thông xe kỹ thuật (170km đường 2 làn xe; 1.505km đường 4 làn xe hạn chế); có 665km đang thi công xây dựng (88km đường 2 làn xe; 577km đường 4 làn xe hạn chế).
Theo tính toán của Bộ Xây dựng, nhu cầu vốn để mở rộng toàn bộ các đoạn tuyến cao tốc 2 làn xe đã và đang được nghiên cứu đầu tư (258km) khoảng 42.671 tỷ đồng. Nguồn vốn ngân sách Nhà nước và vốn nhà đầu tư đã cân đối khoảng 8.779 tỷ đồng. Nhu cầu vốn ngân sách Trung ương cần bổ sung trong giai đoạn 2026-2030 khoảng gần 33.900 tỷ đồng.
Đối với cao tốc 4 làn xe hạn chế, theo số liệu tổng hợp, nhu cầu vốn để mở rộng 2.082km lên quy mô quy hoạch (4-8 làn xe) khoảng 401.763 tỷ đồng.
Trong đó, các đoạn tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông (1.222km) đầu tư mở rộng cần khoảng 199.364 tỷ đồng. Bộ Xây dựng đã có văn bản báo cáo lãnh đạo Chính phủ các phương án đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông, đề xuất tập trung mở rộng đoạn Hà Nội-Thành phố Hồ Chí Minh, tổng chiều dài khoảng 1.144km theo hình thức đầu tư công (sau khi đầu tư sẽ thu phí hoàn trả vốn ngân sách Nhà nước).
Các đoạn tuyến cao tốc khác có 860km cao tốc 4 làn xe hạn chế khác cũng cần nâng cấp, sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 202.000 tỷ đồng.
Cụ thể, có khoảng 547km đã được đầu tư công giai đoạn phân kỳ (thuộc các đoạn: Tuyên Quang-Phú Thọ, Cao Lãnh-Lộ Tẻ-Rạch Sỏi, Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, Mỹ An-Cao Lãnh-An Hữu, Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh, Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng) có nhu cầu vốn mở rộng khoảng 142.910 tỷ đồng. Các đoạn tuyến này được địa phương đề xuất mở rộng theo hình thức đầu tư công (sau khi đầu tư sẽ thu phí hoàn trả vốn ngân sách Nhà nước).
Với 313km đã được đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP) gồm: Vành đai 4 thành phố Hà Nội, Dầu Giây-Tân Phú-Bảo Lộc-Liên Khương, Hữu Nghị-Chi Lăng, sơ bộ nhu cầu vốn mở rộng khoảng 59.489 tỷ đồng./.