Giữ rừng mùa khô ở vùng cao:

Hiệu quả từ hương ước giữ rừng

0:00 / 0:00
0:00

Mùa khô năm 2025, xã Lao Chải đối mặt với diễn biến thời tiết khắc nghiệt khi có tới 26 ngày liên tiếp không mưa, đẩy cảnh báo cháy rừng lên cấp nguy hiểm. Trước áp lực đó, địa phương đã không chỉ dựa vào lực lượng chức năng mà còn kích hoạt mạnh mẽ cơ chế bảo vệ rừng từ chính cộng đồng. Những bản cam kết, quy ước thôn bản được người dân đồng thuận thực hiện đã trở thành lá chắn hiệu quả, giữ bình yên cho những cánh rừng.

Lao Chải là địa bàn có diện tích rừng lớn, hơn 9.000 ha, trong đó rừng tự nhiên chiếm hơn 7.000 ha. Với tỷ lệ che phủ rừng đạt 54,9%, đời sống của người dân nơi đây gắn liền với rừng thông qua các mô hình kinh tế dưới tán lá như thảo quả (139 ha) và cây sơn tra (hơn 800 ha).

baolaocai-br_z7361354230374-ff08e5810e53622b7bd1904c65580c02-5737.jpg
Người dân xã Lao Chải tham gia đẩy đủ các buổi tuyên truyền và ký cam kết bảo vệ rừng, phòng, chống cháy rừng.

Tuy nhiên, đặc thù này cũng tạo ra áp lực lớn trong phòng cháy, chữa cháy rừng. Theo thống kê, xã hiện có khoảng 30 ha, diện tích nương nằm đan xen hoặc sát bìa rừng. Vào mùa khô, chỉ một sơ suất nhỏ trong việc sử dụng lửa hoặc đốt thực bì cũng có thể gây ra hậu quả lớn.

Năm 2025, tình hình càng trở nên căng thẳng khi ngay từ đầu vụ, xã đã ghi nhận chuỗi 26 ngày liên tiếp không có mưa. Thời tiết khô hanh kéo dài khiến thảm thực bì trở nên khô khốc, đưa mức dự báo cháy rừng tại Lao Chải lên cấp IV – cấp nguy hiểm. Trước thực tế này, bài toán đặt ra cho chính quyền địa phương làm sao để kiểm soát nguồn lửa, khi lực lượng kiểm lâm mỏng và địa hình chia cắt mạnh.

Để giải quyết bài toán trên, xã Lao Chải đã chọn cách dựa vào dân, biến các quy định của pháp luật thành những điều khoản cụ thể, dễ hiểu trong hương ước, quy ước của thôn bản.

Theo ông Hoàng Văn Chiến - cán bộ Kiểm lâm địa bàn xã Lao Chải, mấu chốt của cách làm này là tạo ra các chế tài nội bộ có tính cộng đồng. Nội dung hương ước về bảo vệ rừng do chính người dân đóng góp và xây dựng, nên khi áp dụng, bà con thực hiện rất nghiêm túc.

"Quy ước tạo ra sự nhắc nhở thường xuyên ngay trong nội bộ thôn bản. Nó hình thành nếp nghĩ tích cực cho cộng đồng, khiến người dân coi việc giữ rừng là trách nhiệm chung chứ không chỉ là việc của cán bộ kiểm lâm" - ông Chiến nhấn mạnh.

baolaocai-br_br-z7361353733480-2f39911dd50cfc1db3cd6234149e2b26-9748.jpg
Công tác tuần rừng được lực lượng kiểm lâm địa bàn triển khai thường xuyên.

Đến nay, 1.766 hộ dân trên địa bàn tại 14/14 thôn tại Lao Chải đã thực hiện ký cam kết bảo vệ rừng.

Tại thôn Háng Gàng, nơi quản lý gần 470 ha rừng (bao gồm rừng tự nhiên phòng hộ và rừng trồng), công tác này được thực hiện rất chặt chẽ. Ông Sùng A Rùa - Trưởng thôn Háng Gàng cho biết: Ngoài việc duy trì hoạt động trực cháy và tuần tra, thôn đã đưa vào quy ước những quy định "cứng". Đó là nghiêm cấm đốt rừng làm nương trái phép, không được chặt cây trong diện tích rừng bảo vệ. Bất cứ ai vi phạm đều bị cộng đồng lên án và xử lý theo quy định đã thống nhất.

Không chỉ dừng lại ở cam kết, xã Lao Chải đã kiện toàn 14 tổ đội phòng chống, chữa cháy rừng tại các thôn với 73 thành viên, trung bình mỗi thôn có từ 7 - 10 người trong đội xung kích. Trong cao điểm mùa khô năm nay, các lực lượng này đã phối hợp tổ chức 23 buổi tuần tra tại các điểm nóng.

Nếu như năm 2024 trên địa bàn vẫn xảy ra 3 vụ cháy nhỏ, thì trong mùa khô 2024 - 2025, nhờ làm tốt công tác tuần tra và giám sát, xã Lao Chải không để xảy ra vụ cháy rừng nào.

Công tác xử lý vi phạm cũng được thực hiện nghiêm minh để đảm bảo tính răn đe. Từ đầu năm đến nay, UBND xã đã xử lý 3 vụ vi phạm, trong đó có vụ khai thác rừng trái pháp luật, nộp ngân sách 8 triệu đồng, đồng thời chuyển Hạt Kiểm lâm xử lý 4 vụ việc khác. Việc xử lý kiên quyết này là minh chứng cho thấy hương ước bảo vệ rừng không chỉ là lời nói suông.

baolaocai-br_z7360520927777-655f36d21c5aa7e6ebd2d85afbc1ea8c-6450.jpg
Những cánh rừng xanh trên địa bàn xã Lao Chải.

Đánh giá về cách làm của địa phương, bà Đào Thị Thu Thuỷ - Bí thư Đảng uỷ xã Lao Chải khẳng định: Những kết quả khả quan trong thời gian qua là nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân.

Theo bà Thuỷ, xã đã ban hành các văn bản chỉ đạo sát với tình hình thực tế và huy động các nguồn lực xã hội hóa để trang bị dụng cụ chữa cháy tại chỗ như dao phát, cuốc, xẻng. Tuy nhiên, thành công lớn nhất chính là việc người dân đã thực sự xem rừng là tài sản chung cần gìn giữ.

Những bản hương ước tại Lao Chải đang chứng minh, khi luật pháp được cụ thể hóa bằng quy ước gần gũi và được cộng đồng chấp thuận, hiệu quả bảo vệ rừng sẽ trở nên bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khi nông dân cùng nhau liên kết hợp tác

Khi nông dân cùng nhau liên kết hợp tác

Từ những khoản vốn hỗ trợ đang kéo những hộ nông dân vốn quen làm ăn riêng lẻ lại gần nhau, cùng tổ chức sản xuất, chia sẻ kỹ thuật và tìm đường ra thị trường. Khi Quỹ Hỗ trợ nông dân gắn với việc hình thành tổ hợp tác, chi hội nghề nghiệp, một hướng đi mới đang được mở ra: biến sức mạnh của từng hộ thành sức mạnh của cả cộng đồng sản xuất.

Người cao tuổi Mù Cang Chải: Tuổi cao, chí không già

Người cao tuổi Mù Cang Chải: Tuổi cao, chí không già

Tuổi tác có thể làm chậm bước chân nhưng không làm vơi ý chí, kinh nghiệm và tinh thần lao động. Ở xã Mù Cang Chải, nhiều hội viên người cao tuổi vẫn tích cực phát triển kinh tế từ đất đai, đồi rừng, chăn nuôi và du lịch cộng đồng. Không chỉ nâng cao thu nhập, họ còn trở thành những tấm gương để con cháu noi theo, chung sức xây dựng quê hương.

Mở thêm sinh kế trên đất Tân Lĩnh

Mở thêm sinh kế trên đất Tân Lĩnh

Từ ruộng khoai tím ở thôn Khai Trung đến xưởng chế biến hạt gỗ bồ đề tại thôn Thống Nhất, từ mô hình nuôi dê đến những tổ hội nghề nghiệp cùng góp vốn, chia sẻ kinh nghiệm, xã Tân Lĩnh đang xuất hiện nhiều cách làm mới trong phát triển kinh tế nông thôn. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Thành Sinh thăm các mô hình phát triển kinh tế tại Púng Luông

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Thành Sinh thăm các mô hình phát triển kinh tế tại Púng Luông

Nhân chuyến công tác dự khai giảng tại xã Mù Cang Chải, chiều 4/9, đồng chí Nguyễn Thành Sinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, đã đến thăm một số mô hình phát triển kinh tế tại xã Púng Luông. Cùng đi có đồng chí Phạm Tiến Lâm - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Púng Luông.

Khánh Hòa khẩn trương khống chế ổ dịch tả lợn châu Phi tại thôn Làng Nộc

Khánh Hòa khẩn trương khống chế ổ dịch tả lợn châu Phi tại thôn Làng Nộc

Từ ngày 29/8 đến 5/9, thôn Làng Nộc, xã Khánh Hòa ghi nhận 14 hộ chăn nuôi có lợn chết bất thường. Kết quả xét nghiệm xác định nguyên nhân là do vi rút dịch tả lợn châu Phi. Chính quyền địa phương đang triển khai đồng bộ các biện pháp khoanh vùng, xử lý ổ dịch, không để bệnh lây lan trên diện rộng.

Mùa hồng không hạt xuống nước

Mùa hồng không hạt xuống nước

Mỗi độ thu về, ở miền đất tâm linh linh thiêng bên dòng sông Hồng sẽ bày bán thứ quả giòn ngọt đặc trưng - hồng không hạt Bảo Hà. Ít ai biết rằng, đằng sau hương vị của đặc sản trứ danh ấy là hành trình bén rễ bền bỉ hàng chục năm của loài cây đã gắn bó máu thịt với đời sống người dân nơi đây.

Để nông sản vào thị trường lớn

Để nông sản vào thị trường lớn

Từ các vùng sản xuất hàng hóa, nông nghiệp Lào Cai đang từng bước chuyển từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng, từ bán nguyên liệu sang gia tăng giá trị. Để nông sản vươn xa hơn, yêu cầu đặt ra là tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường, chuẩn hóa quy trình, đẩy mạnh chế biến và xây dựng liên kết bền vững giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Khát vọng thông đường ở Tà Dông

Khát vọng thông đường ở Tà Dông

Sau mưa lũ giữa tháng 7, con đường vào chòm dân cư Nả Háng, thôn Tà Dông, xã Chế Tạo, tỉnh Lào Cai bị sạt lở nghiêm trọng; nhiều cầu tạm bị nước lũ cuốn trôi, khiến việc đi lại và vận chuyển hàng hóa của người dân gặp nhiều khó khăn. Không trông chờ, bà con chủ động góp sức dựng lại cầu, làm cáp treo vượt suối để duy trì cuộc sống. Thế nhưng, phía sau những nỗ lực vượt khó ấy vẫn là khát vọng về một con đường và cây cầu kiên cố, an toàn.

Người lan tỏa phong trào bảo vệ rừng ở Tà Dông

Người lan tỏa phong trào bảo vệ rừng ở Tà Dông

Giữa đại ngàn Chế Tạo, rừng nguyên sinh không chỉ bảo vệ nguồn nước, đất sản xuất và đa dạng sinh học mà còn gắn với sinh kế của người dân. Tại thôn Tà Dông, tinh thần giữ rừng đang lan tỏa mạnh mẽ từ những việc làm cụ thể của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Trong đó, Bí thư Chi bộ Sùng A Cớ luôn gương mẫu, đi đầu.

[Ảnh] Mùa su su ở Sa Pa

[Ảnh] Mùa su su ở Sa Pa

Những ngày này, su su ở Sa Pa bước vào vụ thu hoạch rộ. Trên các triền đồi, những giàn su su xanh tốt, trĩu quả cùng nhịp thu hái của người dân tạo nên khung cảnh mùa vụ sôi động, khẳng định giá trị của loại cây trồng đặc trưng nơi vùng cao.

Púng Luông tạo nền tảng phát triển vùng dược liệu chiến lược

Púng Luông tạo nền tảng phát triển vùng dược liệu chiến lược

Từ việc mày mò ươm từng hạt giống đến bước đầu chủ động nhân giống một số loài sâm và dược liệu quý, xã Púng Luông đang khai thác lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng để hình thành vùng sản xuất tập trung. Những kết quả ban đầu mở ra hướng phát triển dược liệu thành ngành hàng có giá trị, tạo thêm sinh kế cho người dân vùng cao.

Chủ động nguồn giống cây ăn quả ôn đới

Chủ động nguồn giống cây ăn quả ôn đới

Từ bảo tồn, phục tráng nguồn gen đến nhân giống, Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh đang từng bước chủ động nguồn giống cây lê, mận, đào, hồng và các giống cây bản địa có giá trị. Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng vùng cây ăn quả ôn đới, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân vùng cao.

Gỡ nút thắt pháp lý, trao niềm vui an cư cho 22 hộ dân Lõi đất số 12, phường Lào Cai

Gỡ nút thắt pháp lý, trao niềm vui an cư cho 22 hộ dân Lõi đất số 12, phường Lào Cai

Sau gần 10 năm mong mỏi, 22 hộ dân thuộc khu vực Lõi đất số 12, phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai đã được nhận Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Cầm tấm “bìa đỏ” trên tay, người dân không chỉ cầm chắc quyền sử dụng hợp pháp mảnh đất mình đang ở, mà còn trút bỏ lo âu để yên tâm an cư, lập nghiệp. Thành quả ấy đến từ quyết tâm tháo gỡ một điểm nghẽn đất đai tồn đọng nhiều năm, bằng cách làm bám sát cơ sở, lắng nghe dân và lấy sự đồng thuận của Nhân dân làm gốc.

Trồng rừng gắn với chăn nuôi hiệu quả

Trồng rừng gắn với chăn nuôi hiệu quả

Lao động chăm chỉ, gắn bó với đồng đất quê hương và dành đầu tư để trồng rừng, giữ gìn môi trường sinh thái, gia đình anh Nguyễn Quang Nghị ở thôn Tho, xã Nghĩa Tâm, tỉnh Lào Cai đã có cơ ngơi khang trang, hướng tới phát triển kinh tế lâu dài, bền vững.

fb yt zl tw