Giữ rừng mùa khô ở vùng cao:

Hiệu quả từ hương ước giữ rừng

0:00 / 0:00
0:00

Mùa khô năm 2025, xã Lao Chải đối mặt với diễn biến thời tiết khắc nghiệt khi có tới 26 ngày liên tiếp không mưa, đẩy cảnh báo cháy rừng lên cấp nguy hiểm. Trước áp lực đó, địa phương đã không chỉ dựa vào lực lượng chức năng mà còn kích hoạt mạnh mẽ cơ chế bảo vệ rừng từ chính cộng đồng. Những bản cam kết, quy ước thôn bản được người dân đồng thuận thực hiện đã trở thành lá chắn hiệu quả, giữ bình yên cho những cánh rừng.

Lao Chải là địa bàn có diện tích rừng lớn, hơn 9.000 ha, trong đó rừng tự nhiên chiếm hơn 7.000 ha. Với tỷ lệ che phủ rừng đạt 54,9%, đời sống của người dân nơi đây gắn liền với rừng thông qua các mô hình kinh tế dưới tán lá như thảo quả (139 ha) và cây sơn tra (hơn 800 ha).

baolaocai-br_z7361354230374-ff08e5810e53622b7bd1904c65580c02-5737.jpg
Người dân xã Lao Chải tham gia đẩy đủ các buổi tuyên truyền và ký cam kết bảo vệ rừng, phòng, chống cháy rừng.

Tuy nhiên, đặc thù này cũng tạo ra áp lực lớn trong phòng cháy, chữa cháy rừng. Theo thống kê, xã hiện có khoảng 30 ha, diện tích nương nằm đan xen hoặc sát bìa rừng. Vào mùa khô, chỉ một sơ suất nhỏ trong việc sử dụng lửa hoặc đốt thực bì cũng có thể gây ra hậu quả lớn.

Năm 2025, tình hình càng trở nên căng thẳng khi ngay từ đầu vụ, xã đã ghi nhận chuỗi 26 ngày liên tiếp không có mưa. Thời tiết khô hanh kéo dài khiến thảm thực bì trở nên khô khốc, đưa mức dự báo cháy rừng tại Lao Chải lên cấp IV – cấp nguy hiểm. Trước thực tế này, bài toán đặt ra cho chính quyền địa phương làm sao để kiểm soát nguồn lửa, khi lực lượng kiểm lâm mỏng và địa hình chia cắt mạnh.

Để giải quyết bài toán trên, xã Lao Chải đã chọn cách dựa vào dân, biến các quy định của pháp luật thành những điều khoản cụ thể, dễ hiểu trong hương ước, quy ước của thôn bản.

Theo ông Hoàng Văn Chiến - cán bộ Kiểm lâm địa bàn xã Lao Chải, mấu chốt của cách làm này là tạo ra các chế tài nội bộ có tính cộng đồng. Nội dung hương ước về bảo vệ rừng do chính người dân đóng góp và xây dựng, nên khi áp dụng, bà con thực hiện rất nghiêm túc.

"Quy ước tạo ra sự nhắc nhở thường xuyên ngay trong nội bộ thôn bản. Nó hình thành nếp nghĩ tích cực cho cộng đồng, khiến người dân coi việc giữ rừng là trách nhiệm chung chứ không chỉ là việc của cán bộ kiểm lâm" - ông Chiến nhấn mạnh.

baolaocai-br_br-z7361353733480-2f39911dd50cfc1db3cd6234149e2b26-9748.jpg
Công tác tuần rừng được lực lượng kiểm lâm địa bàn triển khai thường xuyên.

Đến nay, 1.766 hộ dân trên địa bàn tại 14/14 thôn tại Lao Chải đã thực hiện ký cam kết bảo vệ rừng.

Tại thôn Háng Gàng, nơi quản lý gần 470 ha rừng (bao gồm rừng tự nhiên phòng hộ và rừng trồng), công tác này được thực hiện rất chặt chẽ. Ông Sùng A Rùa - Trưởng thôn Háng Gàng cho biết: Ngoài việc duy trì hoạt động trực cháy và tuần tra, thôn đã đưa vào quy ước những quy định "cứng". Đó là nghiêm cấm đốt rừng làm nương trái phép, không được chặt cây trong diện tích rừng bảo vệ. Bất cứ ai vi phạm đều bị cộng đồng lên án và xử lý theo quy định đã thống nhất.

Không chỉ dừng lại ở cam kết, xã Lao Chải đã kiện toàn 14 tổ đội phòng chống, chữa cháy rừng tại các thôn với 73 thành viên, trung bình mỗi thôn có từ 7 - 10 người trong đội xung kích. Trong cao điểm mùa khô năm nay, các lực lượng này đã phối hợp tổ chức 23 buổi tuần tra tại các điểm nóng.

Nếu như năm 2024 trên địa bàn vẫn xảy ra 3 vụ cháy nhỏ, thì trong mùa khô 2024 - 2025, nhờ làm tốt công tác tuần tra và giám sát, xã Lao Chải không để xảy ra vụ cháy rừng nào.

Công tác xử lý vi phạm cũng được thực hiện nghiêm minh để đảm bảo tính răn đe. Từ đầu năm đến nay, UBND xã đã xử lý 3 vụ vi phạm, trong đó có vụ khai thác rừng trái pháp luật, nộp ngân sách 8 triệu đồng, đồng thời chuyển Hạt Kiểm lâm xử lý 4 vụ việc khác. Việc xử lý kiên quyết này là minh chứng cho thấy hương ước bảo vệ rừng không chỉ là lời nói suông.

baolaocai-br_z7360520927777-655f36d21c5aa7e6ebd2d85afbc1ea8c-6450.jpg
Những cánh rừng xanh trên địa bàn xã Lao Chải.

Đánh giá về cách làm của địa phương, bà Đào Thị Thu Thuỷ - Bí thư Đảng uỷ xã Lao Chải khẳng định: Những kết quả khả quan trong thời gian qua là nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân.

Theo bà Thuỷ, xã đã ban hành các văn bản chỉ đạo sát với tình hình thực tế và huy động các nguồn lực xã hội hóa để trang bị dụng cụ chữa cháy tại chỗ như dao phát, cuốc, xẻng. Tuy nhiên, thành công lớn nhất chính là việc người dân đã thực sự xem rừng là tài sản chung cần gìn giữ.

Những bản hương ước tại Lao Chải đang chứng minh, khi luật pháp được cụ thể hóa bằng quy ước gần gũi và được cộng đồng chấp thuận, hiệu quả bảo vệ rừng sẽ trở nên bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đổi thay trên cánh đồng Tà Ghênh - từ bãi cỏ hoang thành miền no ấm

Đổi thay trên cánh đồng Tà Ghênh - từ bãi cỏ hoang thành miền no ấm

Giữa lưng chừng núi cao, nơi những dải mây còn lững lờ quấn quanh sườn đồi mỗi sớm, cánh đồng Tà Ghênh, thôn Sáng Pao, xã Hạnh Phúc hôm nay hiện ra với một diện mạo mới. Màu xanh của lúa trải dài trên mỗi thửa ruộng, xen lẫn tiếng nước chảy róc rách từ hệ thống mương dẫn, tạo nên một bức tranh sinh động về sự hồi sinh của vùng đất từng bị bỏ hoang.

Quy Mông nhân rộng gương người tốt, mô hình điển hình tiên tiến

Quy Mông nhân rộng gương người tốt, mô hình điển hình tiên tiến

Những năm qua, việc xây dựng và nhân rộng các mô hình điển hình, gương người tốt, việc tốt trên địa bàn xã Quy Mông luôn được cấp ủy, chính quyền cùng các ngành, đoàn thể quan tâm, chú trọng. Thông qua những việc làm thiết thực, gần gũi trong đời sống hằng ngày, các tấm gương và mô hình điển hình đã lan tỏa tinh thần trách nhiệm, ý chí vươn lên và khát vọng cống hiến trong cộng đồng. Đồng thời, thúc đẩy các phong trào thi đua yêu nước ngày càng phát triển sâu rộng.

Trao truyền khát vọng, tiếp nối mạch nguồn

Trao truyền khát vọng, tiếp nối mạch nguồn

Dám nghĩ, dám làm và miệt mài lao động sản xuất, nhiều người cao tuổi ở Lào Cai đã xây dựng một cuộc sống tốt đẹp cho gia đình. Họ không chỉ làm giàu cho bản thân, cho quê hương mà còn định hướng, truyền cảm hứng, thúc đẩy tinh thần lập nghiệp và động lực phát triển cho người trẻ, tạo nền tảng tiếp nối bền vững giữa kinh nghiệm và khát vọng của hai thế hệ.

Giữ tri thức cây thuốc bản địa từ mô hình cộng đồng

Giữ tri thức cây thuốc bản địa từ mô hình cộng đồng

Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nà Hẩu - nơi được ví như “kho tàng xanh” của vùng Tây Bắc. Tại đây, những hiểu biết truyền thống không chỉ tồn tại dưới dạng kinh nghiệm dân gian mà còn được cộng đồng các thế hệ người dân bản địa gìn giữ và trao truyền. Những năm gần đây, việc bảo tồn tri thức này đã dần được “định hình” thông qua các mô hình cộng đồng, mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững cho người dân.

Đoàn kiểm tra công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng tỉnh Lào Cai làm việc tại xã Khánh Yên

Đoàn kiểm tra công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng tỉnh Lào Cai làm việc tại xã Khánh Yên

Ngày 16/4, đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Lào Cai do ông Vũ Tá Luân - Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh làm trưởng đoàn đã có buổi kiểm tra đột xuất công tác quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026 tại xã Khánh Yên.

Đổi thay ở Kiến Rịa

Đổi thay ở Kiến Rịa

Là nơi cư trú của đồng bào người Kinh khai hoang những năm 60 của thế kỷ trước và dân tộc Tày bản địa, mặc dù đất đai không rộng, lại không phải “bờ xôi, ruộng mật” nhưng thôn Kiến Rịa, xã Nghĩa Tâm hôm nay đã có bước chuyển mình mạnh mẽ.

Bảo tồn động vật hoang dã từ ý thức người dân

Bảo tồn động vật hoang dã từ ý thức người dân

Những năm gần đây, công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Lào Cai đang có những chuyển biến tích cực, trong đó nổi bật là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Từ chỗ thờ ơ, thậm chí tham gia săn bắt, nuôi nhốt, nhiều người đã chủ động giao nộp động vật hoang dã cho cơ quan chức năng để cứu hộ, chăm sóc và tái thả về môi trường tự nhiên.

Khẩn trương khắc phục hậu quả của mưa đá tại Lào Cai

Khẩn trương khắc phục hậu quả của mưa đá tại Lào Cai

Chỉ kéo dài khoảng 30 phút, trận mưa đá xảy ra vào sáng 16/4 đã gây thiệt hại hơn 30 tỷ đồng cho xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, cấp ủy, chính quyền địa phương đã khẩn trương huy động lực lượng khắc phục hậu quả, giúp bà con nhanh chóng ổn định cuộc sống.

Hiện thực hóa mục tiêu "Tam nông"

Hiện thực hóa mục tiêu "Tam nông"

Kế hoạch số 47 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 128 của UBND tỉnh là "bản thiết kế" toàn diện nhằm chuyển đổi căn bản phương thức sản xuất, diện mạo và nâng cao đời sống người dân nông thôn trong tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Siết chặt trực chốt, bảo vệ rừng mùa khô

Siết chặt trực chốt, bảo vệ rừng mùa khô

Nắng nóng kéo dài khiến nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao. Lực lượng kiểm lâm, chính quyền và các tổ bảo vệ rừng cơ sở tăng cường tuần tra, trực 24/24 giờ tại các chốt, trạm, kịp thời phát hiện, xử lý sớm tình huống, bảo vệ an toàn diện tích rừng.

Đảng viên tiên phong phát triển kinh tế ở Phúc Đình

Đảng viên tiên phong phát triển kinh tế ở Phúc Đình

Những năm gần đây, phong trào phát triển kinh tế ở thôn Phúc Đình, xã Trấn Yên có nhiều chuyển biến rõ nét. Yếu tố quan trọng tạo nên sự thay đổi đó là vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ đảng viên. Không chỉ tập trung phát triển kinh tế gia đình, các đảng viên còn chủ động chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ người dân cùng vươn lên, góp phần nâng cao đời sống toàn thôn.

Để người dân vùng lũ Làng Nủ yên tâm sản xuất

Để người dân vùng lũ Làng Nủ yên tâm sản xuất

Sau những tháng ngày oằn mình gánh chịu hậu quả thiên tai, cánh đồng Làng Nủ (xã Phúc Khánh) đang dần hồi sinh. Song song với việc đẩy nhanh tiến độ san tạo mặt bằng, chính quyền địa phương đang tích cực phối hợp với các đơn vị chức năng thực hiện đo đạc, tách thửa và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hơn 70 hộ dân - bước đi quan trọng để người dân yên tâm gây dựng lại sinh kế trên chính mảnh đất quê hương.

fb yt zl tw