Giữ rừng mùa khô ở vùng cao:

Hiệu quả từ hương ước giữ rừng

0:00 / 0:00
0:00

Mùa khô năm 2025, xã Lao Chải đối mặt với diễn biến thời tiết khắc nghiệt khi có tới 26 ngày liên tiếp không mưa, đẩy cảnh báo cháy rừng lên cấp nguy hiểm. Trước áp lực đó, địa phương đã không chỉ dựa vào lực lượng chức năng mà còn kích hoạt mạnh mẽ cơ chế bảo vệ rừng từ chính cộng đồng. Những bản cam kết, quy ước thôn bản được người dân đồng thuận thực hiện đã trở thành lá chắn hiệu quả, giữ bình yên cho những cánh rừng.

Lao Chải là địa bàn có diện tích rừng lớn, hơn 9.000 ha, trong đó rừng tự nhiên chiếm hơn 7.000 ha. Với tỷ lệ che phủ rừng đạt 54,9%, đời sống của người dân nơi đây gắn liền với rừng thông qua các mô hình kinh tế dưới tán lá như thảo quả (139 ha) và cây sơn tra (hơn 800 ha).

baolaocai-br_z7361354230374-ff08e5810e53622b7bd1904c65580c02-5737.jpg
Người dân xã Lao Chải tham gia đẩy đủ các buổi tuyên truyền và ký cam kết bảo vệ rừng, phòng, chống cháy rừng.

Tuy nhiên, đặc thù này cũng tạo ra áp lực lớn trong phòng cháy, chữa cháy rừng. Theo thống kê, xã hiện có khoảng 30 ha, diện tích nương nằm đan xen hoặc sát bìa rừng. Vào mùa khô, chỉ một sơ suất nhỏ trong việc sử dụng lửa hoặc đốt thực bì cũng có thể gây ra hậu quả lớn.

Năm 2025, tình hình càng trở nên căng thẳng khi ngay từ đầu vụ, xã đã ghi nhận chuỗi 26 ngày liên tiếp không có mưa. Thời tiết khô hanh kéo dài khiến thảm thực bì trở nên khô khốc, đưa mức dự báo cháy rừng tại Lao Chải lên cấp IV – cấp nguy hiểm. Trước thực tế này, bài toán đặt ra cho chính quyền địa phương làm sao để kiểm soát nguồn lửa, khi lực lượng kiểm lâm mỏng và địa hình chia cắt mạnh.

Để giải quyết bài toán trên, xã Lao Chải đã chọn cách dựa vào dân, biến các quy định của pháp luật thành những điều khoản cụ thể, dễ hiểu trong hương ước, quy ước của thôn bản.

Theo ông Hoàng Văn Chiến - cán bộ Kiểm lâm địa bàn xã Lao Chải, mấu chốt của cách làm này là tạo ra các chế tài nội bộ có tính cộng đồng. Nội dung hương ước về bảo vệ rừng do chính người dân đóng góp và xây dựng, nên khi áp dụng, bà con thực hiện rất nghiêm túc.

"Quy ước tạo ra sự nhắc nhở thường xuyên ngay trong nội bộ thôn bản. Nó hình thành nếp nghĩ tích cực cho cộng đồng, khiến người dân coi việc giữ rừng là trách nhiệm chung chứ không chỉ là việc của cán bộ kiểm lâm" - ông Chiến nhấn mạnh.

baolaocai-br_br-z7361353733480-2f39911dd50cfc1db3cd6234149e2b26-9748.jpg
Công tác tuần rừng được lực lượng kiểm lâm địa bàn triển khai thường xuyên.

Đến nay, 1.766 hộ dân trên địa bàn tại 14/14 thôn tại Lao Chải đã thực hiện ký cam kết bảo vệ rừng.

Tại thôn Háng Gàng, nơi quản lý gần 470 ha rừng (bao gồm rừng tự nhiên phòng hộ và rừng trồng), công tác này được thực hiện rất chặt chẽ. Ông Sùng A Rùa - Trưởng thôn Háng Gàng cho biết: Ngoài việc duy trì hoạt động trực cháy và tuần tra, thôn đã đưa vào quy ước những quy định "cứng". Đó là nghiêm cấm đốt rừng làm nương trái phép, không được chặt cây trong diện tích rừng bảo vệ. Bất cứ ai vi phạm đều bị cộng đồng lên án và xử lý theo quy định đã thống nhất.

Không chỉ dừng lại ở cam kết, xã Lao Chải đã kiện toàn 14 tổ đội phòng chống, chữa cháy rừng tại các thôn với 73 thành viên, trung bình mỗi thôn có từ 7 - 10 người trong đội xung kích. Trong cao điểm mùa khô năm nay, các lực lượng này đã phối hợp tổ chức 23 buổi tuần tra tại các điểm nóng.

Nếu như năm 2024 trên địa bàn vẫn xảy ra 3 vụ cháy nhỏ, thì trong mùa khô 2024 - 2025, nhờ làm tốt công tác tuần tra và giám sát, xã Lao Chải không để xảy ra vụ cháy rừng nào.

Công tác xử lý vi phạm cũng được thực hiện nghiêm minh để đảm bảo tính răn đe. Từ đầu năm đến nay, UBND xã đã xử lý 3 vụ vi phạm, trong đó có vụ khai thác rừng trái pháp luật, nộp ngân sách 8 triệu đồng, đồng thời chuyển Hạt Kiểm lâm xử lý 4 vụ việc khác. Việc xử lý kiên quyết này là minh chứng cho thấy hương ước bảo vệ rừng không chỉ là lời nói suông.

baolaocai-br_z7360520927777-655f36d21c5aa7e6ebd2d85afbc1ea8c-6450.jpg
Những cánh rừng xanh trên địa bàn xã Lao Chải.

Đánh giá về cách làm của địa phương, bà Đào Thị Thu Thuỷ - Bí thư Đảng uỷ xã Lao Chải khẳng định: Những kết quả khả quan trong thời gian qua là nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân.

Theo bà Thuỷ, xã đã ban hành các văn bản chỉ đạo sát với tình hình thực tế và huy động các nguồn lực xã hội hóa để trang bị dụng cụ chữa cháy tại chỗ như dao phát, cuốc, xẻng. Tuy nhiên, thành công lớn nhất chính là việc người dân đã thực sự xem rừng là tài sản chung cần gìn giữ.

Những bản hương ước tại Lao Chải đang chứng minh, khi luật pháp được cụ thể hóa bằng quy ước gần gũi và được cộng đồng chấp thuận, hiệu quả bảo vệ rừng sẽ trở nên bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Vì một Lào Cai xanh

Vì một Lào Cai xanh

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi sâu sắc điều kiện tự nhiên, môi trường sống và quỹ đạo phát triển của nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Lào Cai. Trước hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, bảo vệ môi trường không còn là nhiệm vụ riêng của ngành chức năng mà trở thành yêu cầu cấp thiết đối với toàn xã hội.

Những “bông hoa” nơi lưng trời

Những “bông hoa” nơi lưng trời

Dẫu điều kiện công tác ở vùng cao Chế Tạo, Mù Cang Chải, Lao Chải còn nhiều gian khó, nhưng những cán bộ hội phụ nữ cơ sở vẫn bền bỉ bám bản, vận động hội viên, người dân mạnh dạn phát triển kinh tế. Bằng sự tận tâm, các chị đã trở thành cầu nối tin cậy giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, góp sức dựng xây quê hương ngày càng phát triển.

Mường Bo: "Thay áo mới" sau một năm tinh gọn bộ máy

Mường Bo: "Thay áo mới" sau một năm tinh gọn bộ máy

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau gần một năm vận hành đã mang lại "chiếc áo mới" đầy khởi sắc cho xã Mường Bo. Bước ngoặt này đến từ tư duy quản trị hiện đại, quyết liệt trong tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả cải cách. 

Từ người đi tìm đất sống đến những tỷ phú quế ở Mỏ Vàng

Từ người đi tìm đất sống đến những tỷ phú quế ở Mỏ Vàng

Dưới những đồi quế xanh ngút ngàn ở thôn Trung Tâm, xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai, cụm dân cư người Mông với chỉ 40 hộ dân khiến nhiều người bất ngờ bởi diện mạo sung túc hiếm thấy. Từ hai bàn tay trắng, người Mông nơi đây đã tạo dựng cơ nghiệp trên vùng đất từng đầy gian khó, biến những đồi núi hoang sơ thành những cơ ngơi bạc tỷ giữa đại ngàn.

Niềm vui mùa gặt

Niềm vui mùa gặt

Mùa gặt ở các vùng quê luôn đến bằng những thanh âm rất riêng. Đó là tiếng máy gặt rộn vang từ tinh mơ, tiếng gọi nhau í ới giữa đồng, tiếng cười giòn tan của bà con sau một vụ mùa bội thu.

Thanh long ruột đỏ ở xã Quy Mông

Thanh long ruột đỏ ở xã Quy Mông

Trên những triền đồi thoai thoải của xã Quy Mông, những vườn thanh long ruột đỏ xanh tốt đang từng ngày khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. 

Sạt lở bờ sông đe dọa cuộc sống người dân Bản Cuông 2, xã Xuân Hòa

Sạt lở bờ sông đe dọa cuộc sống người dân Bản Cuông 2, xã Xuân Hòa

Mỗi mùa mưa đến, nhiều hộ dân ở bản Cuông 2, xã Xuân Hòa lại sống trong cảnh phập phồng. Dòng sông Chảy đổi dòng, khoét sâu vào bờ, kéo theo đất đai, ruộng vườn, đường dân sinh trôi xuống lòng sông. Những vết nứt ngày một dài thêm, taluy dựng đứng như chỉ chực đổ ập xuống khu dân cư bất cứ lúc nào.

Đồng hành cùng hợp tác xã do thanh niên làm chủ

Đồng hành cùng hợp tác xã do thanh niên làm chủ

Nuôi khát vọng làm giàu trên mảnh đất quê hương, nhiều đoàn viên, thanh niên đã chủ động phát huy thế mạnh địa phương để lập nghiệp. Sự đồng hành kịp thời của chính quyền và Đoàn Thanh niên các cấp đã tiếp sức cho người trẻ mạnh dạn thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác. Bằng việc tập trung sản xuất bài bản và hiện đại, mô hình này đang mở ra hướng đi kinh tế bền vững cho thanh niên nông thôn.

Tạo dựng thương hiệu giống cá chép lai Lào Cai

Tạo dựng thương hiệu giống cá chép lai Lào Cai

Những năm gần đây, cùng với định hướng phát triển thủy sản theo hướng hàng hóa, chất lượng cao, ngành nông nghiệp tỉnh đã chú trọng nghiên cứu, chọn tạo các giống thủy sản phù hợp nhu cầu thị trường. Từ những nỗ lực đó, giống cá chép lai Lào Cai đã từng bước khẳng định chất lượng, tạo dựng thương hiệu riêng và vươn ra nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước.

Thu nhập cao từ trồng dưa lê an toàn ở phường Âu Lâu

Thu nhập cao từ trồng dưa lê an toàn ở phường Âu Lâu

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đã hình thành các vùng canh tác tập trung mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tại phường Âu Lâu, cây dưa lê đang từng bước trở thành cây trồng chủ lực, giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững.

Khánh Yên chuyển mình trong tư duy phát triển nông nghiệp

Khánh Yên chuyển mình trong tư duy phát triển nông nghiệp

Những năm gần đây, xã Khánh Yên đang tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa. Từ những mô hình phù hợp với điều kiện thực tế như nuôi cá chép ruộng, trồng bí xanh thơm, cây ăn quả, phát triển quế hữu cơ…, người dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất, nâng cao thu nhập và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho địa phương.

fb yt zl tw