Giữ rừng mùa khô ở vùng cao:

Hiệu quả từ hương ước giữ rừng

0:00 / 0:00
0:00

Mùa khô năm 2025, xã Lao Chải đối mặt với diễn biến thời tiết khắc nghiệt khi có tới 26 ngày liên tiếp không mưa, đẩy cảnh báo cháy rừng lên cấp nguy hiểm. Trước áp lực đó, địa phương đã không chỉ dựa vào lực lượng chức năng mà còn kích hoạt mạnh mẽ cơ chế bảo vệ rừng từ chính cộng đồng. Những bản cam kết, quy ước thôn bản được người dân đồng thuận thực hiện đã trở thành lá chắn hiệu quả, giữ bình yên cho những cánh rừng.

Lao Chải là địa bàn có diện tích rừng lớn, hơn 9.000 ha, trong đó rừng tự nhiên chiếm hơn 7.000 ha. Với tỷ lệ che phủ rừng đạt 54,9%, đời sống của người dân nơi đây gắn liền với rừng thông qua các mô hình kinh tế dưới tán lá như thảo quả (139 ha) và cây sơn tra (hơn 800 ha).

baolaocai-br_z7361354230374-ff08e5810e53622b7bd1904c65580c02-5737.jpg
Người dân xã Lao Chải tham gia đẩy đủ các buổi tuyên truyền và ký cam kết bảo vệ rừng, phòng, chống cháy rừng.

Tuy nhiên, đặc thù này cũng tạo ra áp lực lớn trong phòng cháy, chữa cháy rừng. Theo thống kê, xã hiện có khoảng 30 ha, diện tích nương nằm đan xen hoặc sát bìa rừng. Vào mùa khô, chỉ một sơ suất nhỏ trong việc sử dụng lửa hoặc đốt thực bì cũng có thể gây ra hậu quả lớn.

Năm 2025, tình hình càng trở nên căng thẳng khi ngay từ đầu vụ, xã đã ghi nhận chuỗi 26 ngày liên tiếp không có mưa. Thời tiết khô hanh kéo dài khiến thảm thực bì trở nên khô khốc, đưa mức dự báo cháy rừng tại Lao Chải lên cấp IV – cấp nguy hiểm. Trước thực tế này, bài toán đặt ra cho chính quyền địa phương làm sao để kiểm soát nguồn lửa, khi lực lượng kiểm lâm mỏng và địa hình chia cắt mạnh.

Để giải quyết bài toán trên, xã Lao Chải đã chọn cách dựa vào dân, biến các quy định của pháp luật thành những điều khoản cụ thể, dễ hiểu trong hương ước, quy ước của thôn bản.

Theo ông Hoàng Văn Chiến - cán bộ Kiểm lâm địa bàn xã Lao Chải, mấu chốt của cách làm này là tạo ra các chế tài nội bộ có tính cộng đồng. Nội dung hương ước về bảo vệ rừng do chính người dân đóng góp và xây dựng, nên khi áp dụng, bà con thực hiện rất nghiêm túc.

"Quy ước tạo ra sự nhắc nhở thường xuyên ngay trong nội bộ thôn bản. Nó hình thành nếp nghĩ tích cực cho cộng đồng, khiến người dân coi việc giữ rừng là trách nhiệm chung chứ không chỉ là việc của cán bộ kiểm lâm" - ông Chiến nhấn mạnh.

baolaocai-br_br-z7361353733480-2f39911dd50cfc1db3cd6234149e2b26-9748.jpg
Công tác tuần rừng được lực lượng kiểm lâm địa bàn triển khai thường xuyên.

Đến nay, 1.766 hộ dân trên địa bàn tại 14/14 thôn tại Lao Chải đã thực hiện ký cam kết bảo vệ rừng.

Tại thôn Háng Gàng, nơi quản lý gần 470 ha rừng (bao gồm rừng tự nhiên phòng hộ và rừng trồng), công tác này được thực hiện rất chặt chẽ. Ông Sùng A Rùa - Trưởng thôn Háng Gàng cho biết: Ngoài việc duy trì hoạt động trực cháy và tuần tra, thôn đã đưa vào quy ước những quy định "cứng". Đó là nghiêm cấm đốt rừng làm nương trái phép, không được chặt cây trong diện tích rừng bảo vệ. Bất cứ ai vi phạm đều bị cộng đồng lên án và xử lý theo quy định đã thống nhất.

Không chỉ dừng lại ở cam kết, xã Lao Chải đã kiện toàn 14 tổ đội phòng chống, chữa cháy rừng tại các thôn với 73 thành viên, trung bình mỗi thôn có từ 7 - 10 người trong đội xung kích. Trong cao điểm mùa khô năm nay, các lực lượng này đã phối hợp tổ chức 23 buổi tuần tra tại các điểm nóng.

Nếu như năm 2024 trên địa bàn vẫn xảy ra 3 vụ cháy nhỏ, thì trong mùa khô 2024 - 2025, nhờ làm tốt công tác tuần tra và giám sát, xã Lao Chải không để xảy ra vụ cháy rừng nào.

Công tác xử lý vi phạm cũng được thực hiện nghiêm minh để đảm bảo tính răn đe. Từ đầu năm đến nay, UBND xã đã xử lý 3 vụ vi phạm, trong đó có vụ khai thác rừng trái pháp luật, nộp ngân sách 8 triệu đồng, đồng thời chuyển Hạt Kiểm lâm xử lý 4 vụ việc khác. Việc xử lý kiên quyết này là minh chứng cho thấy hương ước bảo vệ rừng không chỉ là lời nói suông.

baolaocai-br_z7360520927777-655f36d21c5aa7e6ebd2d85afbc1ea8c-6450.jpg
Những cánh rừng xanh trên địa bàn xã Lao Chải.

Đánh giá về cách làm của địa phương, bà Đào Thị Thu Thuỷ - Bí thư Đảng uỷ xã Lao Chải khẳng định: Những kết quả khả quan trong thời gian qua là nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân.

Theo bà Thuỷ, xã đã ban hành các văn bản chỉ đạo sát với tình hình thực tế và huy động các nguồn lực xã hội hóa để trang bị dụng cụ chữa cháy tại chỗ như dao phát, cuốc, xẻng. Tuy nhiên, thành công lớn nhất chính là việc người dân đã thực sự xem rừng là tài sản chung cần gìn giữ.

Những bản hương ước tại Lao Chải đang chứng minh, khi luật pháp được cụ thể hóa bằng quy ước gần gũi và được cộng đồng chấp thuận, hiệu quả bảo vệ rừng sẽ trở nên bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chấn Thịnh phát triển chăn nuôi hàng hóa, tạo sinh kế bền vững

Chấn Thịnh phát triển chăn nuôi hàng hóa, tạo sinh kế bền vững

Xác định chăn nuôi là trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp, xã Chấn Thịnh đang tập trung phát triển theo hướng hàng hóa, quy mô gia trại, trang trại, gắn với kiểm soát dịch bệnh và bảo đảm đầu ra sản phẩm. Từ cách làm bài bản, đồng bộ, chăn nuôi không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn trở thành đòn bẩy quan trọng trong mục tiêu giảm nghèo bền vững của địa phương.

Quy Mông phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng liên kết

Quy Mông phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng liên kết

Xã Quy Mông (tỉnh Lào Cai) đang từng bước khẳng định hướng đi đúng đắn khi lựa chọn phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng liên kết, lấy nông nghiệp xanh và chuỗi giá trị làm nền tảng. Không còn sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, địa phương xác định tổ chức lại sản xuất, gắn vùng nguyên liệu với chế biến và thị trường tiêu thụ, từ đó nâng cao giá trị gia tăng và thu nhập cho người dân.

Gỡ nút thắt chuỗi giá trị nông nghiệp ở Trấn Yên

Gỡ nút thắt chuỗi giá trị nông nghiệp ở Trấn Yên

Chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp” là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe, tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc trở thành điều kiện bắt buộc. Với Trấn Yên, khi vùng nguyên liệu đã hình thành khá rõ nét, bài toán đặt ra không còn là mở rộng diện tích, mà là hoàn thiện chuỗi giá trị để nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản.

Tre măng Bát độ bén rễ trên đất khó Lương Thịnh

Tre măng Bát độ bén rễ trên đất khó Lương Thịnh

Không khí ra quân trồng rừng ngay từ những ngày đầu xuân tại xã Lương Thịnh, tỉnh Lào Cai đang trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, cây tre măng Bát độ đang khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực, mở ra hướng đi bền vững trong lộ trình xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung, giúp đồng bào vùng cao phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Mường Hum ngăn chặn tình trạng tự ý chặt cành lê

Mường Hum ngăn chặn tình trạng tự ý chặt cành lê

Thời gian gần đây, tại vùng quy hoạch trồng lê Tai nung trên địa bàn xã Mường Hum xuất hiện tình trạng một số hộ dân tự ý chặt, cắt tỉa cành lê để bán cho thương lái. Trước thực trạng này, chính quyền địa phương đã triển khai các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ diện tích lê đặc sản.

Phường Sa Pa cần quyết liệt xử lý bãi rác tự phát

Phường Sa Pa cần quyết liệt xử lý bãi rác tự phát

Với vị thế là Khu du lịch quốc gia, mỗi năm Sa Pa đón hàng triệu lượt du khách trong và ngoài nước đến thưởng ngoạn vẻ đẹp của những dãy núi trùng điệp và hít thở bầu không khí trong lành. Thế nhưng, ngay tại tổ dân phố Ô Quý Hồ 2, phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, một bãi rác đang tồn tại, gây bức xúc cho người dân và ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch địa phương.

Phường Lào Cai: Trao 13.000 cây quế giống hỗ trợ hội viên nông dân khó khăn

Phường Lào Cai: Trao 13.000 cây quế giống hỗ trợ hội viên nông dân khó khăn

Sáng 24/02, Hội Chữ thập đỏ, Hội Nông dân phường Lào Cai phối hợp với Câu lạc bộ tình nguyện viên Trái tim nhân ái tỉnh Lào Cai tổ chức Chương trình phát động Tết trồng cây gắn với hoạt động trao hỗ trợ cây giống cho hội viên có hoàn cảnh khó khăn tại thôn Cốc Lầy. Dự chương trình có đồng chí Hà Thị Ngoan - Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lào Cai.

Nghĩa Tâm vào vụ trồng rừng

Nghĩa Tâm vào vụ trồng rừng

Năm 2026, xã Nghĩa Tâm đề ra mục tiêu trồng mới 318 ha rừng, trong đó 200 ha rừng tập trung, 118 ha trồng phân tán. Nhờ làm tốt việc chuẩn bị đất, chủ động giống cây nên ngay sau những ngày Tết Nguyên đán Bính Ngọ, người dân các thôn đã tích cực trồng rừng, phấn đấu trong quý I, toàn xã hoàn thành 50% kế hoạch trồng rừng của năm.

Diện mạo nông thôn mới ở Kể Cả

Diện mạo nông thôn mới ở Kể Cả

Những ai đã từng đến thôn Kể Cả, xã Chế Tạo, cách đây 4 năm và những ngày đầu năm 2026 sẽ cảm nhận được sự thay đổi nhanh chóng của mảnh đất khó khăn này. Là 1 trong 4 thôn cách trung tâm xã Chế Tạo hơn 20 km, từng được xem là một trong những khu vực xa xôi và khó khăn bởi không có sóng điện thoại, chưa có điện lưới quốc gia, đời sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp mang tính tự cung, tự cấp.

Khai thác măng vầu – sinh kế gắn với bảo vệ rừng

Khai thác măng vầu – sinh kế gắn với bảo vệ rừng

Tại khu vực Văn Bàn, hơn 14.000 ha rừng vầu và rừng hỗn giao có phân bố cây vầu, không chỉ giữ vai trò phòng hộ mà còn mang lại nguồn sinh kế thiết thực cho người dân sống gần rừng. Trong nhịp sống của người dân vùng cao, mùa măng vầu đã trở thành khoảng thời gian được nhiều hộ mong đợi, bởi đó là lúc rừng “trả công” cho những người biết gìn giữ và khai thác đúng cách.

Lan tỏa phong trào Tết trồng cây

Lan tỏa phong trào Tết trồng cây

Mỗi dịp xuân về, phong trào “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” lại được các địa phương, cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh tổ chức sôi nổi, trở thành nét đẹp văn hóa đầu năm. Những cây xanh được vun trồng không chỉ góp phần phủ xanh đất trống, bảo vệ môi trường, mà còn thể hiện ý thức, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong xây dựng môi trường sống xanh, sạch, an toàn và bền vững.

Người dân Mù Cang Chải náo nức xuống đồng

Người dân Mù Cang Chải náo nức xuống đồng

Xã Mù Cang Chải có trên 500 ha ruộng nước, song vụ Đông Xuân năm nay chỉ có 191 ha đủ điều kiện nguồn nước để gieo cấy. Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, không khí lao động đã sớm trở lại trên đồng ruộng. Tranh thủ thời tiết thuận lợi đầu năm, người dân đồng loạt ra quân làm đất, dẫn nước, cấy lúa, quyết tâm hoàn thành diện tích trong khung thời vụ tốt nhất.

“Lá chắn” thầm lặng giữa đại ngàn

“Lá chắn” thầm lặng giữa đại ngàn

Giữa đại ngàn Hoàng Liên, khi đất trời chuyển mình sang xuân, cán bộ Trạm Kiểm lâm số 4 vẫn lặng lẽ bám rừng, giữ gìn cửa ngõ quan trọng của rừng đặc dụng Vườn Quốc gia Hoàng Liên. Địa bàn rộng, địa hình hiểm trở, họ chính là “lá chắn xanh” thầm lặng giữa đại ngàn.

Xã Mỏ Vàng ra quân “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác”

Xã Mỏ Vàng ra quân “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác”

Ngày 22/02 (tức mồng 06 Tết), trong không khí phấn khởi của những ngày đầu xuân năm mới, xã Mỏ Vàng tổ chức Lễ ra quân “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác”. Hoạt động thiết thực này thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời khẳng định quyết tâm của địa phương trong phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường sinh thái.

fb yt zl tw