Theo thống kê, trong 9 tháng đầu năm 2024, Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông cũ) đã tiếp nhận tới hơn 22 nghìn phản ánh về hành vi lừa đảo trực tuyến trên môi trường internet. Trong đó, hơn 80% vụ việc liên quan đến chiếm đoạt tài sản bằng các hình thức lừa đảo kỹ thuật số như giả mạo ngân hàng, ví điện tử, lừa đảo đầu tư...
Số liệu từ Bộ Công an cũng cho thấy, qua 8 tháng đầu năm 2024, có tới 55% số vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản được thực hiện qua internet. Các thủ đoạn của kẻ xấu tập trung ở các hình thức: giả mạo cơ quan tổ chức nhà nước để yêu cầu người dùng cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, lừa đảo tình cảm, hỗ trợ tài chính khẩn cấp...
Đáng chú ý, tội phạm mạng ngày càng tăng cường sử dụng nhiều công nghệ hiện đại như Deepfake hay giả mạo giọng nói để lừa đảo.
Chia sẻ tại chương trình, Chủ tịch Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam Phạm Văn Thành dẫn chứng: "Đầu tháng 2/2025, một nữ công nhân khiếm thính mang song thai sắp sinh có ý định quyên sinh nhưng may mắn được người dân phát hiện, ngăn cản kịp thời. Nguyên nhân là bởi chị đã bị lừa hết toàn bộ số tiền tiết kiệm khi tìm hiểu về bảo hiểm thai sản trên mạng internet".
Anh Phạm Văn Thành cũng cho biết, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam đã và đang triển khai nhiều chương trình đào tạo kỹ năng số, giúp thanh niên khuyết tật tiếp cận công nghệ an toàn, hiệu quả.
Chương trình hợp tác chiến lược “Chống lừa đảo và tăng cường an toàn không gian số” vì vậy được xây dựng trên nền tảng chung về trách nhiệm xã hội và cam kết bảo vệ người dùng trên không gian mạng.
Trong khuôn khổ hợp tác, các bên sẽ tập trung tăng cường truyền thông, giáo dục, đào tạo, tập huấn về an toàn không gian số để nâng cao nhận thức của cộng đồng về các rủi ro trên môi trường trực tuyến; triển khai công nghệ bảo vệ người dùng tại địa chỉ http://chongluadao.vn. Đặc biệt, các bên sẽ phối hợp nâng cao năng lực số cho người yếu thế, hỗ trợ thanh niên khuyết tật tiếp cận công nghệ an toàn.
Chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC, đại diện chongluadao.vn), cho hay: thời gian gần đây, các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng trở nên tinh vi hơn. Những kẻ xấu có rất nhiều kịch bản để dẫn dụ người bị hại, trong đó có nhiều "cái bẫy" tưởng chừng rất vô hại.
"Đơn cử như hình thức lừa đảo mới "cuộc gọi trắng". Kẻ gian thực hiện các cuộc gọi nháy máy hoặc im lặng nhằm kích thích sự tò mò của người nhận, khiến họ gọi lại và phải chịu phí viễn thông cao", anh nói.
Lý giải nguyên nhân phương thức lừa đảo này có thể tồn tại trong bối cảnh các tập đoàn viễn thông của Việt Nam đều đã rất phát triển, chuyên gia Ngô Minh Hiếu cho rằng, việc kiểm soát tất cả các cuộc gọi là thách thức không hề nhỏ. Bên cạnh đó, kẻ gian sẽ chủ động, thường xuyên thay đổi số điện thoại và phương thức gọi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, ngăn chặn.
"Nếu nhận cuộc gọi từ số không quen, đặc biệt là số có mã vùng quốc tế, chúng ta không nên gọi lại. Thay vào đó, cần lập tức thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ viễn thông hoặc tham khảo biện pháp xử lý từ trang chongthurac.vn; đồng thời, thường xuyên theo dõi các cảnh báo từ cơ quan chức năng và truyền thông về các hình thức lừa đảo mới", chuyên gia Hiếu PC khuyến cáo.
Thành lập cuối năm 2020, doanh nghiệp xã hội chongluadao.vn ra đời với sứ mệnh bảo vệ cộng đồng khỏi các mối đe dọa từ không gian mạng. Đây là một dự án phi lợi nhuận được thành lập bởi chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) cùng các cộng sự; cung cấp các công cụ hỗ trợ người dùng kiểm tra độ tin cậy của các website và ngăn chặn truy cập vào các trang web không an toàn, bảo vệ người dùng trên môi trường trực tuyến; chia sẻ thông tin, nâng cao nhận thức cộng đồng và hợp tác cùng cơ quan chức năng điều tra triệt phá tội phạm lừa đảo mạng.
