Một ngày đầu đông, chúng tôi tìm đến nhà ông Lường Trung Lập. Vẫn dáng vẻ nhanh nhẹn, nụ cười hiền từ, ông dẫn chúng tôi đi thăm vườn thanh long, say sưa kể chuyện về loại cây mà ông ví như “mối duyên” đặc biệt của cuộc đời mình.
Nhìn vườn thanh long ruột tím rộng lớn hôm nay, ít ai nghĩ rằng hơn 10 năm trước, nơi này chỉ là ruộng cấy lúa kém hiệu quả. Năm 2014, khi trong vùng vẫn còn xa lạ với cây thanh long ruột tím, nhờ tìm hiểu qua tivi và sách báo, ông Lập đã nhen nhóm ý tưởng đưa loại cây trồng mới này về quê hương.
“Thời điểm đó cũng sợ - sợ không thành công thì hết vốn. Nhưng tôi nghĩ nếu mình không thử thì cả đời cũng chẳng biết đất này có hợp hay không” - ông Lập cười. Nghĩ là làm, ông mạnh dạn vay 200 triệu đồng, cộng với vốn của gia đình, quyết định chuyển đổi 4.000 m² đất lúa sang trồng thanh long.
Những ngày đầu dựng từng trụ bê tông, giăng từng dây giống, nhiều người bảo ông “liều”. Nhưng ông tin vào sự kiên trì của chính mình.
Đến nay, ông Lập đang chăm sóc 3.000 gốc thanh long ruột tím trên 600 trụ bê tông. Theo ông, loại thanh long này chỉ cần trồng một lần nhưng có thể thu hoạch trong vòng 20 - 25 năm, mỗi năm cho tới hơn 20 lứa quả. Với giá bán khoảng 20 - 30 nghìn đồng/kg tùy thời điểm, trung bình mỗi năm cho thu nhập khoảng hơn 100 triệu đồng.
Thanh long ruột tím thơm, ngọt đậm, dễ tiêu thụ, được thương lái tìm đến tận vườn. Nhiều năm qua, vườn thanh long của ông Lập đã trở thành địa chỉ để nhiều hộ dân trong và ngoài tỉnh đến tham quan, học tập kinh nghiệm.
“Năm nào cũng phải bón phân, mỗi lần thu hoạch xong lại chăm ngay. Cây thanh long dễ sống nhưng nếu không chăm sóc thường xuyên thì sẽ cọc, quả nhỏ và chất lượng kém” - ông Lập vừa nói, tay vừa thoăn thoắt cắt bỏ những cành già cỗi.
Cùng với trồng thanh long, tận dụng diện tích đất còn lại, ông đào ao thả cá, nuôi gà thả vườn, nuôi ong lấy mật để tăng thêm thu nhập. Ông Lập tâm sự: “Ngày trước còn khỏe, tôi còn nuôi nhím, nuôi chim bồ câu Pháp, nuôi lợn… cái gì cũng thử. Giờ già rồi, không làm được nhiều nữa, nhưng mình vẫn phải cố duy trì mô hình thanh long, vừa có kinh tế gia đình, vừa tạo việc làm cho bà con!”
Không chỉ nổi tiếng vì làm kinh tế giỏi, ông Lập còn được biết đến là người có uy tín của cộng đồng người Thái ở Sang Đốm, nơi có hơn 80% dân số là người Thái. Trong các cuộc họp, ông luôn tuyên truyền bà con thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước. Trong phong trào xây dựng nông thôn mới, ông không chỉ vận động người dân hiến đất làm đường mà còn đi đầu trong các khoản đóng góp, tạo niềm tin để bà con noi theo. Vì vậy, với ông Lập: Muốn dân nghe thì mình phải làm trước.
Với vai trò là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, ông luôn có mặt trong các cuộc họp, các buổi hòa giải và những công việc chung của tổ dân phố. Đồng thời, ông đặc biệt quan tâm đến việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Nhờ hiểu biết về văn hóa Thái, trong các lễ hội, chương trình văn nghệ của địa phương, ông đều góp ý, xây dựng để gìn giữ nét truyền thống. Ông cũng tích cực vận động bà con thực hiện nếp sống văn minh, xây dựng cuộc sống ngày càng no ấm, đủ đầy.
Ông Lập tâm sự: “Là người có uy tín thì trước hết nhà mình phải yên. Con cái phải hòa thuận, sống nề nếp thì dân bản mới tin.” Hiện các con của ông đều có việc làm ổn định. Gia đình ông nhiều năm liền đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa tiêu biểu”. Cá nhân ông cũng liên tục được các cấp khen thưởng vì có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước.
Trong câu chuyện của mình, ông Lập chưa bao giờ nhận mình đã làm được điều gì lớn lao. Với ông, tất cả chỉ là những việc nhỏ, có thể giúp được bà con thì ông giúp, có thể đóng góp cho cộng đồng thì ông sẵn sàng góp sức. Thế nhưng, với người dân Sang Đốm, sự giản dị và tận tâm ấy lại chính là điều khiến ông trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc của cộng đồng.
