Sử dụng tài khoản định danh điện tử VneID để thực hiện thủ tục hành chính, quét mã QR, chuyển khoản hay nhận trợ cấp qua tài khoản ngân hàng đã trở thành thói quen của đa số người dân tỉnh Lào Cai. Đây là kết quả từ sự quyết tâm của cấp uỷ, chính quyền địa phương trong việc đưa công nghệ số đến từng người dân; tạo nền tảng xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số.
Là hộ kinh doanh tại xã Yên Bình, chị Trần Thị Hường đã đưa công nghệ số vào công việc hằng ngày. Từ nộp thuế, trả lương cho nhân viên, thanh toán tiền hàng, chị đều thực hiện trên chiếc điện thoại thông minh. Nhờ đó, chị Hường đã chủ động hơn trong công việc và kịp thời xử lý những việc phát sinh.
Vừa giới thiệu về các ứng dụng số đang sử dụng, chị Hường vừa chia sẻ: "Trước đây, nhiều khoản phí hay việc cần xuất tiền nhập hàng, tôi đều phải ra ngân hàng, hoặc chỉ làm trên môi trường số trong giờ hành chính các ngày trong tuần. Nay bất cứ lúc nào rảnh, dù ngày hay đêm, tôi đều có thể thực hiện nhanh chóng".
Thanh toán số, giao dịch số dần trở dần thay đổi cách người dân Lào Cai kinh doanh, nộp thuế và thực hiện các giao dịch hằng ngày, góp phần hình thành phương thức kinh doanh và thanh toán hiện đại, minh bạch, thuận tiện hơn.
Giai đoạn 2022 - 2025, giá trị giao dịch qua kênh điện thoại di động tăng bình quân 107,8%/năm; giá trị giao dịch qua internet tăng bình quân 45,6%/năm. Tỷ lệ cá nhân, tổ chức sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt qua các kênh thanh toán điện tử đạt 89,9%.
Chuyên thu mua măng tươi, ông Hà Văn Liêm ở thôn Đồng Cát, xã Quy Mông nhận thấy rõ sự thay đổi từ khi người dân quen với thanh toán không dùng tiền mặt. “Trước đây, mỗi lần đi thu mua măng, tôi phải mang theo rất nhiều tiền, vừa mất thời gian kiểm đếm lại dễ nhầm lẫn. Nay, người dân hầu hết đều có tài khoản ngân hàng, thanh toán thuận tiện hơn hẳn. Chỉ cần chiếc điện thoại là có thể thực hiện giao dịch nhanh chóng, chính xác, không phải mang theo tiền mặt”, ông Liêm chia sẻ.
Không chỉ thanh toán số trong mua bán hàng ngày, các tiện ích số ngày càng được ứng dụng sâu rộng trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống như: thanh toán viện phí, học phí, lệ phí trong giải quyết thủ tục hành chính, chi trả chế độ trợ cấp xã hội… Từ đó, giúp người dân tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí đi lại.
Đến nay, khoảng 88% người dân nhận lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng qua tài khoản cá nhân; khoảng 98% người dân nhận chế độ bảo hiểm xã hội một lần qua tài khoản cá nhân; 60% số trường học trên địa bàn triển khai thành công phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thu; tỷ lệ người dân thanh toán trực tuyến trong giải quyết thủ tục hành chính cũng ngày càng tăng lên.
Trong kế hoạch Chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu 80% người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số và 100% dịch vụ công hỗ trợ thanh toán điện tử; tỷ trọng thương mại điện tử trong tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt từ 30% trở lên.
Để hiện thực hoá mục tiêu, tạo thuận lợi cho người dân trong giao dịch trực tuyến, tỉnh Lào Cai xác định phát triển hạ tầng và nền tảng số phải đi cùng hỗ trợ người dân sử dụng. Theo đó, tổ công nghệ số cộng đồng là lực lượng nòng cốt hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng các nền tảng, dịch vụ số và triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số”. Đây là khâu có ý nghĩa đặc biệt với tỉnh có địa bàn rộng, còn nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số - nơi điều kiện tiếp cận hạ tầng, kỹ năng số chưa đồng đều.
Cùng với đầu tư về con người, Lào Cai xác định hạ tầng số là nền tảng để các giao dịch có thể diễn ra thông suốt. Tỉnh đặt mục tiêu phổ cập cáp quang đến các hộ gia đình, nâng tỷ lệ phủ sóng 5G, xóa các vùng lõm sóng và ưu tiên nâng cao chất lượng kết nối tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời, phát triển các nền tảng số dùng chung. Trong đó, định danh và xác thực điện tử, thanh toán số, dịch vụ công trực tuyến và Ứng dụng Công dân số tỉnh Lào Cai là những nền tảng quan trọng để mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ số của người dân.
Để hiện thực hóa mục tiêu năm 2026, kinh tế số đóng góp trên 10% GRDP của tỉnh, các ngân hàng, doanh nghiệp viễn thông và ngành chức năng đang đẩy mạnh kết nối, hoàn thiện hạ tầng thanh toán số. Hiện 28 ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh đã thực hiện kết nối thanh toán phí, lệ phí trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Bà Phạm Thị Thanh Nga - Phó Giám đốc Agribank Trấn Yên cho biết: "Cán bộ ngân hàng thường xuyên xuống cơ sở, trực tiếp hướng dẫn người dân mở tài khoản thanh toán và sử dụng các ứng dụng ngân hàng số. Đối với các hộ kinh doanh, ngân hàng triển khai, hướng dẫn sử dụng nhiều gói dịch vụ hỗ trợ chuyển đổi số, giúp khách hàng thuận lợi hơn trong quản lý tài chính, đồng thời tăng tính minh bạch trong kê khai với cơ quan thuế".
Khi giao dịch số trở thành một phần tự nhiên trong đời sống của người dân, đó sẽ là nền tảng để Lào Cai tiến sâu hơn vào xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và hình thành xã hội số. Qua đó, tỉnh có thêm điều kiện để thực hiện mục tiêu xây dựng Lào Cai phát triển nhanh, bền vững theo hướng “xanh, hài hoà, bản sắc và hạnh phúc”.
