Giải C Sách Quốc gia: Giá trị lịch sử của hệ thống Văn Miếu Việt Nam

Văn Miếu Việt Nam - Khảo cứu góp phần vào việc tìm hiểu một nền giáo dục trong quá khứ và khám phá những di tích có giá trị lịch sử.

Hiện nay, có hàng chục công trình nghiên cứu về Văn Miếu. Tuy nhiên, nghiên cứu một cách tương đối bao quát về hệ thống Văn Miếu trong cả nước thì cuốn Văn Miếu Việt Nam - Khảo cứu của tác giả Trịnh Khắc Mạnh (chủ biên) - Dương Văn Hoàn là chuyên khảo đầu tiên. Cuốn sách này được biên soạn nhân 100 năm kết thúc nền khoa cử giáo dục Nho học ở Việt Nam (1919-2019) và vừa đoạt giải C, Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ 4.

Giải C Sách Quốc gia: Giá trị lịch sử của hệ thống Văn Miếu Việt Nam ảnh 1
Giải C Sách Quốc gia: Giá trị lịch sử của hệ thống Văn Miếu Việt Nam.

Văn Miếu được xây dựng là nơi thờ Khổng Tử, các ông tổ của đạo Nho và cả những bậc thầy trong nền giáo dục Việt Nam. Nếu chùa là nơi tôn thờ đạo Phật thì Văn Miếu là nơi tôn thờ đạo Nho, mang những giá trị nghệ thuật đặc sắc.

Văn Miếu Việt Nam - Khảo cứu được trình bày theo hướng thực chứng tư liệu ghi chép về hệ thống Văn Miếu Việt Nam. Chủ biên Trịnh Khắc Mạnh chia sẻ, trong quá trình biên soạn Văn Miếu Việt Nam - Khảo cứu, ông và cộng sự đã căn cứ vào các tư liệu lịch sử, như: Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Đại Nam thực lục,..., tư liệu địa chỉ: Đại Nam nhất thống chí và địa chí các địa phương; tư liệu văn bia và các công trình nghiên cứu về hệ thống di tích Nho học của các nhà nghiên cứu đi trước, nhằm cung cấp cho độc giả cái nhìn tổng quan về tư liệu, ghi chép một cách hệ thống các di tích Văn miếu Việt Nam.

Cuốn sách được chia làm 5 chương: Vài nét về văn miếu và giáo dục Nho học ở VN; Văn miếu cấp Quốc gia, giới thiếu 2 di tích: Văn Miếu - Quốc Tử Giám Thăng Long - Hà Nội và Văn Miếu - Quốc Tử Giám Huế; Văn Miếu cấp tỉnh, giới thiệu 28 di tích Văn Miếu; Văn Miếu cấp phủ, huyện, tổng, xã, thôn; giới thiệu 444 di tích thờ các bậc Tiên Thánh, Tiên Nho, Tiên Hiền trong hệ thống di tích Nho học ở nước ta; Giá trị lịch sử của hệ thống Văn Miếu Việt Nam.

Qua những nguồn tư liệu khác nhau, các tác giả sách đã thống kê Văn Miếu Quốc gia có 2 di tích (Văn Miếu - Quốc Tử Giám Thăng Long - Hà Nội và Văn Miếu - Quốc Tử Giám Huế); Văn Miếu cấp tỉnh có 28 di tích (Lạng Sơn, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hưng Hóa (Phú Thọ), Sơn Tây, Hải Dương (Mao Điền), Nam Định, Bắc Ninh, Cao Bằng, Quảng Yên (nay thuộc Quảng Ninh), Hưng Yên (Xích Đằng), Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa (Diên Khánh), Bình Thuận, Trấn Biên (Biên Hòa, Đồng Nai), Gia Định (nay là TP.HCM), Vĩnh Long, An Giang); Văn Miếu cấp phủ, huyện, tổng xã, thôn có 444 di tích.

Bên cạnh trình bày chi tiết hệ thống Văn Miếu, sách Văn Miếu Việt Nam - Khảo cứu còn nêu những giá trị lịch sử của hệ thống Văn Miếu Việt Nam như: Văn Miếu trong văn hóa Việt Nam; một số giá trị của giáo dục khoa cử nho học Việt Nam; những điểm sáng của nền giáo dục khoa cử Nho học Việt Nam...

Với việc trình bày một cách tương đối bao quát về hệ thống Văn Miếu, Văn Miếu Việt Nam - Khảo cứu đã góp phần vào việc tìm hiểu một nền giáo dục Nho học trong quá khứ và khám phá những di tích có giá trị lịch sử trong nền văn hiến dân tộc.

Vietnamnet.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tiếng vọng biển khơi từ những mảng màu

Tiếng vọng biển khơi từ những mảng màu

Sinh năm 1963, họa sĩ Nguyễn Đình Thi - Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tỉnh, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh Yên Bái (trước hợp nhất) đã có hai lần được đặt chân đến Quần đảo Trường Sa vào năm 2017 và năm 2023. Từ những trải nghiệm thực tế nơi đầu sóng ngọn gió, ông đã tái hiện chân thực và sống động hình tượng người lính hải quân qua các tác phẩm hội họa của mình.

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Vượt qua 146 tác phẩm dự thi ở vòng loại, bản thảo tập thơ “Bác sách bụng to” của Vũ Ngọc Diệp (học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Lê Văn Tám, phường Lào Cai) đã xuất sắc lọt vào Top 10 chung khảo Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn năm 2026. Vũ Ngọc Diệp cũng là 1 trong 4 tác giả thiếu nhi nhỏ tuổi nhất góp mặt trong cuộc thi năm nay.

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Có những người cầm bút dành cả cuộc đời để đi tìm những đề tài mới lạ, nhưng cũng có những người như nhà văn Hoàng Việt Quân, chọn cách “đứng yên” trên mảnh đất tâm hồn để đào sâu vào những giá trị vĩnh cửu. Hơn 50 năm qua, ông đã dành trọn bút lực để viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh - chủ đề mà ông coi là lẽ sống.

“Theo Người vững bước đi lên”

“Theo Người vững bước đi lên”

Trong mạch nguồn cảm xúc vô tận về Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi tác phẩm ra đời đều là lời khẳng định giá trị vĩnh hằng về tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh nhật Bác (19/5/1890 - 19/5/2026), tác giả Nguyễn Thế Quynh đã ra mắt bạn đọc tập bút ký “Theo Người vững bước đi lên”.

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Trong đời sống âm nhạc Việt Nam, có nhiều ca khúc quen thuộc được khơi nguồn từ thơ ca. Những vần thơ khi cất lên thành giai điệu trở nên gần gũi và giàu cảm xúc hơn với người nghe. Tại Lào Cai, nhiều tác phẩm của tác giả Nguyễn Văn Hoàn đã được các nhạc sĩ phổ nhạc, mang sức sống mới cho thơ ca và lan tỏa hình ảnh quê hương, con người vùng cao qua âm nhạc.

Viết tiếp những năm tháng không quên

Viết tiếp những năm tháng không quên

Từng có 10 năm tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vào sinh ra tử trên chiến trường, tác giả Phạm Lương Bằng mang trong mình những ký ức sâu đậm về một thời bom đạn. Những năm tháng gian khổ vừa hun đúc ý chí, vừa trở thành nguồn chất liệu sống động trong sáng tác của ông. Ở tuổi 86, ông vẫn miệt mài cầm bút, tái hiện chân thực những năm tháng chiến tranh, gửi gắm trong đó là trải nghiệm, tình đồng đội và khát vọng hòa bình.

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Mỗi tuần hai buổi, tại một quán cà phê nhỏ ở phường Yên Bái, những người có chung niềm đam mê nghệ thuật lại tụ họp. Họ cùng nhau hát, cùng đàn và chia sẻ tình yêu âm nhạc qua từng giai điệu. Không sân khấu lớn, không ánh đèn rực rỡ, nhưng chính sự giản dị ấy đã tạo nên một không gian nghệ thuật gần gũi, ấm áp. Đây cũng là nơi sinh hoạt quen thuộc của các thành viên Câu lạc bộ Nghệ thuật Tre Xanh, những con người đến với âm nhạc bằng tất cả niềm đam mê và tinh thần gắn kết.

Những bức tranh chờ ngày ra mắt

Những bức tranh chờ ngày ra mắt

Với người họa sĩ, hạnh phúc lớn nhất là được sáng tác và nhìn thấy tác phẩm của mình đến với công chúng. Thế nhưng tại Lào Cai, dù đội ngũ hơn 40 họa sĩ vẫn miệt mài sáng tạo, không ít tác phẩm vẫn chưa có cơ hội trưng bày. Sự thiếu hụt không gian và hoạt động triển lãm đang khiến nhiều bức tranh phải lặng lẽ “chờ ngày ra mắt”.

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Đằng sau mỗi tiết mục ca múa ấn tượng trên sân khấu, bên cạnh nỗ lực của diễn viên là tâm huyết của người biên đạo. Họ là người đứng phía sau, miệt mài ấp ủ và chăm chút từng động tác, sắp xếp đội hình, lựa chọn âm nhạc, ánh sáng, trang phục… để tất cả hòa quyện thành một tổng thể hài hòa, tạo nên những tác phẩm giàu cảm xúc, chạm tới người xem.

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Đi qua những cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, tình yêu Tổ quốc vẫn luôn là ngọn lửa rực cháy trong tâm khảm những người nghệ sĩ. Tại Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh năm 2025, một lần nữa, tình yêu Tổ quốc được khẳng định mạnh mẽ. Đó là sự kết nối giữa quá khứ hào hùng và hiện tại kiên trung, được các tác giả tái hiện bằng tất cả sự trân trọng, lòng biết ơn và ý thức gìn giữ giá trị thiêng liêng của dân tộc.

Mạch nguồn cảm xúc

Mạch nguồn cảm xúc

Khi sông Hồng và sông Chảy hòa chung trên dải đất Lào Cai đã tạo nên "phù sa phì nhiêu" cho những nghệ sĩ thăng hoa trong không gian nghệ thuật mới. Sự giao thoa giữa nét hùng vĩ của núi rừng Tây Bắc và nhịp sống hối hả của đô thị cửa ngõ đã tạo nên "mạch nguồn cảm xúc" dạt dào.

fb yt zl tw