Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Đi trước một bước về cơ chế, chính sách

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nêu rõ, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2030, dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đặt ra các mốc tiến độ, thời gian rất gấp, đòi hỏi thực hiện cùng lúc nhiều khâu, nhiều bước từ khảo sát, thiết kế kỹ thuật, giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công… nhưng phải bảo đảm đầy đủ trình tự, thủ tục, khoa học, chặt chẽ. Vì vậy, các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp cần xác định rõ những nhiệm vụ, công việc có thể thực hiện song song, cũng như những khâu, những bước phải tuân thủ.

"Quá trình tổ chức triển khai đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng sẽ là kinh nghiệm quý báu để thực hiện các dự án hạ tầng đường sắt quan trọng của đất nước như tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến đường sắt đô thị của Hà nội, TP.HCM…", Phó Thủ tướng nói.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc triển khai dự án đầu tư xây dựng đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng phải hết sức khẩn trương, khoa học, nắm chắc tiến độ, bảo đảm chất lượng công trình. Theo đó đề nghị Bộ GTVT tiếp thu các ý kiến tại cuộc họp, khẩn trương hoàn thiện Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về kế hoạch triển khai thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt đô thị TP. Hà Nội, TP.HCM; phối hợp với các bộ, ngành để xây dựng nghị định hướng dẫn thi hành cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt cho các dự án đường sắt mà Quốc hội đã cho phép, "có thời hạn, có người làm cụ thể".

Phó Thủ tướng cũng giao Bộ GTVT khẩn trương xây dựng, ban hành tiêu chí, quy chuẩn, tiêu chuẩn công nghệ, thiết kế chung cho hệ thống đường sắt làm cơ sở xác định kế hoạch huy động vốn (vốn ODA, trái phiếu, nguốn xã hội hoá), lựa chọn nhà thầu bảo đảm các mốc tiến độ của dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; xem xét, nghiên cứu đề xuất liên quan đến bổ sung nhà ga, tuyến đường nhánh bảo đảm hiệu quả phát triển kinh tế của các địa phương có tuyến đường sắt đi qua.

Các địa phương phối hợp chặt chẽ với Bộ GTVT để xác định sớm, chính xác ranh giới giải phóng mặt bằng, làm căn cứ bố trí nguồn vốn, thực hiện dự án giải phóng mặt bằng, tái định cư, điều chỉnh các quy hoạch liên quan đến phát triển đô thị, khu công nghiệp, dịch vụ logistics ở vùng phụ cận nhà ga đường sắt.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng cho ý kiến chỉ đạo định hướng xây dựng các đề án về nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực đường sắt; thành lập tổ hợp công nghiệp đường sắt (tập hợp sự tham gia của các danh nghiệp luyện kim, cơ khí, chế tạo, thông tin tín hiệu); tái cấu trúc Tổng công ty đường sắt Việt Nam để đảm nhận nhiệm vụ quản lý hoạt động vận tải hàng hoá, hành khách, khai thác, vận hành hệ thống đường sắt…

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Danh Huy cho biết, Kế hoạch triển khai Nghị quyết 187 nhằm xác định rõ các nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương, làm cơ sở để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, tiến độ, chất lượng, quản lý chặt chẽ và sử dụng vốn tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Kế hoạch gồm 3 nhóm nhiệm vụ lớn: Xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt; nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương và thời gian hoàn thành (lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, đàm phán ký kết hiệp định khung, lập báo cáo nghiên cứu khả thi, lập phê duyệt thiết kế sau thiết kế cơ sở, lựa chọn nhà thầu, giải phóng mặt bằng, khởi công dự án…); phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ, logistics ở vùng phụ cận ga đường sắt.

Đến nay, Bộ GTVT đã đề xuất xây dựng, trình cấp thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nghị định, quyết định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quy định thiết kế kỹ thuật, chi phí tài chính; chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng; tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu; nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ đường sắt và chuyển giao công nghệ; danh mục hàng hoá công nghiệp đường sắt đặt hàng, giao nhiệm vụ…

Đại diện các bộ, ngành cũng nêu kiến nghị bổ sung nội dung liên quan đến khai thác khoáng sản phục vụ dự án; các biện pháp phòng chống tham nhũng; quy định lập, thẩm định, phê duyệt Dự án có nội dung khác với quy hoạch có liên quan; phát triển, khai thác quỹ đất và giá trị tăng thêm từ đất vùng phụ cận ga đường sắt; đề án tổng thể phát triển công nghiệp đường sắt, làm chủ công nghệ…

Lãnh đạo các địa phương có tuyến đường sắt đi qua (Hà Nội, các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Dương) mong muốn sớm được bàn giao hướng tuyến, ranh giới giải phóng mặt bằng của dự án; quy trình thực hiện dự án giải phóng mặt bằng, xây dựng khu tái định cư; bổ sung một số nhà ga đường sắt, tuyến đường sắt kết nối cảng cạn, khu công nghiệp; cập nhật, điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để xây dựng khu tái định cư, phát triển đô thị, khu công nghiệp, dịch vụ logistics ở vùng phụ cận ga đường sắt…