Những ngày cuối đông, ở thôn Lao Chải, xã Y Tý, sắc vàng hoa dã quỳ rực rỡ trải dài, mang theo câu chuyện, mang theo khát vọng đổi thay của cộng đồng người Hà Nhì nơi đây.
Những ngày này, đến thôn Lao Chải, du khách không khỏi thích thú khi được dạo bước trên tuyến đường hoa dã quỳ vàng rực, dài gần 2 km, từ ngã tư cầu Thiên Sinh vào gần trung tâm thôn. Đang vào thời điểm nở rộ, dã quỳ khoe sắc vàng dưới nắng, tạo điểm nhấn ấn tượng cho du lịch Y Tý.
Chị Phu Cà Chơ, người dân Lao Chải hào hứng giới thiệu: Bà con trong thôn rất tự hào về tuyến đường hoa này. Trước kia chỉ có vài cây hoa mọc dại, chứ không thành đường như bây giờ. Từ khi cùng nhau trồng và chăm sóc đường hoa, chúng tôi rất vui, thấy bản mình đẹp hơn.
Theo anh Chu Che Xá - Bí thư Chi bộ thôn Lao Chải, đường hoa dã quỳ được trồng từ năm 2018, khi anh còn là trưởng thôn. Thời điểm đó, phong trào chụp ảnh với hoa dã quỳ ở nhiều địa phương đang lan rộng.
Qua tìm hiểu, anh nhận thấy dã quỳ là loài cây dễ trồng, sinh trưởng nhanh, nở hoa đúng vào cuối thu, đầu đông – thời điểm Y Tý đông khách du lịch. Từ đó, anh cùng các đảng viên, người uy tín trong thôn vận động bà con cùng chung tay tạo nên tuyến đường hoa này.
“Lúc đầu, bà con chưa thực sự quan tâm đến việc tạo cảnh quan để làm du lịch. Nhưng chúng tôi quyết tâm làm, với mong muốn mang đến diện mạo mới cho thôn, hướng tới những mục tiêu lâu dài hơn” - anh Xá nhớ lại.
Cảm hứng từ tuyến đường hoa dã quỳ tạo thêm cơ hội làm du lịch cộng đồng ở Lao Chải.
Thôn Lao Chải có gần 100% cư dân là người Hà Nhì, sống chan hòa, cần cù và gắn bó với núi rừng. Những ngôi nhà trình tường bằng đất sét vàng, mái phủ rêu phong, đứng trầm mặc giữa thung lũng, vững chãi như tính cách con người nơi đây. Với anh Chu Che Xá, việc giữ gìn nếp nhà trình tường ấy chính là cách tạo nên bản sắc riêng để thu hút du khách.
Năm 2019, anh Xá cùng bà con cải tạo nhà văn hóa thôn. Công trình được xây dựng theo kiến trúc truyền thống của người Hà Nhì: nhà hình vuông, lợp bốn mái, tường đất dày gần 50 cm. Bên trong trưng bày hàng chục bức ảnh, tranh giới thiệu về bản sắc văn hóa dân tộc Hà Nhì. Nhà văn hóa vừa là nơi sinh hoạt cộng đồng, vừa là điểm đón tiếp du khách và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ. Gần đó là khu công viên – không gian diễn ra các lễ hội truyền thống. Bà con trong thôn cùng nhau xây kè đá, giữ gìn vệ sinh môi trường, trồng cây, trồng hoa, làm đẹp thêm cho không gian sinh hoạt chung.
Năm 2018, khi đường hoa bắt đầu hình thành, homestay Xá Hà Nhì của anh Chu Che Xá ra đời, là cơ sở lưu trú đầu tiên của thôn. Anh cải tạo ngôi nhà trình tường cũ của gia đình thành phòng nghỉ cho khách, sau đó xây thêm 6 phòng riêng và một phòng tập thể. Tiên phong đi trước, làm trước, anh Xá mong muốn mở hướng phát triển du lịch cộng đồng ở Lao Chải.
Đến nay, thôn Lao Chải đã có 2 homestay hoạt động; thành lập được đội văn nghệ phục vụ khách du lịch; 5 hộ gia đình được hỗ trợ xây dựng mô hình du lịch cộng đồng từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia. Mới đây, Câu lạc bộ Du lịch Y Tý được thành lập, Lao Chải cũng có 5 thành viên tham gia.
“Nhờ làm du lịch, đời sống của bà con ngày càng khấm khá hơn. Thôn có 138 hộ thì nay chỉ còn khoảng 30 hộ nghèo. Quan trọng hơn, thanh niên Hà Nhì đã tự tin, mạnh dạn hơn rất nhiều. ” - Bí thư Chi bộ Chu Che Xá phấn khởi chia sẻ.
Lao Chải - ngôi làng cổ của đồng bào Hà Nhì nơi biên cương Y Tý đang từng ngày thay da, đổi thịt. Giữa những nếp nhà trình tường bình yên, cuộc sống mới đang dần hình thành, văn minh và hiện đại hơn, nhưng vẫn giữ trọn vẹn bản sắc văn hóa truyền thống. Sự đổi thay ấy bắt đầu từ những ý tưởng giản dị mà ý nghĩa, như tuyến đường hoa.
