Đưa Tết cổ truyền đến gần hơn với người trẻ

Đón Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức chương trình đặc biệt mang tên "Trải nghiệm Tết truyền thống" nhằm tái hiện và giới thiệu những phong tục, tập quán đặc sắc của Tết cổ truyền dân tộc và Tết của người Mường. Đây là cơ hội để nhân dân, khách du lịch, nhất là thế hệ trẻ có cơ hội được nhắc nhớ và hiểu hơn về các phong tục của ngày Tết dân tộc.

Các em nhỏ được trải nghiệm gói bánh chưng tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.
Các em nhỏ được trải nghiệm gói bánh chưng tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.

Dựng cây nêu đón Tết

Một trong những hoạt động đặc sắc nhất tại chương trình là nghi thức dựng cây nêu, một phong tục truyền thống của người Mường trong mỗi dịp Tết đến. Cây nêu được xem là vật thiêng liêng, mang ý nghĩa bảo vệ gia đình, xua đuổi tà ma và cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng.

Theo truyền thống của người Mường, cây nêu không chỉ được dựng ở cửa nhà mà còn xuất hiện ở các chuồng trại chăn nuôi súc vật, các đồ vật hay dụng cụ lao động như bừa, cày, cuốc…

Nghệ nhân Ưu tú Bùi Thanh Bình, Giám đốc Bảo tàng Di sản Văn hóa Mường, chia sẻ: "Với người Mường, việc dựng cây nêu trước nhà có ý nghĩa xua đuổi ma quỷ, khí xấu trong năm mới, đồng thời cầu mong cho gia đình và bản làng ăn nên làm ra, ăn yên ở lành. Trước khi dựng cây nêu, đồng bào sẽ thực hiện nghi lễ cúng thần linh, thổ công, thổ địa, và đồng thời cúng gia tiên, để mời tổ tiên về ăn Tết với gia đình".

Cũng theo ông Bình, thông qua chương trình của Bảo tàng năm nay, ban tổ chức rất muốn bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc của người Mường đã có từ lâu, cũng là thông điệp mong muốn giới trẻ luôn nhớ đến và giữ gìn văn hóa bản sắc dân tộc.

Đến Bảo tàng dân tộc học Việt Nam những ngày này, khách tham quan được tận mắt chứng kiến quá trình dựng cây nêu do nghệ nhân người Mường, ông Bích Du thực hiện. Sau khi hoàn tất nghi lễ, trong lúc nghỉ ngơi, ông Bích Du có kể cho chúng tôi nghe một truyền thuyết của dân tộc Mường.

Truyện kể rằng, thuở xưa, đất Mường bị chiếm bởi lũ ma quỷ, người Mường đã tổ chức nhiều đoàn quân để đi giành lại đất nhưng không thành công. Đến khi lang Kun Kần xuất hiện và đứng dậy để cầm quân mới đuổi được ma quỷ. Ma quỷ chạy đến đâu, ông cắm cây nêu để đánh dấu địa giới đến đấy. Sau khi đánh đuổi được hết giặc ma thì đất Mường yên bình trở lại.

Người Mường nhớ lại tích xưa đó và lấy cây nêu ngày Tết để nêu cửa nêu nhà, không cho tà ma ở ngoài xâm phạm vào, giống như đánh dấu rằng, nhà có chủ, đất có thổ công.

Khi được hỏi về cảm nghĩ khi tham gia chương trình, ông Bích Du không khỏi tự hào khi nói về quá trình từ Hòa Bình về Thủ đô, đem theo văn hóa nghi lễ rất thiêng liêng và trọng đại của dân tộc Mường. Tuy nhiên, ông cũng trăn trở rằng: "Để cho các bạn trẻ hiểu và yêu văn hóa Mường thì đầu tiên phải làm cho các bạn hiểu giá trị và đời sống của người Mường, nhưng hiện nay, phần lớn người trẻ không còn mặn mà với việc tìm hiểu về các nghi lễ, phong tục dân tộc nữa và những người như chúng tôi cũng chưa biết làm thế nào...".

Lan tỏa nét đẹp Tết cổ truyền

Không thể thiếu trong các dịp Tết, đồng thời cũng đem lại không khí hội xuân sôi động và những phút giây vui vẻ chính là các trò chơi dân gian. Tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, các trò chơi như kéo co, múa sạp, đánh quay, đánh cầu lông gà, ném pao, tung còn, đẩy gậy trong chương trình "Trải nghiệm Tết truyền thống" thu hút sự tham gia đông đảo của các em nhỏ.

Chương trình không chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu về Tết thông qua các hoạt động truyền thống mà còn tạo điều kiện cho mọi người, nhất là trẻ em, tham gia vào các hoạt động sáng tạo. Các em được khám phá di sản văn hóa Hòa Bình, tô vẽ tranh 12 con giáp hay tự tay nặn những con tò he ngộ nghĩnh.

Chị Nguyễn Phương Linh, một du khách đến từ Hà Nội đưa con gái đến trải nghiệm, chia sẻ cảm nhận: "Rất nhiều sự kiện thú vị khiến tôi thấy quan tâm và muốn tìm hiểu nhiều hơn về văn hóa, truyền thống của dân tộc. Con gái tôi cũng bắt đầu tò mò khi được chứng kiến các nghi lễ của dân tộc và tham gia vào các hoạt động dân gian".

Bên cạnh các trò chơi dân gian, chương trình còn tái hiện những phong tục đặc sắc khác của Tết Nguyên đán. Khu vực gói bánh chưng luôn là điểm thu hút đông đảo khách tham quan, nhất là các gia đình và nhóm bạn trẻ. Những chiếc lá dong xanh mướt, hạt gạo nếp thơm lừng và từng miếng thịt ba chỉ được chuẩn bị sẵn sàng để mọi người có thể tự tay thực hiện các công đoạn gói bánh.

Với sự hướng dẫn tận tình của các nghệ nhân, ngay cả những người lần đầu tham gia cũng có thể hoàn thiện một chiếc bánh chưng vuông vức, đầy đặn. Các du khách tham gia cũng có cơ hội hiểu rõ hơn về văn hóa chữ viết và giá trị thiêng liêng của mỗi câu chữ thông qua việc thử sức với việc viết thư pháp, một nghệ thuật truyền thống của người Việt.

Tục lệ xin chữ đầu năm từ lâu cũng đã trở thành nét đẹp truyền thống mang đậm giá trị văn hóa của người Việt. Xin chữ không chỉ đơn thuần là xin một con chữ đẹp mà còn là gửi gắm mong ước cho năm mới bình an, may mắn, tài lộc, hạnh phúc hay học hành. Bên cạnh đó, việc xin chữ còn thể hiện tinh thần hiếu học và sự trân trọng giá trị của tri thức, văn hóa. Chính vì thế, nhiều du khách đến bảo tàng nhân dịp này để xin chữ, xem đây như một lời cầu mong tốt lành cho bản thân và gia đình trong năm mới.

Tiếp nối chương trình trải nghiệm Tết truyền thống lần này, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam phối hợp Bảo tàng Di sản văn hóa Mường tổ chức chương trình "Vui Xuân Ất Tỵ: Sắc thái văn hóa Mường, Hòa Bình" trong hai ngày mồng 4 và mồng 5 Tết (tức ngày 1 và 2/2 dương lịch), nhằm mang đến một không gian trải nghiệm Tết truyền thống đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp tục hành trình lan tỏa giá trị văn hóa các dân tộc Việt Nam đến với mọi người.

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ấm áp ngày Tết trong những ngôi nhà mới

Ấm áp ngày Tết trong những ngôi nhà mới

Những ngày cuối năm, khi sắc xuân lan tỏa khắp núi rừng Tây Bắc, không khí Tết đã hiện hữu trên từng nếp nhà, con đường, triền đồi. Với các hộ dân bị ảnh hưởng bởi mưa bão trên địa bàn tỉnh Lào Cai, mùa xuân năm nay càng thêm ý nghĩa. Sau những tháng ngày khó khăn, mất mát, họ được đón Tết trong những ngôi nhà mới vững chãi, an toàn và thấm đượm nghĩa tình.

Cảnh sát giao thông Lào Cai dùng xe công vụ hỗ trợ đưa cháu bé bị ngã từ tầng 2 đi cấp cứu

Cảnh sát giao thông Lào Cai dùng xe công vụ hỗ trợ đưa cháu bé bị ngã từ tầng 2 đi cấp cứu

Khoảng 17 giờ, ngày 13/02, tại Km62 Quốc lộ 70 (địa phận xã Bảo Ái), trong khi làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, Tổ công tác thuộc Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 5, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai đã tiếp nhận đề nghị khẩn cấp của anh Bàn Văn Nam (sinh năm 1998, trú thôn Ngòi Thìu, xã Phúc Lợi, tỉnh Lào Cai) về việc hỗ trợ đưa cháu bé đi cấp cứu.

Mang Tết đến cho đoàn viên, người lao động

Mang Tết đến cho đoàn viên, người lao động

Tại các công ty, nhà máy, doanh nghiệp trên địa bàn Lào Cai, những phần quà Tết, chuyến xe nghĩa tình và hoạt động chăm lo thiết thực đang được triển khai đồng loạt. Không chỉ “trao tay” món quà vật chất, các cấp công đoàn và doanh nghiệp còn “trao gửi” sự sẻ chia, giúp công nhân vơi bớt khó khăn, yên tâm bám việc, gắn bó lâu dài để Tết đến gần hơn với mọi gia đình.

Vượt lên nghịch cảnh, viết tiếp ước mơ

Vượt lên nghịch cảnh, viết tiếp ước mơ

Mặc dù mồ côi và nghèo khó, những học sinh tại trường Cao đẳng Nghề Yên Bái tỉnh Lào Cai vẫn miệt mài bên xưởng máy, giảng đường với quyết tâm: Học nghề để thay đổi số phận. Trên hành trình ấy, các em không hề đơn độc bởi luôn có sự sát cánh của thầy cô và vòng tay nhân ái từ cộng đồng. Những món quà Tết ý nghĩa là nguồn động viên tinh thần giúp các em vững tin viết tiếp giấc mơ lập nghiệp.

Niềm vui đoàn viên sau hành trình khoác áo lính

Niềm vui đoàn viên sau hành trình khoác áo lính

Sau hai năm rèn luyện trong môi trường quân ngũ, những ngày giáp Tết Nguyên đán năm nay, nhiều chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ quân sự đã trở về quê hương. Tết không chỉ là khoảnh khắc chuyển giao năm mới, mà còn là thời điểm của đoàn viên, của những cái ôm sum vầy sau quãng thời gian xa cách, của niềm vui trưởng thành sau hành trình khoác áo lính.

Khánh thành tuyến đường cờ Đảng, cờ Tổ quốc tại phường Cam Đường

Khánh thành tuyến đường cờ Đảng, cờ Tổ quốc tại phường Cam Đường

Nhân dịp chào Xuân Bính Ngọ 2026, hướng tới kỷ niệm 116 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910 - 8/3/2026) và chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, sáng 13/2, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Cam Đường phối hợp với các chi bộ khu dân cư tổ chức khánh thành tuyến đường cờ Đảng, cờ Tổ quốc trên địa bàn phường.

Đằng sau một gian hàng đẹp

Đằng sau một gian hàng đẹp

Tại phường Lào Cai, những chậu lan “đứng dáng” ngày Tết cùng các gốc đào Bắc Hà rực rỡ trên đường An Dương Vương đã tạo nên điểm nhấn cảnh quan nổi bật, thu hút sự quan tâm của người dân và du khách. Đằng sau vẻ đẹp hài hòa ấy là một quy trình kỹ thuật được thực hiện chặt chẽ và công phu.

Hội LHPN tỉnh Lào Cai trao đổi nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP ở địa phương

Đổi mới phương thức hoạt động để phù hợp với thực tiễn

Giữa mây núi trùng điệp của miền biên viễn Lào Cai, ở đâu có bước chân người phụ nữ, ở đó có bóng dáng tổ chức hội. Từ những thôn, bản heo hút nơi lưng chừng núi đến phố thị sôi động, phương châm “Nơi nào có phụ nữ, nơi đó có tổ chức hội” không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành mạch chảy xuyên suốt trong hành động.

Dịp đầu xuân mới, khu dân cư bản Hốc tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Du xuân Bản Hốc

Nằm bên dòng suối Nhì thơ mộng, khu dân cư bản Hốc, xã Văn Chấn sở hữu cảnh quan thiên nhiên hài hòa cùng bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào Thái. Không chỉ vậy, nơi đây còn được thiên nhiên ưu đãi nguồn suối khoáng nóng dồi dào - lợi thế quan trọng để phát triển du lịch cộng đồng.

Niềm vui trước thềm năm mới ở vùng cao Chế Tạo

Niềm vui trước thềm năm mới ở vùng cao Chế Tạo

Những ngày này, không khí chào đón Tết Nguyên đán đã rộn ràng khắp xã vùng cao Chế Tạo. Trên những con đường nông thôn vừa được đầu tư xây dựng hay phía trước mỗi căn nhà, sắc cờ Tổ quốc được người dân treo nổi bật giữa núi rừng. Tiếng giã bánh giầy xen tiếng nói cười… Tất cả hòa quyện tạo nên nhịp điệu tươi vui của những ngày giáp Tết.

Mùa làm mứt Tết

Mùa làm mứt Tết

Những ngày giáp Tết, khi tiết trời se lạnh, mùi gừng cay, dừa sên ngọt, vỏ bưởi thoang thoảng lan tỏa từ nhiều gian bếp nhỏ. Mùa làm mứt Tết lại về. Giữa thị trường bánh kẹo, mứt Tết bày bán sẵn đa dạng về chủng loại, mẫu mã và giá cả, không ít gia đình vẫn chọn cách tự tay làm mứt để thưởng thức trong những ngày đầu năm, như một cách gìn giữ hương vị Tết xưa.

Người kết nối những “ngân hàng máu sống” nơi tuyến cơ sở

Người kết nối những “ngân hàng máu sống” nơi tuyến cơ sở

“Một giọt máu cho đi - một cuộc đời ở lại” - với y sĩ Đặng Thị Phương Lan, Bệnh viện Đa khoa số 3 tỉnh Lào Cai, đó không chỉ là khẩu hiệu quen thuộc trong các chiến dịch vận động hiến máu, mà là lý tưởng sống chị bền bỉ theo đuổi suốt nhiều năm qua. Ba mươi năm khoác áo blouse trắng, 25 lần hiến máu, nhiều lần hiến máu cấp cứu cho bệnh nhân nặng, hành trình của chị là câu chuyện lặng lẽ nhưng thấm đẫm lòng nhân ái và trách nhiệm của người thầy thuốc đối với sự sống con người.

Hân hoan đón Tết

Hân hoan đón Tết

Thời điểm này, các địa phương trong tỉnh rộn ràng không khí chuẩn bị đón Tết Nguyên đán. Từ các xã, phường trung tâm đến vùng cao, mỗi con đường, góc chợ, từng nếp nhà đều bừng lên sắc xuân và niềm vui sum vầy. Không khí tất bật dọn dẹp, mua sắm, chuẩn bị Tết cũng cho thấy nét đẹp văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ, phát huy, đồng thời phản ánh đời sống người dân ngày càng ổn định, đủ đầy hơn.

fb yt zl tw