Đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia "Nghề làm bún Vân Cù"

Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Nghề làm bún Vân Cù với các hoạt động phong phú, ý nghĩa như: lễ tế, lễ hội ẩm thực di sản bún Việt, văn nghệ, hành trình xe đạp, hành trình khám phá di sản làng bún Vân Cù, trưng bày, giới thiệu các sản phẩm OCOP, quảng diễn tái hiện lại nghề làm bún truyền thống… qua đó góp phần quảng bá hình ảnh du lịch cộng đồng đến du khách và người dân.

1-3597-2514.jpg
Đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia: “Nghề thủ công truyền thống - Nghề làm bún Vân Cù”.

Ngày 19/2, tại thôn Vân Cù - Nam Thanh, xã Hương Toàn, thị xã Hương Trà (Thành phố Huế) diễn ra Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Nghề làm bún Vân Cù”. Đây cũng là ngày húy kỵ Bà bún - Tổ nghề làng bún Vân Cù (22 tháng Giêng năm Ất Tỵ).

Đến dự lễ có Phó Cục trưởng Cục Di sản - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nông Quốc Thành; các đồng chí Ủy viên Thường vụ Thành ủy Huế: Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố; Hoàng Khánh Hùng, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy; Phạm Thị Minh Huệ, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy; Nguyễn Chí Tài, Trưởng Ban Dân vận Thành ủy; lãnh đạo thị xã Hương Trà, Hiệp hội du lịch, Hội Văn hóa ẩm thực thành phố và các sở, ban, ngành liên quan, các nghệ nhân cùng đông đảo người dân và du khách.

Các đại biểu lãnh đạo thành phố, các sở, ban, ngành tham dự tại buổi lễ.
Các đại biểu lãnh đạo thành phố, các sở, ban, ngành tham dự tại buổi lễ.

Đặc sắc nghề làm bún truyền thống

Làng bún Vân Cù có lịch sử hơn 500 năm hình thành và phát triển. Nghề làm bún Vân Cù không chỉ là một phương thức mưu sinh, mà còn là nét văn hóa đặc trưng của người dân nơi đây. Mỗi sợi bún không chỉ là kết tinh của gạo, nước và bàn tay khéo léo của người thợ, mà còn là sự tự hào, trân trọng của các thế hệ với nghề truyền thống cha ông.

Làng bún Vân Cù có lịch sử hơn 500 năm hình thành và phát triển. Nghề làm bún Vân Cù không chỉ là một phương thức mưu sinh, mà còn là nét văn hóa đặc trưng của người dân nơi đây.

Bún Vân Cù thành phẩm ngày nay được người dân trong làng và các đầu mối thu mua đưa đi giao khắp các chợ, quán ăn, nhà hàng trong tỉnh, góp phần tạo nên thương hiệu cho món “bún bò Huế” nức tiếng gần xa. Sợi bún Vân Cù màu trắng ngà, mùi thơm như hương gạo mới xay.

Điều đặc biệt là không cần ăn kèm cao lương mỹ vị gì, nhiều khi chỉ cần một chén nước mắm chanh tỏi ớt cũng đủ làm thực khách nhớ mãi sợi bún ở ngôi làng ven phía sông Bồ…

Với những người Vân Cù, bún là một phần linh hồn của làng, là ký ức, là bản sắc văn hóa của chính người dân nơi đây. Ước tính, mỗi ngày làng bún Vân Cù xuất ra thị trường khoảng 30 tấn bún; trong đó, trung bình mỗi hộ sản xuất và tiêu thụ 2 tạ bún/ngày, hộ nhiều nhất lên đến 6-7 tạ/ngày. Vào những dịp lễ Tết, sản lượng bún bán ra có thể nhiều hơn gấp đôi, thậm chí gấp 3, 4 lần.

Dù qua nhiều thăng trầm, bún Vân Cù vẫn phát huy được giá trị vốn có và lan tỏa muôn nơi.
Dù qua nhiều thăng trầm, bún Vân Cù vẫn phát huy được giá trị vốn có và lan tỏa muôn nơi.

Sở dĩ bún Vân Cù nổi tiếng và được khách hàng yêu thích là do sợi bún mịn, màu trắng trong, bề mặt bóng, khi ăn không chua mà thơm mùi bột, không bở mà cũng không dai quá. Trong quá trình sản xuất, người làm bún không dùng bất cứ chất phụ gia nào trừ muối sống để ngâm, vo gạo, nuôi bột nhằm làm sạch các tạp chất, khử khuẩn, khử chua. Đây cũng là lí do bún Vân Cù chỉ để được trong môi trường tự nhiên trong 24 giờ, nhưng cũng chính là lợi thế được người tiêu dùng tin tưởng, lựa chọn.

Sở dĩ bún Vân Cù nổi tiếng và được khách hàng yêu thích là do sợi bún mịn, màu trắng trong, bề mặt bóng, khi ăn không chua mà thơm mùi bột, không bở mà cũng không dai quá.

Khác với những làng nghề truyền thống khác, các sản phẩm đều có thể để được rất lâu, trở thành hàng lưu niệm. Sợi bún tươi Vân Cù được sản xuất và tiêu thụ trong ngày. Điều khiến cho sợi bún bé nhỏ trở thành niềm tự hào của một làng quê, rồi trở thành một làng nghề truyền thống như Vân Cù ngày nay chính là ở chất lượng của bún Vân Cù đã gắn liền với những món ngon đặc trưng của xứ Huế.

Với những đóng góp quan trọng trên nhiều lĩnh vực, năm 2014, làng nghề bún Vân Cù được công nhận là “làng nghề truyền thống” của tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là Thành phố Huế).

Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Nghề làm bún Vân Cù tổ chức trang trọng tại Đình làng Vân Cù (xã Hương Toàn, thị xã Hương Trà)
Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Nghề làm bún Vân Cù tổ chức trang trọng tại Đình làng Vân Cù (xã Hương Toàn, thị xã Hương Trà)

Gìn giữ, lan tỏa giá trị bản sắc văn hóa

Tại Quyết định số 3979/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, nghề thủ công truyền thống “Nghề làm Bún Vân Cù” được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Hương Trà Đỗ Ngọc An chia sẻ, lễ đón nhận chính là dấu mốc quan trọng trong hành trình gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Đây là một vinh dự đối với người dân Vân Cù và là niềm tự hào chung của nhân dân thị xã Hương Trà, thành phố Huế.

“Nghề làm bún Vân Cù được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ tôn vinh một nghề truyền thống, mà còn là sự ghi nhận những giá trị văn hóa của vùng đất này. Đây là vinh dự và cũng là trách nhiệm để nghề làm bún phát triển, thích nghi với cuộc sống hiện đại nhưng vẫn giữ được những giá trị truyền thống", ông Đỗ Ngọc An nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Hương Trà Đỗ Ngọc An phát biểu tại buổi lễ.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Hương Trà Đỗ Ngọc An phát biểu tại buổi lễ.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Đỗ Ngọc An đã đề nghị cấp ủy, chính quyền xã Hương Toàn và bà con làng Vân Cù cần tiếp tục chung tay bảo tồn, phát huy sự kết hợp giữa truyền thống và sáng tạo, giữ gìn bản sắc văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, cộng đồng và du khách, trong đó lấy người dân là chủ thể để làm du lịch cộng đồng, áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất bún theo hướng thân thiện, bảo vệ môi trường bền vững.

Bên cạnh đó, cần tập trung xây dựng thương hiệu sản phẩm bún Vân Cù đa dạng về mẫu mã, hình thức và thời hạn sử dụng; kết nối với các nhà hàng, quán ăn để đưa bún Vân Cù trở thành nguyên liệu chính trong các món ăn đặc sản.

Phát triển du lịch cộng đồng làng nghề truyền thống vì làng bún Vân Cù; đưa thông tin làng nghề truyền thống vào các chương trình giáo dục địa phương, lồng ghép vào các chương trình ngoại khóa.., từ đó giữ gìn, phát triển thương hiệu bún Vân Cù vươn xa, góp phần đưa tinh hoa ẩm thực Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Lễ hội ẩm thực di sản bún Việt - Làng bún Vân Cù.
Lễ hội ẩm thực di sản bún Việt - Làng bún Vân Cù.

Theo ông Đỗ Ngọc An, việc bảo tồn và phát triển di sản văn hóa từ các làng nghề truyền thống không chỉ là nhiệm vụ của riêng các nghệ nhân mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Khi mỗi sản phẩm làng nghề được trân trọng, mỗi chuyến tham quan làng nghề được tổ chức, đó chính là cách chúng ta góp phần giữ gìn và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc”.

Diễn ra trong hai ngày 18 và 19/2, Chương trình Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Nghề làm bún Vân Cù với nhiều hoạt động sôi nổi, ý nghĩa như: Lễ tế bà Bún, Lễ hội ẩm thực di sản bún Việt - Làng bún Vân Cù; Chương trình văn nghệ Tự hào di sản làng bún Vân Cù; Hành trình xe đạp về với miền thương Hương Toàn; Hành trình khám phá di sản làng bún Vân Cù, trưng bày, giới thiệu các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương.

Đặc biệt, tại chương trình còn diễn ra quảng diễn tái hiện lại nghề làm bún truyền thống của người dân làng Vân Cù, quảng diễn ký ức gánh bún ngày xưa của các mẹ, các mệ trên cánh đồng, đây là một trong những nét truyền thống của nghề làm bún Vân Cù, qua đó góp phần quảng bá hình ảnh du lịch cộng đồng đến du khách và người dân.

Dịp này, có 2 tập thể và 5 cá nhân được khen thưởng trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia: Nghề bún Vân Cù.

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tăng cường quản lý các lễ hội gắn với phát triển du lịch tâm linh

Tăng cường quản lý các lễ hội gắn với phát triển du lịch tâm linh

Chỉ còn ít ngày nữa là đến tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa lễ hội xuân 2026. Đây là thời điểm các địa phương tại Lào Cai, đặc biệt là các địa bàn trọng điểm về du lịch tâm linh như Đông Cuông hay Bảo Hà... đang gấp rút triển khai phương án quản lý, tổ chức. Mục tiêu cốt yếu là đảm bảo các lễ hội diễn ra an toàn, đúng quy định, đồng thời tạo sức hút mạnh mẽ để di sản thực sự trở thành nguồn lực thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.

Lần đầu tiên có Đường hoa Tết trong không gian Di sản Văn hóa Thế giới Hoàng thành Thăng Long

Lần đầu tiên có Đường hoa Tết trong không gian Di sản Văn hóa Thế giới Hoàng thành Thăng Long

Năm 2026 đánh dấu một điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động văn hóa – đối ngoại tại Thủ đô Hà Nội, khi lần đầu tiên Đường hoa Tết được tổ chức trong không gian Khu Di sản Văn hóa Thế giới Hoàng thành Thăng Long, phục vụ người dân, du khách trong nước và quốc tế trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ.

Gói trọn vị Tết, trọn yêu thương

Gói trọn vị Tết, trọn yêu thương

Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu xuân, xã Võ Lao tổ chức Ngày hội “Gói bánh chưng xanh – Đón xuân an lành”, thu hút sự tham gia đông đảo của Nhân dân các thôn trên địa bàn.

[Ảnh] Sắc màu Tết ở chợ phiên Cốc Ly

[Ảnh] Sắc màu Tết ở chợ phiên Cốc Ly

Chợ phiên Cốc Ly (chợ văn hóa Cốc Ly) ở thôn Thẩm Phúc, xã Bảo Nhai, tỉnh Lào Cai. Phiên chợ họp vào thứ 3 hằng tuần và là một trong những phiên chợ đông vui nhộn nhịp nhất vùng cao Tây Bắc. Cho đến nay, chợ phiên Cốc Ly vẫn giữ nguyên bản sắc văn hóa độc đáo, là nơi giao lưu, buôn bán của người dân vùng cao. Phiên chợ thứ Ba ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ càng tấp nập hơn khi người dân khắp xa gần tụ họp về sắm tết tạo nên không khí ngày áp tết nhộn nhịp, đầy sắc màu.

Gầu Tào - Hành trình đến Di sản

Gầu Tào - Hành trình đến Di sản

Không chỉ là “sợi dây” gắn kết cộng đồng trong đời sống văn hóa - tín ngưỡng, Gầu Tào còn là không gian nuôi dưỡng bản sắc, nơi những giá trị truyền thống của người Mông được trao truyền bền bỉ từ thế hệ này sang thế hệ khác. Ý nghĩa ấy càng trở nên sâu sắc hơn khi lễ hội Gầu Tào của đồng bào Mông  được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đầu năm 2025, mở ra cơ hội để di sản được bảo tồn, lan tỏa niềm tự hào trong đời sống cộng đồng người Mông của tỉnh Lào Cai.

Tết của người Cao Lan

Tết của người Cao Lan

Tỉnh Lào Cai hiện có hơn 10 nghìn người dân tộc Cao Lan (còn gọi là Sán Chay) sinh sống tập trung tại một số địa phương như: Yên Bình, Thác Bà, Trấn Yên, Xuân Ái… Trong quá trình phát triển, cộng đồng người Cao Lan vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống đặc sắc, trong đó Tết Nguyên đán là dịp hội tụ rõ nét nhất các giá trị văn hóa, tâm linh và tinh thần cộng đồng.

Tái hiện Tết cung đình Thăng Long xưa và các nghi lễ "tống cựu nghinh tân"

Tái hiện Tết cung đình Thăng Long xưa và các nghi lễ "tống cựu nghinh tân"

Sáng 10/2, đúng ngày 23 tháng Chạp (ngày lễ ông Công, ông Táo), trong tiết xuân vui tươi, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức hoạt động “Tống cựu nghinh tân”, tái hiện các nghi thức đón Tết của cung đình Thăng Long xưa như: Lễ tiến lịch, Lễ thả cá chép, Lễ thướng tiêu (dựng cây nêu), Lễ đổi gác.

[Ảnh] Ngày xuân về Bản Liền chơi còn lông gà

[Ảnh] Ngày xuân về Bản Liền chơi còn lông gà

Tiếng cười rộn rã hòa cùng nhịp bay của những quả còn lông gà đã trở thành âm thanh quen thuộc mỗi dịp lễ hội hay Tết đến ở xã Bản Liền. Còn lông gà là trò chơi dân gian, cũng là sợi dây kết nối cộng đồng, là niềm tự hào của người Tày nơi đây. Ngày nay, nét đẹp truyền thống này đang trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn thu hút du khách, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đặc sắc cho vùng cao Lào Cai.

Rộn ràng hương Tết trong gian bếp ở Mường Khương

Rộn ràng hương Tết trong gian bếp ở Mường Khương

Những ngày giáp Tết, khắp các bản làng rộn ràng không khí chuẩn bị đón năm mới. Trong gian bếp lửa ấm, đồng bào dân tộc Mông, Nùng, Bố Y ở khu vực Mường Khương tất bật làm những loại bánh truyền thống như bánh khoải, bánh giầy, gửi gắm vào đó tình cảm và ước vọng về một năm đủ đầy.

Trải nghiệm làng nghề - giờ học thú vị, ý nghĩa

Trải nghiệm làng nghề - giờ học thú vị, ý nghĩa

Thời gian qua, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Lào Cai) triển khai mô hình “Trải nghiệm làng nghề truyền thống” tại khuôn viên nhà trường. Thông qua phương pháp “học đi đôi với hành”, mô hình không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử dân tộc mà còn góp phần rèn luyện kỹ năng sống, khơi dậy tinh thần sáng tạo và ý thức gìn giữ bản sắc truyền thống.

Ngày ông Công ông Táo - nét đẹp tín ngưỡng mở đầu mùa Tết của người Việt

Ngày ông Công ông Táo - nét đẹp tín ngưỡng mở đầu mùa Tết của người Việt

Ngày 23 tháng Chạp hằng năm từ lâu đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong đời sống văn hóa - tâm linh của người Việt. Đây là dịp người dân làm lễ tiễn ông Công - ông Táo về chầu trời, báo cáo với Ngọc Hoàng những việc đã diễn ra trong suốt một năm, đồng thời cũng là thời điểm chính thức khởi động không khí Tết Nguyên đán.

Chuẩn bị chu đáo để lễ hội xuân diễn ra an toàn, văn minh

Chuẩn bị chu đáo để lễ hội xuân diễn ra an toàn, văn minh

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đến cũng là thời điểm bắt đầu các lễ hội xuân. Các ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh đang tích cực chuẩn bị chu đáo công tác tổ chức, tăng cường công tác quản lý, bảo đảm cho các lễ hội diễn ra an toàn, vui tươi, lành mạnh, bản sắc

Đền Thượng sẵn sàng đón khách dịp Tết Nguyên đán

Đền Thượng sẵn sàng đón khách dịp Tết Nguyên đán

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí xuân đã lan tỏa khắp không gian Đền Thượng, điểm đến tâm linh tiêu biểu của phường Lào Cai. Trong sắc đào phai, quất chín vàng, cờ hoa rực rỡ, ngôi đền cổ kính mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa dân tộc đang được chỉnh trang chu đáo, sẵn sàng đón Nhân dân và du khách thập phương về du xuân, chiêm bái.

fb yt zl tw