Theo tư liệu lịch sử, đền Phúc Linh là nơi thờ võ tướng Hà Chương thời Trần - người đã có công đánh giặc Nguyên Mông bảo vệ đất nước.
Đền được xây dựng trên đỉnh núi cao - một vị trí đắc địa, có tầm quan sát rộng, nhìn sang đền Nhược Sơn, xã Châu Quế - nơi chôn cất võ tướng Hà Chương.
Di tích lịch sử đền Phúc Linh đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái (cũ) công nhận là Di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2013.
Ban đầu, ngôi đền được dựng lên bằng gỗ, có 5 gian, mái lợp ngói vẩy, nhưng sau vụ hỏa hoạn xảy ra đầu năm 2024, đền đã được xây dựng lại trên nền đất cũ.
Hiện nay, đường lên đền đã đổ bê tông; phần lớn các hạng mục được tôn tạo, xây dựng khang trang. Ngôi đền đã trở thành điểm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng cho đông đảo người dân trong vùng và du khách thập phương.
Cứ ngày Rằm, mùng Một là tôi lại tới đền dâng hương, cầu mong gia đình bình an, tài lộc, con cháu thành đạt. Đây là nếp sinh hoạt không thể thiếu trong đời sống tinh thần của gia đình tôi và nhiều người dân trong vùng từ nhiều năm nay.
Các lễ hội hằng năm tại đền Phúc Linh cũng là di sản phi vật thể quý giá, phản ánh đời sống tâm linh phong phú của người dân nơi đây, như: lễ thờ Mẫu vào tháng 3 âm lịch, lễ “Triết” sâu bọ vào mùng 5/5 âm lịch, tết Hạ điền vào mùng 1/6 âm lịch, lễ xá tội vong nhân vào Rằm tháng 7, lễ Đức thánh Trần Hưng Đạo vào 20/8 âm lịch, ngày giỗ võ tướng Hà Chương vào 20/9 âm lịch, lễ mừng cơm mới vào 10/10 âm lịch và lễ đóng cửa rừng vào ngày 25 tháng Chạp...
Các lễ hội không chỉ là nghi thức thuần túy mà còn tổ chức nhiều hoạt động phong phú, như: hội thi ẩm thực, thể thao dân tộc; biểu diễn văn nghệ và xòe lửa trại, qua đó tạo nên không gian văn hóa cộng đồng hấp dẫn cho du khách trải nghiệm.
Bà Hoàng Thị Nga, Thủ nhang đền Phúc Linh - người đã gắn bó với ngôi đền từ những ngày đầu lập đền khẳng định, đền Phúc Linh rất linh thiêng nên hằng năm thu hút hàng chục nghìn lượt du khách từ mọi miền tới đây dâng hương, lễ bái, đặt giá hầu. Đền có không gian rộng rãi, thoáng đãng, thuận tiện để tổ chức các sự kiện văn hóa, lễ hội quy mô lớn.
Cũng theo bà Nga, tại khu vực đền vẫn lưu giữ những di tích còn sót lại từ thời chiến tranh vệ quốc như tảng đá chân Voi, bức vách đá, giếng cổ… Đây là những minh chứng cụ thể cho quá trình đấu tranh giữ nước của các bậc tiền nhân, cũng là cơ sở cho niềm tin và tín ngưỡng tâm linh của người dân trong vùng.
Trước đây, trung bình mỗi năm, đền Phúc Khánh đón khoảng 20.000 lượt khách, tập trung vào dịp các ngày lễ, lễ hội. Do ảnh hưởng của vụ hỏa hoạn và mới xây dựng lại, nên 9 tháng năm 2025, điểm di tích này mới đón khoảng 10.000 lượt khách. Để khai thác hiệu quả giá trị của Di tích lịch sử đền Phúc Linh, địa phương đang tập trung đầu tư tôn tạo công trình.
Với những giá trị lịch sử và văn hóa độc đáo vốn có, đền Phúc Linh đang có cơ hội lớn để phát triển thành điểm du lịch tâm linh hấp dẫn và đem đến những trải nghiệm văn hóa thú vị cho người dân và du khách. Điều quan trọng là cần bảo tồn nguyên vẹn các nghi lễ, lễ hội truyền thống, đồng thời đầu tư cơ sở hạ tầng và phát triển dịch vụ một cách phù hợp. Khi cân bằng được giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế, đền Phúc Linh sẽ không chỉ có sức hút tâm linh mà có thể trở thành mũi nhọn kinh tế, góp phần nâng cao đời sống cho người dân nơi đây.
![[Ảnh] Hương men lá của người Dao Cốc San](https://cdn.baolaocai.vn/images/2a4da614f50287521cbbc7d7ccb166928ee4039ac0e02763b3bf0c733c85e3392541d008ed1a34f091ee0e5ba0c03dd78232890d018d9bbd5053a9518cacc130/30-6-nau-ruou.jpg.avif)
