Ở Khe Trầu, Trưởng thôn Nông Văn Bình đưa chúng tôi đi một vòng quanh khu chuồng trại của gia đình và bảo: Chăn nuôi phải cẩn trọng từ khâu chọn con giống, dự trữ thức ăn, đến phòng bệnh, chống rét… bởi nếu không, chỉ cần sơ xảy một khâu là có thể mất trắng.
Đó là kinh nghiệm được đúc rút của người đã gắn bó với chăn nuôi gia súc nhiều năm. Nhìn cách anh Bình cần mẫn chăm sóc trâu cái đang chuẩn bị sinh lứa mới, tôi hiểu vì sao nhiều hộ ở Mỏ Vàng coi chăn nuôi như một chỗ dựa dài hơi. Dù chăn nuôi không mang lại tiền ngay trong ngày một ngày hai, nhưng nếu làm đúng, làm đều, sẽ đẩy lùi được cái nghèo.
Cách đó không xa, ở thôn Khe Đâm, câu chuyện của gia đình anh Mùa A Cắng từng là trăn trở của cả thôn. Trước đây, gia đình anh thuộc diện hộ nghèo. Quanh năm chỉ trông vào nương, mưa thuận thì đủ ăn, mất mùa là chật vật. Anh Cắng kể, có những lúc... chỉ mong sao đàn lợn không dịch bệnh, ngô không mất mùa, để qua được mùa giáp hạt. Từ nguồn vốn chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, gia đình anh được vay 30 triệu đồng. Số tiền không lớn nhưng với anh, đó là “đòn bẩy” đúng lúc.
Anh Cắng quyết định đầu tư chuồng trại, nuôi trâu bò. Ban đầu anh cũng lo lắng, bởi vốn liếng ít, rủi ro nhiều. Nhưng có cán bộ xã hướng dẫn, bà con trong thôn chia sẻ kinh nghiệm, anh dần tự tin hơn. Đến giờ, nhìn lại quãng đường đã đi qua, anh chỉ cười hiền: “Lúc đầu sợ lắm, nhưng không làm thì mãi nghèo.”
Ở Mỏ Vàng, những câu chuyện như của anh Cắng không còn hiếm. Xã có hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn rộng, địa hình phức tạp, giao thông đi lại khó khăn. Trước đây, sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp tự cung tự cấp, nhưng vài năm trở lại đây, chăn nuôi gia súc đang dần trở thành hướng đi được nhiều hộ lựa chọn.
Theo ông Đỗ Cao Quyền - Chủ tịch UBND xã Mỏ Vàng, hiện toàn xã có hơn 600 con trâu, bò. Con số ấy không chỉ phản ánh quy mô đàn gia súc, mà còn cho thấy sự chuyển dịch trong tư duy làm ăn của người dân. Chính quyền địa phương xác định chăn nuôi là nguồn thu nhập quan trọng, góp phần đa dạng sinh kế, nâng cao thu nhập và từng bước hoàn thành mục tiêu thu nhập bình quân đầu người theo nghị quyết Đảng ủy xã – phấn đấu đạt 56 triệu đồng/người/năm vào năm 2026.
Để đạt được mục tiêu đó, ngay từ đầu năm, xã đã xây dựng kế hoạch cụ thể, tận dụng tối đa các nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Riêng năm 2025, Mỏ Vàng đã hoàn thành 2 dự án lớn với tổng vốn đầu tư trên 4 tỷ đồng, trao 90 cặp trâu bò cho các hộ nghèo. Những con trâu, con bò không chỉ là tài sản, còn là niềm hy vọng được gửi gắm vào từng gia đình.
Năm 2025, từ 297 hộ nghèo đến nay xã Mỏ Vàng chỉ còn 132 hộ nghèo. Nhiều gia đình đã bớt lo thiếu gạo, trẻ em được đến trường đều hơn, những bữa cơm đã có thêm thịt... Điều đáng nói, sự thay đổi ở Mỏ Vàng không chỉ đến từ những dự án lớn, mà từ cách người dân tự nhìn lại cuộc sống của mình. Khi thấy nhà hàng xóm nuôi trâu có lãi, khi tận mắt chứng kiến hộ thoát nghèo nhờ chăn nuôi, nhiều gia đình bắt đầu mạnh dạn làm theo. Chăn nuôi lợn thương phẩm, nuôi dê, gia cầm đặc sản… dần xuất hiện, tạo nên bức tranh sinh kế phong phú hơn.
Từ năm 2021 đến nay, xã Mỏ Vàng đã triển khai 35 mô hình sản xuất theo Nghị quyết 69 của HĐND tỉnh, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Người dân không còn làm theo phong trào, mà chọn hướng đi vừa sức, mang tính bền vững hơn. Hiện nay, mặc dù địa bàn xã vẫn còn nhiều khó khăn, đường giao thông chưa thuận lợi... nhưng nhìn hệ thống chuồng trại kiên cố, số lượng trâu bò tăng hằng năm, có thể khẳng định chăn nuôi thực sự trở thành “đòn bẩy” giúp người dân Mỏ Vàng bước ra khỏi vòng luẩn quẩn của đói nghèo.
