Hằng năm, cứ đến trung tuần tháng 12 âm lịch, người Dao Tuyển bắt đầu bận rộn với những công việc chuẩn bị để đón Tết cầu mong cho năm mới gặp nhiều may mắn. Các thiếu nữ tự chuẩn bị cho mình bộ váy áo mới, một quả còn để đi chơi hội. Gia đình nào cũng làm 2 loại bánh để dâng cúng tổ tiên, loại bánh chưng đen và bánh mật gói lá chuối.
Vào ngày 30 Tết, ngay từ buổi sáng sớm, chủ nhà lấy 6 chiếc bánh chia làm 2 phần, mỗi phần 3 chiếc được đặt ở bên trái và bên phải bát hương trên bàn thờ. Chủ nhà thắp 3 nén hương mời tổ tiên về ăn tết và phù hộ cho con cháu trong gia đình. Buổi chiều, bà chủ nhà vào rừng lấy cây rau cải, củ gừng tươi để làm lễ vật cúng các thần Bàn Vương, Ngọc Vương, Mụ Vương...
Vào thời khắc giao thừa, gia chủ bày lễ vật lên bàn thờ rồi thỉnh mời các thần. Chủ nhà, thường là đàn ông trong gia đình sẽ gọi các thần xuống ăn tết và phù hộ cho gia đình mình, con cháu mình. Khi thỉnh mời các thần vào nhà mình, chủ nhà sẽ dải gạo từ cửa vào trong nhà để các thần biết đường vào nhà mình. Chủ nhà cầu khấn Ngọc Vương sau đó đến Bàn Vương, cuối cùng đến Tay Mụ, phù hộ cho các thành viên trong gia đình được mạnh khoẻ, may mắn, vật nuôi không bị dịch bệnh... Sau khi cầu khấn các thần, chủ nhà cầm chổi quét nhà, công việc này có ý nghĩa tiễn năm cũ qua đi, nhưng rác trong nhà sau khi quét xong được cho gọn vào chiếc rổ để ở góc nhà.
Người Dao tuyển có tục lệ dán giấy bản lên cửa nhà và các dụng cụ lao động sản xuất như cuốc, xẻng và cả chuồng trâu, lợn, gà với ý nghĩa cấm ma quỷ vào nhà mình.
Sáng sớm mùng 1 Tết, chủ nhà dậy sớm để đi "mua" nước với quan niệm ai lấy nước đầu tiên, năm đó sẽ gặp nhiều may mắn. Khi đi, chủ nhà đem theo 1 que hương, 1 tờ giấy bản, 1 bát con, bật lửa để thắp hương. Chủ nhà khấn nói với Ngọc Vương, năm mới tôi có hương và giấy tiền cho thần nhận, xin thần phù hộ cho gia đình tôi ăn nước không bị dịch bệnh, mưa gió thuận hòa, mùa màng tươi tốt. Khấn xong, chủ nhà sẽ lấy nước vào bát con và mang về nhà mình, để chứng tỏ rằng gia đình mình đã "mua" nước của các thần, nước đó được dùng để đun nước uống và nấu cơm.
Sáng mùng 2 Tết, toàn thôn tổ chức lễ cúng làng. Già làng lấy cây cỏ gianh bện dây và buộc dao, súng gỗ vào giữa chiếc dây, dây bện dài vài mét đủ chăng ngang con đường chính vào làng. Người Dao tuyển quan niệm căng sợi dây ở cổng làng sẽ chắn được cái xấu, ma quỷ vào hại làng. Thầy cúng, già làng và các chủ gia đình xua đuổi cái xấu, ma tà ra khỏi làng bằng cách người thì mang mặt nạ, người thì mang dao, xua đuổi ma từ đầu làng cho đến cuối làng, từ trên xuống dưới.
Người Dao có truyền thống chúc tết bố mẹ, người già, người thân và thầy. Lễ vật chúc tết bố, mẹ gồm có: 1 đôi gà (1 gà trống, 1 gà mái), 1 chai rượu mang đến chúc tết nhà bố mẹ, sau đến anh em và láng giềng với lời chúc sức khỏe, làm ăn may mắn. Đối với những người theo thầy học chữ Nôm Dao, dịp này các trò chuẩn bị 1 chai rượu, chừng 1 kg thịt đi chúc Tết sư phụ.
Trong ngày Tết cổ truyền, người Dao tuyển thường tổ chức các trò chơi dân gian hấp dẫn như đi cà kheo, ném còn, đánh quay, thi bắn nỏ… thu hút đông người dân tham gia.
Người Dao yêu thích văn nghệ, vào dịp Tết, các làng người Dao tuyển đều gói thuốc lào vào giấy hồng để gửi đến các làng khác mời họ về hát giao duyên; đồng thời tổ chức lễ nhảy đồng bắt bói... Ngày nay, tại các thôn bản người Dao tuyển ở Lào Cai vẫn gìn giữ được phong tục đón Tết độc đáo này.
![[Ảnh] Hương men lá của người Dao Cốc San](https://cdn.baolaocai.vn/images/2a4da614f50287521cbbc7d7ccb166928ee4039ac0e02763b3bf0c733c85e3392541d008ed1a34f091ee0e5ba0c03dd78232890d018d9bbd5053a9518cacc130/30-6-nau-ruou.jpg.avif)
