Độc đáo phong tục Tết của người Dao tuyển

Người Dao tuyển sinh sống ở các xã Bát Xát, Bảo Thắng, Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà và phường Lào Cai. Đồng bào có nghi lễ đón Tết độc đáo và các sinh hoạt văn hóa dân gian giàu tính nghệ thuật, nhân văn và tính giáo dục.

0:00 / 0:00
0:00

Hằng năm, cứ đến trung tuần tháng 12 âm lịch, người Dao Tuyển bắt đầu bận rộn với những công việc chuẩn bị để đón Tết cầu mong cho năm mới gặp nhiều may mắn. Các thiếu nữ tự chuẩn bị cho mình bộ váy áo mới, một quả còn để đi chơi hội. Gia đình nào cũng làm 2 loại bánh để dâng cúng tổ tiên, loại bánh chưng đen và bánh mật gói lá chuối.

baolaocai-br_z7504925255313-01476b8cab002fb6ea0e78bcd0ed7c86.jpg
Bà con dân tộc Dao tuyển may quả còn để đi chơi hội đầu Xuân.

Vào ngày 30 Tết, ngay từ buổi sáng sớm, chủ nhà lấy 6 chiếc bánh chia làm 2 phần, mỗi phần 3 chiếc được đặt ở bên trái và bên phải bát hương trên bàn thờ. Chủ nhà thắp 3 nén hương mời tổ tiên về ăn tết và phù hộ cho con cháu trong gia đình. Buổi chiều, bà chủ nhà vào rừng lấy cây rau cải, củ gừng tươi để làm lễ vật cúng các thần Bàn Vương, Ngọc Vương, Mụ Vương...

baolaocai-br_z7502870373351-9edc0281cfb9c74b92556ebda68365b3.jpg
Cũng như nhiều dân tộc khác, bà con người Dao tuyển cũng gói các loại bánh truyền thống trong ngày Tết cổ truyền.

Vào thời khắc giao thừa, gia chủ bày lễ vật lên bàn thờ rồi thỉnh mời các thần. Chủ nhà, thường là đàn ông trong gia đình sẽ gọi các thần xuống ăn tết và phù hộ cho gia đình mình, con cháu mình. Khi thỉnh mời các thần vào nhà mình, chủ nhà sẽ dải gạo từ cửa vào trong nhà để các thần biết đường vào nhà mình. Chủ nhà cầu khấn Ngọc Vương sau đó đến Bàn Vương, cuối cùng đến Tay Mụ, phù hộ cho các thành viên trong gia đình được mạnh khoẻ, may mắn, vật nuôi không bị dịch bệnh... Sau khi cầu khấn các thần, chủ nhà cầm chổi quét nhà, công việc này có ý nghĩa tiễn năm cũ qua đi, nhưng rác trong nhà sau khi quét xong được cho gọn vào chiếc rổ để ở góc nhà.

Người Dao tuyển có tục lệ dán giấy bản lên cửa nhà và các dụng cụ lao động sản xuất như cuốc, xẻng và cả chuồng trâu, lợn, gà với ý nghĩa cấm ma quỷ vào nhà mình.

baolaocai-br_z7502870375583-8201021bb516c5775ef0899902e500b5.jpg
Người Dao tuyển có tục đi lấy nước vào ngày đầu tiên của năm mới.

Sáng sớm mùng 1 Tết, chủ nhà dậy sớm để đi "mua" nước với quan niệm ai lấy nước đầu tiên, năm đó sẽ gặp nhiều may mắn. Khi đi, chủ nhà đem theo 1 que hương, 1 tờ giấy bản, 1 bát con, bật lửa để thắp hương. Chủ nhà khấn nói với Ngọc Vương, năm mới tôi có hương và giấy tiền cho thần nhận, xin thần phù hộ cho gia đình tôi ăn nước không bị dịch bệnh, mưa gió thuận hòa, mùa màng tươi tốt. Khấn xong, chủ nhà sẽ lấy nước vào bát con và mang về nhà mình, để chứng tỏ rằng gia đình mình đã "mua" nước của các thần, nước đó được dùng để đun nước uống và nấu cơm.

Sáng mùng 2 Tết, toàn thôn tổ chức lễ cúng làng. Già làng lấy cây cỏ gianh bện dây và buộc dao, súng gỗ vào giữa chiếc dây, dây bện dài vài mét đủ chăng ngang con đường chính vào làng. Người Dao tuyển quan niệm căng sợi dây ở cổng làng sẽ chắn được cái xấu, ma quỷ vào hại làng. Thầy cúng, già làng và các chủ gia đình xua đuổi cái xấu, ma tà ra khỏi làng bằng cách người thì mang mặt nạ, người thì mang dao, xua đuổi ma từ đầu làng cho đến cuối làng, từ trên xuống dưới.

Người Dao có truyền thống chúc tết bố mẹ, người già, người thân và thầy. Lễ vật chúc tết bố, mẹ gồm có: 1 đôi gà (1 gà trống, 1 gà mái), 1 chai rượu mang đến chúc tết nhà bố mẹ, sau đến anh em và láng giềng với lời chúc sức khỏe, làm ăn may mắn. Đối với những người theo thầy học chữ Nôm Dao, dịp này các trò chuẩn bị 1 chai rượu, chừng 1 kg thịt đi chúc Tết sư phụ.

baolaocai-br_z7502870345520-150a1a5cd0887fa2ad316b17b8345a46.jpg
Bà con chơi trò chơi ném còn trong ngày Tết.
baolaocai-br_z7502870334403-3b58e1efce471d3a99f3a690443cc00c.jpg
Trò chơi dân gian trong ngày Tết ở bản người Dao tuyển.

Trong ngày Tết cổ truyền, người Dao tuyển thường tổ chức các trò chơi dân gian hấp dẫn như đi cà kheo, ném còn, đánh quay, thi bắn nỏ… thu hút đông người dân tham gia.

baolaocai-br_z7502870449709-fb38f701fab0c20062cd2d343a953d44.jpg
Trò chơi đi cà kheo.

Người Dao yêu thích văn nghệ, vào dịp Tết, các làng người Dao tuyển đều gói thuốc lào vào giấy hồng để gửi đến các làng khác mời họ về hát giao duyên; đồng thời tổ chức lễ nhảy đồng bắt bói... Ngày nay, tại các thôn bản người Dao tuyển ở Lào Cai vẫn gìn giữ được phong tục đón Tết độc đáo này.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bên dòng Nậm Lùng

Bên dòng Nậm Lùng

Từ đỉnh núi mây phủ, dòng Nậm Lùng trong veo len qua xã Tú Lệ như mạch nguồn nuôi dưỡng cả vùng thung lũng trù phú dưới chân đèo Khau Phạ. Dòng nước ấy không chỉ tưới mát cho cánh đồng nếp nổi tiếng bao đời mà còn âm thầm lưu giữ ký ức, nếp sinh hoạt và văn hóa canh tác của người Thái nơi đây.

Báo động tình trạng nghệ sĩ dùng ma túy và những hệ lụy với xã hội

Báo động tình trạng nghệ sĩ dùng ma túy và những hệ lụy với xã hội

Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều ca sĩ và nghệ sĩ nổi tiếng như Chi Dân, Miu Lê và mới đây nhất là ca sĩ Đinh Long Nhật và Sơn Ngọc Minh liên tiếp vướng vào các vụ việc liên quan đến ma túy. Những vụ việc này cho thấy ma túy không còn là hiện tượng cá biệt mà đang trở thành hồi chuông cảnh báo về sự len lỏi ngày càng sâu vào môi trường giải trí.

Nối nhịp đam mê nghệ thuật

Nối nhịp đam mê nghệ thuật

Nhiều năm gắn bó với công tác giảng dạy tại Khoa Văn hóa - Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Lào Cai, giảng viên Trương Thị Hảo luôn dành nhiều tâm huyết để truyền cảm hứng cho các thế hệ học sinh, sinh viên theo đuổi nghệ thuật múa. Và hôm nay, trên chính giảng đường thân thuộc ấy, con gái chị đang tiếp tục hành trình nối dài niềm đam mê được vun đắp từ cái nôi gia đình.

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Có những người cầm bút dành cả cuộc đời để đi tìm những đề tài mới lạ, nhưng cũng có những người như nhà văn Hoàng Việt Quân, chọn cách “đứng yên” trên mảnh đất tâm hồn để đào sâu vào những giá trị vĩnh cửu. Hơn 50 năm qua, ông đã dành trọn bút lực để viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh - chủ đề mà ông coi là lẽ sống.

“Theo Người vững bước đi lên”

“Theo Người vững bước đi lên”

Trong mạch nguồn cảm xúc vô tận về Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi tác phẩm ra đời đều là lời khẳng định giá trị vĩnh hằng về tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh nhật Bác (19/5/1890 - 19/5/2026), tác giả Nguyễn Thế Quynh đã ra mắt bạn đọc tập bút ký “Theo Người vững bước đi lên”.

Lắng đọng không gian về Người

Lắng đọng không gian về Người

Tháng 5 - dòng người từ khắp nơi lại tìm về Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại phường Nghĩa Lộ để dâng hương, tưởng nhớ Người. Nơi đây là công trình lưu niệm, cũng là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, lưu giữ những tình cảm thiêng liêng của đồng bào các dân tộc dành cho Bác Hồ kính yêu.

Lâm Thượng đổi thay từ sức mạnh đoàn kết cộng đồng

Lâm Thượng đổi thay từ sức mạnh đoàn kết cộng đồng

Từ một địa phương còn nhiều khó khăn, xã Lâm Thượng hôm nay đã đổi thay rõ nét với hạ tầng khang trang, đời sống người dân từng bước nâng cao và bản sắc văn hóa dân tộc được gìn giữ. Thành quả ấy có dấu ấn quan trọng từ phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Từ bản làng đến bảo tàng: Hành trình lan tỏa giá trị di sản sống ở Lào Cai

Từ bản làng đến bảo tàng: Hành trình lan tỏa giá trị di sản sống ở Lào Cai

Hưởng ứng Ngày Quốc tế Bảo tàng 2026 với chủ đề “Bảo tàng kết nối một thế giới bị chia rẽ”, Bảo tàng Lào Cai phối hợp cùng Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật và Thể thao tổ chức chuỗi hoạt động “Gieo xanh nơi đỉnh mây”. Chương trình không chỉ giới thiệu giá trị di sản và tri thức bản địa, mà còn tạo không gian kết nối cộng đồng, lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu phát triển tỉnh Lào Cai “Xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”.

Lào Cai: Học sinh tăng tốc ôn thi năng khiếu vào các trường nghệ thuật năm 2026

Lào Cai: Học sinh tăng tốc ôn thi năng khiếu vào các trường nghệ thuật năm 2026

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đang đến gần, cùng với việc ôn tập các môn văn hóa, nhiều thí sinh có nguyện vọng theo học khối ngành nghệ thuật cũng đang tăng tốc luyện thi năng khiếu. Đáng chú ý, một số trường đại học năm nay điều chỉnh lịch thi năng khiếu diễn ra sớm hơn so với kỳ thi tốt nghiệp THPT. Sự thay đổi này buộc thí sinh phải chủ động sắp xếp thời gian, cân đối giữa học văn hóa và rèn luyện kỹ năng chuyên môn để chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh.

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam trở thành quốc gia đăng cai cuộc thi "Miss World 2026" – một trong những đấu trường sắc đẹp lâu đời và có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Không chỉ mang ý nghĩa cột mốc với ngành công nghiệp sắc đẹp trong nước, mùa giải năm nay còn được giới thiệu với nhiều thay đổi về format, trải nghiệm văn hóa và cách tiếp cận khán giả quốc tế.

 22 họa sĩ hội ngộ tại hành trình nghệ thuật “Họa sắc Mường Hoa”

LÀO CAI: 22 họa sĩ hội ngộ tại hành trình nghệ thuật “Họa sắc Mường Hoa”

Giữa mùa nước đổ đẹp nhất năm tại thung lũng Mường Hoa Sa Pa, 22 họa sĩ, giảng viên nghệ thuật, nhà điêu khắc và kiến trúc sư đã cùng hội ngộ tại Quần thể Nghỉ dưỡng Quốc tế Alphora Mường Hoa, mở đầu hành trình nghệ thuật “Họa sắc Mường Hoa”. Không chỉ là chuyến đi sáng tác, đây còn là cuộc gặp gỡ của những tâm hồn nghệ thuật giữa thung lũng mây huyền thoại hội tụ bản sắc thiên nhiên và văn hóa Tây Bắc.

Đặc sắc Chương trình "Nghe công nhân hát - Hát cho công nhân nghe" tại Lào Cai

Đặc sắc Chương trình "Nghe công nhân hát - Hát cho công nhân nghe" tại Lào Cai

Tối 15/5, Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức chương trình văn nghệ “Nghe công nhân hát - hát cho công nhân nghe” với chủ đề “Giai điệu Biên cương - Tự hào công nhân Lào Cai”. Chương trình là hoạt động thiết thực hưởng ứng Tháng Công nhân và Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động năm 2026, góp phần chăm lo đời sống tinh thần cho đoàn viên, người lao động.

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Câu lạc bộ Nghệ thuật Sao Mai Mường Lò được thành lập năm 2018 với 25 hội viên, tuổi từ 50 - 70. Trong những năm qua, Câu lạc bộ đã trở thành nơi giao lưu, gặp gỡ của các hội viên có chung đam mê, sở thích văn hóa, văn nghệ, đặc biệt là những câu hát dân ca ngọt ngào, đằm thắm.

fb yt zl tw