Đi tìm vẻ đẹp của chiếc khăn rằn

Cả đời gắn bó với chiếc khăn rằn, tình yêu đó cũng thôi thúc soạn giả Nhâm Hùng - nguyên Phó Giám đốc Nhà hát Tây Đô, viết tới 31 đầu sách, trong đó cuốn sách “Văn hoá khăn rằn”.

Ông Nhâm Hùng.

PV: Thưa ông, bắt nguồn từ đâu mà ông muốn nghiên cứu sâu về chiếc khăn rằn của người dân Nam Bộ?

Soạn giả Nhâm Hùng: Tôi sinh ra ở Cần Thơ, gắn bó với chiếc khăn rằn từ nhỏ. In đậm trong tôi vẫn là hình ảnh chiếc khăn quàng trên cổ các bà, các mẹ. Là mẹ tôi mỗi buổi ra đồng, trong cái nắng gắt oi ả của miền Tây, lúc ngồi nghỉ trưa bà đều đưa chiếc khăn lên chặm mồ hôi. Là ba tôi đội khăn rằn chèo xuồng, lái ghe trong ráng chiều rực rỡ... Không biết tự bao giờ, khăn rằn đã trở thành nét đẹp văn hóa trên trang phục của mỗi người dân miền sông nước Đồng bằng sông Cửu Long.

Rồi những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, khăn rằn theo chân chiến sĩ đi qua các chiến dịch. Cách mạng thành công, khăn theo người chiến sĩ về làng, đẹp bừng lên trong lao động sản xuất và hồn hậu trong cuộc sống thời bình.

Xã hội ngày càng phát triển, cứ ngỡ khăn rằn sẽ dần bị quên lãng, nhưng không, giờ đây những chiếc khăn rằn đã được thổi vào hơi thở mới, trẻ trung, năng động trong nhịp sống đương đại. Cùng với áo bà ba và nón lá, chiếc khăn rằn kết nên mối duyên lành gắn bó với người phương Nam hàng trăm năm qua.

Với cá nhân tôi, chiếc khăn rằn không chỉ là vật dụng thông thường mà nó còn mang giá trị văn hóa sâu sắc, không chỉ sử dụng với người Nam Bộ mà trong nhiều lĩnh vực đời sống. Tính văn hóa lan tỏa rộng khắp, và dù cách tân hay cổ điển, chiếc khăn rằn Nam Bộ vẫn luôn là một hình ảnh đẹp, biểu trưng cho sự nồng hậu, nghĩa tình, chất phác của người dân Nam Bộ.

Trưng bày khăn rằn tại Trường Đại học FPT Cần Thơ.
Trưng bày khăn rằn tại Trường Đại học FPT Cần Thơ.

Chiếc khăn rằn giờ không chỉ hiện diện trong đời sống người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long, mà còn lên sàn diễn thời trang, theo chân các vị chính khách ra nước ngoài, tại các diễn đàn, hội nghị quan trọng. Ông cảm nhận thế nào về việc này?

- Tôi thấy mừng và tự hào. Nhất là mới đây, tại diễn đàn Nông dân quốc gia lần thứ IX năm 2024, một hình ảnh vô cùng đặc biệt có lẽ không chỉ với riêng tôi mà với rất nhiều người dân Nam Bộ, đó là khi hai vị chủ trì diễn đàn - Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cùng quàng trên cổ chiếc khăn rằn.

Mặc dù khi chia sẻ với mọi người, Bộ trưởng Bộ NNPTNT Lê Minh Hoan có lý giải về thông điệp đeo chiếc khăn rằn bởi đó chính là hình ảnh của người nông dân, đại diện cho người nông dân - những hình ảnh vô cùng thân quen với chúng ta, cũng là vật dụng mà người nông dân sử dụng hàng ngày trong cuộc sống, trong lao động. Và ông chọn chiếc khăn rằn để nhắc nhở rằng người nông dân luôn luôn là chủ thể trong mục tiêu phát triển kinh tế nói chung, trong phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn nói riêng… Nhưng với riêng tôi, hình ảnh đó thân thương và gần gũi vô cùng. Nó như nhân lên tình yêu quê hương, đất nước mình.

Được biết, ông vừa làm cố vấn cho nhóm sinh viên Trường Đại học FPT Cần Thơ tổ chức chương trình triển lãm và trình diễn thời trang “Rằn”?

- Làm việc với các bạn trẻ rất thoải mái, họ trẻ trung, năng động và đáng yêu. Mặc dù cuộc sống hôm nay đổi thay rất nhiều, trang phục thời trang cũng vậy, có rất nhiều thứ để người trẻ lựa chọn. Nhưng thật mừng là họ vẫn dành nhiều tình yêu cho văn hóa truyền thống, cho chiếc khăn rằn. Qua ngôn ngữ thời trang, chiếc khăn rằn không chỉ là vật dụng dùng để choàng hay quấn cổ, đội đầu, mà trở nên đa dụng và hiện đại. Đó cũng chính là chất xúc tác để tôi cho ra mắt cuốn sách thứ 31 “Văn hóa khăn rằn”.

Thú thật, nhìn bọn trẻ chau chuốt từng nếp khăn, từng màu chỉ, hào hứng phối khăn rằn với các trang phục để trình diễn… tôi đã rất xúc động. Tôi luôn nói với mọi người là bất cứ trường đại học nào muốn mời tôi về nói chuyện về văn hóa khăn rằn, tôi đều sẵn sàng. Mục đích của tôi chỉ là làm thế nào lan tỏa và nhân lên những nét văn hóa đẹp đó trong cuộc sống hàng ngày.

Tôi rất mừng vì khăn rằn đang chuyển từ giá trị truyền thống kết hợp với những giá trị hiện đại. Và tôi tin sức sống của khăn rằn sẽ còn mãi, như là một biểu tượng văn hóa rất đẹp của vùng sông nước Cửu Long.

Trân trọng cảm ơn ông!

Trước đây, khăn rằn được dệt thủ công bằng tay, nên tạo họa tiết caro, là họa tiết đơn giản, dễ dệt nhất. Về sau, bên cạnh dệt thủ công đã xuất hiện những khung dệt máy. Ngoài 2 màu sắc trắng - đen truyền thống thì khăn rằn ngày nay còn được dệt phối bằng những màu lạ mắt, tinh tế như: hồng - trắng, đen - đỏ, xanh - hồng… Khi đi du lịch miền Tây, người ta vẫn không quên mua về một chiếc khăn rằn làm quà.

Theo daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Không cần thiết bị đắt tiền hay ê-kíp chuyên nghiệp, bằng chiếc máy quay và tình yêu dành cho văn hóa dân tộc, những người trẻ dân tộc Tày ở Lào Cai đang từng ngày kể câu chuyện về quê hương trên các nền tảng mạng xã hội. 

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng của Lào Cai. 

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày, Then Pang là nghi lễ đặc sắc, chứa đựng những quan niệm tín ngưỡng và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa đối với người thực hành Then, nghi lễ còn thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 16/11/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định ghi danh 3 di sản văn hóa phi vật thể của Lào Cai đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây là tin vui và có ý nghĩa trong dịp Lào Cai hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Có những vùng đất chỉ cần nhắc tên đã gợi lên bao niềm thương nỗi nhớ và sự thiêng liêng dạt dào trong lòng mỗi người dân. Dải đất biên cương Lào Cai - nơi “dốc A Lù, sương mù Y Tý” hay phố núi Si Ma Cai thanh bình đã đi vào trang ký của Hoàng Xuân Lý qua “Chiều biên giới”, của Thế Quynh với “Ký sự vùng biên” hay Nguyễn Hiền Lương với “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt” bằng tất cả sự sống động và tự hào.

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Cổng đăng ký vé trực tuyến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chính thức mở từ 10h ngày 17/11/2026. Để quá trình đăng ký và nhận vé diễn ra thuận lợi, Ban Tổ chức đã giải đáp những câu hỏi thường gặp, từ cách thức đăng ký, thông tin cần chuẩn bị đến quy trình đổi vé cứng và những lưu ý quan trọng dành cho khán giả.

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Văn hóa là cội nguồn bản sắc, cũng là sợi dây gắn kết cộng đồng, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Tại Lào Cai, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa từ mỗi thôn, bản, khu dân cư. Mặt trận Tổ quốc phát huy vai trò cầu nối, tập hợp Nhân dân, khơi dậy ý thức bảo tồn di sản, để văn hóa trở thành nền tảng gắn kết cộng đồng.

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày 13/11, xã Lục Yên tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc điểm tại thôn Át Thượng và ra mắt mô hình khu dân cư “Đoàn kết – an toàn – ấm no – hạnh phúc”. Cùng ngày, xã Bát Xát tổ chức hội diễn văn nghệ quần chúng với sự tham gia của 21 đội.

fb yt zl tw