Câu chuyện đầy nhân văn giữa bãi rác
Phát hành tháng 5/2002, Vua bãi rác do đạo diễn Đỗ Minh Tuấn thực hiện nhanh chóng trở thành hiện tượng trong làng điện ảnh Việt Nam. Bộ phim không chỉ được khán giả trong nước đón nhận nồng nhiệt mà còn gây tiếng vang quốc tế nhờ cách tiếp cận chân thực, gai góc về những thân phận cơ cực ở tầng lớp dưới đáy xã hội.
Tác phẩm kể về những số phận từ các ngả khác nhau cùng quy tụ về bãi rác, hình thành cộng đồng nhỏ với đầy đủ niềm vui nỗi buồn. Ở trung tâm câu chuyện là Trọng (NSƯT Võ Hoài Nam thủ vai, khi đó 27 tuổi) - một "đại ca" bãi rác với vẻ ngoài hầm hố, tính cách giang hồ nhưng sâu trong lòng có những khát khao về tình yêu và gia đình.
Nhân vật nữ chính Thủy (diễn viên Bích Ngọc) cô gái bán hoa chuối dạo, người phải bán thân để lấy tiền chữa bệnh cho mẹ theo sự sắp đặt của người cha nuôi. Cuộc gặp gỡ định mệnh giữa Trọng và Thủy trong hoàn cảnh đau lòng dẫn đến câu chuyện tình yêu sâu sắc, nơi tình yêu trở thành sức mạnh cảm hóa và thay đổi con người.
Võ Hoài Nam được chọn vào vai Trọng hoàn toàn bất ngờ. Anh nhớ một nhà báo gọi điện báo tin anh đóng phim của đạo diễn Đỗ Minh Tuấn. Khi đó, tên Võ Hoài Nam được đăng báo vai chính mà anh chưa hề hay biết. Đạo diễn Đỗ Minh Tuấn trả lời rất tự nhiên khi Võ Hoài Nam hỏi về việc này: "Ừ thì tao cứ đăng thế". Anh không biết đạo diễn đã chọn mình và sau đó còn chủ động đưa kịch bản để anh làm việc tiếp.
Cảnh quay nguy hiểm suýt gây thảm họa
Điều đặc biệt của Vua bãi rác nằm ở thông điệp nhân văn mạnh mẽ. Qua lời thoại kinh điển của nhân vật ông mù trong phim: "Tôi không nhìn thấy gì đâu nhưng thấy bãi rác mình đẹp lắm, lung linh lắm", bộ phim truyền tải thông điệp về ánh sáng tình người giữa hoàn cảnh khó khăn nhất.
Võ Hoài Nam chia sẻ ý nghĩa câu thoại như ánh sáng xuất phát từ con người với con người, ánh sáng từ cái tâm ra, ánh sáng tình thương, tình đùm bọc. Ông mù trong phim còn nói về bãi rác có nhiều hơi ấm, con người, trẻ con và ánh sáng - những thứ ông luôn khao khát. Sự ấm áp trong mối quan hệ giữa những người vô gia cư sống như các thành viên trong gia đình với tình đùm bọc từ đứa bé đến người già tạo nên giá trị nhân văn cho toàn bộ tác phẩm.
Việc sản xuất Vua bãi rác đối mặt với vô số khó khăn, đặc biệt trong việc tạo dựng bối cảnh. Theo chia sẻ của quay phim Nguyễn Đức Việt, việc quay tại bãi rác thật gần như bất khả thi vì xe rác thành phố ra vào liên tục, không thể dừng lại để quay phim. Đoàn phim phải tìm đến bãi đất trống gần Hà Nội, tự tay mua rác từ nhiều nơi khác nhau để đổ vào theo ý đồ riêng.
Chiếc xe jeep cũ kỹ Võ Hoài Nam được đưa vào phim không chỉ vì lý do tiết kiệm chi phí mà còn vì cũ và bụi bặm. Anh thậm chí chia sẻ trong thời gian quay phim, không có tiền đổ xăng nhưng vẫn vui vẻ cống hiến sức lực vì tình yêu nghệ thuật.
Một trong những cảnh quay ấn tượng nhất là đám cưới trong mơ với máy bay trực thăng tại Gia Lâm. Cảnh này chỉ được phép thực hiện một lần duy nhất do hạn chế về kinh phí. Quay phim Nguyễn Đức Việt nhớ lại việc nếu cảnh quay hỏng gần như đổ phim hoặc phải bỏ cảnh trong kịch bản luôn bởi vì không có tiền để làm lần thứ 2.
Tuy nhiên, một sự cố nguy hiểm xảy ra khi lông gà lông vịt được tung lên để tạo hiệu ứng lễ cưới bị hút vào động cơ máy bay, khiến máy bay chết máy ngay sau khi hạ cánh. Võ Hoài Nam hồi tưởng nếu chẳng may lúc đó máy bay đang trên cao mà chết máy rơi tự do sẽ vô cùng nguy hiểm. Anh cho biết phải mất 3 ngày mới sửa được sự cố trên.
Cảnh quay đáng nhớ trong phim 'Vua bãi rác'
Cảnh Trọng bế con ở cuối phim cũng để lại ấn tượng sâu sắc với khán giả với sự thay đổi hoàn toàn từ ánh mắt hung dữ và những lời nói, thậm chí chửi bậy ở đầu phim đến ánh mắt dịu dàng ở những phút cuối. Võ Hoài Nam kể khi quay phim buông máy đã hô lớn: 'Thằng này được giải rồi'. Với Võ Hoài Nam, đoàn phim nhiệt tình, ai cũng làm hết cái tâm.
Kỷ lục chưa có ai phá sau hơn 20 năm
Vua bãi rác giành được giải Cánh Diều Bạc Hội Điện ảnh Việt Nam ngay khi ra mắt. Đặc biệt, tác phẩm mang về cho Võ Hoài Nam giải Diễn viên trẻ xuất sắc tại Liên hoan phim Châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 47 tại Busan, Hàn Quốc. Anh cùng Dương Tử Quỳnh là 2 người duy nhất nhận giải này trong kỳ liên hoan đó và cho đến bây giờ, chưa có ai nhận giải tương tự.
Đối với Võ Hoài Nam, vai Trọng không chỉ là một nhân vật mà còn là bước ngoặt trong sự nghiệp với tinh thần sáng tạo thuần túy: chưa bao giờ nghĩ làm phim để nổi tiếng, chưa bao giờ nghĩ làm phim để đoạt giải hoặc chưa bao giờ nghĩ làm phim được bao nhiêu tiền.
