LCĐT - Số lượng khách tăng đột biến, phát triển thêm nhiều tuyến du lịch sinh thái cộng đồng và đổi mới trong thu gom rác thải du lịch là những thành tích nổi bật sau 10 năm thành lập (2007 - 2017) và đi vào hoạt động của Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường Hoàng Liên, trực thuộc Vườn Quốc gia Hoàng Liên.
Phát triển du lịch sinh thái và cộng đồng
Đa dạng sinh học rừng núi, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng bà con dân tộc bản địa đa sắc màu văn hóa, đó là tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng mà Vườn Quốc gia Hoàng Liên đang sở hữu. Sớm nhận thức rõ điều này, năm 2007, Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường Hoàng Liên (trước tháng 7/2014 là Trung tâm Du lịch sinh thái và Giáo dục môi trường, tiền thân là Ban Quản lý du lịch) được thành lập để quản lý, tổ chức, phát triển các hoạt động về du lịch sinh thái và tuyên truyền, phổ biến giáo dục môi trường.
 |
| Trên đường chinh phục Fansipan. |
Nhiệm vụ trọng tâm được Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường Hoàng Liên chú trọng là thực hiện hiệu quả công tác quản lý, khai thác, xúc tiến quảng bá các loại hình du lịch. Trong đó, tổ chức đi bộ “trekking” khám phá thiên nhiên suối, thác; đi bộ “trekking” tìm hiểu con người và văn hóa bản địa; leo núi mạo hiểm chinh phục các đỉnh núi cao; nghỉ dưỡng, cắm trại trong rừng; nghiên cứu khoa học, tìm hiểu đa dạng sinh học; du lịch sinh thái kết hợp giáo dục môi trường, hội nghị, hội thảo. Những loại hình du lịch này đang là thế mạnh của du lịch Sa Pa nói chung và Vườn Quốc gia Hoàng Liên nói riêng. Qua thời gian khai thác, đến nay số lượng khách và chất lượng dịch vụ của 3 tuyến du lịch chính: Trạm Tôn - Suối Vàng - Thác Tình Yêu - Trạm Tôn; Trạm Tôn - Rừng Già - Sín Chải; chinh phục Fansipan và tuyến du lịch sinh thái cộng đồng: Tả Trung Hồ - Dền Thàng - Sín Chải - Đồi Dù - Trạm Tôn - Séo Mý Tỷ ngày càng được nâng cao.
Bên cạnh đó, tận dụng lợi thế về đa dạng sinh học, Trung tâm đã tập trung khai thác 4 điểm tham quan đa dạng sinh học, như rừng chè cổ thụ ở độ cao 2.000 m; quần thể chim, thú ở độ cao 2.200 m; rừng trúc lùn ở độ cao 3.000 m; quần thể Vân Sam ở độ cao 3.100 m. Đặc biệt, việc đề cử và được công nhận 6 quần thể cây di sản Việt Nam là: Vân sam Fansipan, đỗ quyên quang trụ, đỗ quyên cành thô, thiết sam, hồng quang, trâm ổi đã tạo tiền đề để phát triển các tuyến du lịch sinh thái trong Vườn Quốc gia Hoàng Liên.
Năm 2014 - 2015, Trung tâm khởi động các tuyến du lịch sinh thái - cộng đồng mới, xin cấp phép khai thác thử nghiệm 4 tuyến du lịch mới trong phạm vi Vườn Quốc gia Hoàng Liên gồm: Cát Cát - Vũng Rồng - Giếng Tiên - Sín Chải; Sín Chải - Đồi Dù - Trạm Tôn; Séo Mý Tỷ - Rừng Tùng - Fansipan - Trạm Tôn; Tả Trung Hồ - Dền Thàng - Séo Mý Tỷ. Đây là những tuyến du lịch tiềm năng, dựa trên cơ sở khai thác lợi thế về tài nguyên du lịch sẵn có.
Để phát triển du lịch, Trung tâm đã đẩy mạnh công tác tiếp thị, tuyên truyền, quảng bá. Trung tâm đã hoàn thành xuất bản hàng loạt ấn phẩm như sách "Du lịch sinh thái Hoàng Liên", "Cẩm nang chinh phục Fansipan" và nhiều mẫu tờ rơi, tờ gấp với nội dung thông tin phong phú về văn hóa, cảnh quan, con người và thiên nhiên Vườn Quốc gia Hoàng Liên; biên soạn thông tin 12 loài thực vật phục vụ xuất bản ấn phẩm quảng bá đa dạng sinh học Vườn Quốc gia Hoàng Liên trong chương trình liên kết với Vườn Quốc gia Pyreenes (Pháp)...
Tất cả những nỗ lực trên kết hợp với đổi mới quản lý, lượng khách tham quan các tuyến, điểm du lịch của Vườn Quốc gia Hoàng Liên tăng mạnh qua các năm. Nếu như năm 2009, có 3.098 lượt khách tham quan, thì đến năm 2016 đã có 107.245 lượt khách, tăng gấp 34,6 lần sau 10 năm thành lập. Năm 2016, Trung tâm đã nộp ngân sách nhà nước hơn 7,2 tỷ đồng. Điều đáng nói, các tuyến, điểm du lịch của Vườn Quốc gia Hoàng Liên đang trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước.
Đổi mới thu gom rác thải trên các tuyến du lịch
Cùng với phát triển du lịch, công tác vệ sinh và bảo vệ môi trường được Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường Hoàng Liên đặc biệt chú trọng, coi đó là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững. Công tác tuyên truyền về vệ sinh môi trường cho du khách, người dân địa phương khuân vác đồ và hướng dẫn viên du lịch trước khi tham gia chinh phục đỉnh Fansipan được Trung tâm thực hiện tốt, thường xuyên, liên tục. Chỉ tính riêng năm 2016, Trung tâm đã tổ chức 8 lớp tập huấn với trên 250 người dân của 4 xã vùng lõi thuộc Vườn Quốc gia Hoàng Liên về du lịch sinh thái và giáo dục môi trường. Ngoài ra, Trung tâm còn tổ chức các lớp tập huấn về bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường và cấp thẻ cho đội ngũ hướng dẫn viên, người khuân vác đồ ra, vào rừng, nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.
 |
| Cán bộ Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường Hoàng Liên tuyên truyền cho học sinh về công tác bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. |
Thực hiện kế hoạch của Giám đốc Vườn Quốc gia Hoàng Liên về việc tổ chức tập huấn “Giáo dục bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học trong trường học”, Trung tâm đã phối hợp với ngành giáo dục tổ chức tập huấn cho 120 hiệu trưởng, giáo viên của hơn 60 trường tiểu học và THCS tại Sa Pa (Lào Cai) và Tam Đường, Tân Uyên (Lai Châu); tổ chức tuyên truyền cho trên 300 lượt học sinh các trường tiểu học, THCS tại các xã vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên về công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, bảo vệ môi trường.
Thành tựu nổi bật trong công tác giáo dục môi trường là thay đổi hình thức thu gom rác thải trên các tuyến du lịch, đặc biệt là tuyến du lịch chinh phục đỉnh Fansipan. Chương trình được khởi động vào cuối năm 2015, với điểm cốt lõi là xóa bỏ thùng rác dọc tuyến, phát túi nilon, vận động khách du lịch, hướng dẫn viên và người khuân vác tự phân loại và mang rác ra khỏi rừng. Dưới sự hướng dẫn, tuyên truyền, vận động có định hướng của cán bộ, nhân viên Trung tâm, Chương trình đã mang lại hiệu quả tích cực, được du khách ủng hộ nhiệt tình và lượng rác thải giảm rõ rệt. Nhờ làm tốt công tác giáo dục bảo vệ môi trường, ý thức của du khách, hướng dẫn viên đã được nâng cao, góp phần xây dựng hình ảnh Vườn Quốc gia Hoàng Liên ấn tượng đối với du khách trong và ngoài nước.
