Theo thông báo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh, khu vực Văn Bàn là một trong những địa bàn trọng điểm có nguy cơ xảy ra cháy rừng cao. Trên cơ sở dự báo, lực lượng kiểm lâm cùng các tổ, đội bảo vệ rừng đã tăng cường tuần tra, kiểm soát, trực chốt tại các khu vực trọng yếu.
Để chủ động phòng ngừa, toàn khu vực Văn Bàn hiện duy trì 18 chốt bảo vệ rừng tại những “cửa ngõ” ra vào rừng và khu vực sản xuất của người dân. Mỗi chốt có từ 7 - 10 người, chủ yếu là thành viên các tổ bảo vệ rừng cộng đồng. Những ngày này, các chốt bảo vệ rừng duy trì trực 24/24 giờ, phối hợp chặt chẽ với kiểm lâm địa bàn tuần tra, canh gác, sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra.
Theo thống kê, mùa khô hanh 2025 - 2026, khu vực Văn Bàn có hơn 53 nghìn ha rừng dễ cháy, bao gồm rừng tự nhiên, rừng trồng và diện tích đất trống, cây bụi. Trước thực tế đó, các phương án phòng cháy, chữa cháy rừng đã được xây dựng chi tiết; bản đồ số vùng nguy cơ cháy được cập nhật; trang thiết bị, phương tiện chữa cháy được rà soát, bổ sung.
Ông Lự Văn Viết - Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Văn Bàn cho biết: Chúng tôi đã xây dựng kế hoạch cụ thể, triển khai đến từng trạm, đồng thời tham mưu UBND các xã tăng cường tuần tra, kiểm soát, bảo vệ rừng. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, bảo vệ rừng được đẩy mạnh.
Đối với các chủ rừng, đơn vị duy trì kiểm tra, đôn đốc các tổ nhận khoán thực hiện nghiêm chế độ trực 24/24 giờ; đặc biệt khi cấp cháy ở mức IV, V thì bố trí 100% quân số ứng trực, sẵn sàng huy động lực lượng, phương tiện tham gia ứng cứu khi có cháy rừng xảy ra.
Không chỉ Văn Bàn, khu vực Bát Xát cũng đang nằm trong vùng có nguy cơ cháy rừng cao. Với tổng diện tích tự nhiên hơn 104.000 ha, trong đó diện tích có rừng trên 55.000 ha, công tác bảo vệ rừng tại đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Qua rà soát, toàn khu vực có khoảng 19.600 ha rừng trọng điểm dễ xảy ra cháy, tập trung tại các xã như Ngũ Chỉ Sơn, Tả Phìn, A Mú Sung, Bản Xèo, Trịnh Tường, Hợp Thành, phường Lào Cai… Trước nguy cơ này, lực lượng kiểm lâm đã tham mưu cho chính quyền địa phương tăng cường các biện pháp phòng ngừa, đặc biệt là kiểm soát chặt việc sử dụng lửa trong rừng và ven rừng.
Ông Bùi Quốc Túy - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Bát Xát cho biết: Ngay từ đầu mùa khô, chúng tôi đã tham mưu UBND các xã, phường củng cố, kiện toàn các đội phòng cháy, chữa cháy rừng cấp xã và tổ, đội bảo vệ rừng tại thôn, tổ dân phố. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng; lực lượng kiểm lâm tăng cường kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng lửa trong rừng và ven rừng, nhất là trong những ngày nắng nóng cao điểm.
Tại các phường trung tâm, dù diện tích rừng không lớn, nhưng nguy cơ cháy lan từ khu dân cư vào rừng vẫn tiềm ẩn. Vì vậy, công tác tuyên truyền được tăng cường thông qua hệ thống loa truyền thanh, các buổi tuyên truyền lưu động.
Ông Đỗ Văn Thắng - Tổ trưởng Tổ Dân quân phường Lào Cai chia sẻ: Hằng năm, phường đều phát động phong trào toàn dân tham gia phòng cháy, chữa cháy gắn với đảm bảo an ninh trật tự. Chúng tôi chú trọng tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức khi làm nương, dọn thực bì, không để xảy ra cháy lan vào rừng.
Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh, hiện có 38/99 xã, phường đang ở cấp dự báo cháy rừng mức IV và V. Trước nguy cơ cháy rừng ở mức cao, ngành kiểm lâm đề nghị chính quyền cơ sở, các chủ rừng và đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chấp hành nghiêm các quy định khi hoạt động trong và ven rừng; tăng cường kiểm tra, giám sát công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.
Cùng với đó, các địa phương cần bố trí thêm chốt bảo vệ rừng, lực lượng, phương tiện, trang thiết bị phù hợp với từng vùng trọng điểm; duy trì lực lượng ứng trực 24/24 giờ, sẵn sàng xử lý tình huống theo phương châm “4 tại chỗ”. Đặc biệt, khi cấp dự báo cháy rừng ở mức IV, V, việc thông tin cảnh báo phải được thực hiện thường xuyên trên các phương tiện truyền thông để người dân chủ động phòng ngừa, đồng thời nghiêm cấm sử dụng lửa trong rừng và ven rừng nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy xảy ra.
Toàn tỉnh hiện đã kiện toàn trên 2.200 tổ bảo vệ rừng tại thôn, bản và 85 đội phòng cháy, chữa cháy rừng cấp xã, tạo thành mạng lưới bảo vệ rừng rộng khắp. Đây là lực lượng nòng cốt tại cơ sở, góp phần phát hiện sớm và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.
Ông Vũ Minh Phúc, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết: Ngay từ đầu mùa khô, Chi cục đã chỉ đạo các hạt kiểm lâm xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy rừng theo phương châm "4 tại chỗ". Kiểm lâm địa bàn trực tiếp xuống thôn, bản hướng dẫn người dân sản xuất an toàn. Trong thời điểm nắng nóng kéo dài, lực lượng được bố trí trực 24/24 giờ tại các khu vực nguy cơ cao để kịp thời cảnh báo, huy động lực lượng khi có cháy xảy ra.
Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý, bảo vệ rừng được tăng cường. Các lực lượng thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo cháy rừng trên hệ thống phát hiện sớm cháy rừng (Hotspot LCA) để kịp thời kiểm tra, xử lý các điểm nghi có cháy.
Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, nguy cơ cháy rừng luôn tiềm ẩn, việc chủ động phòng ngừa, nâng cao ý thức của người dân cùng với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng và chính quyền cơ sở là yếu tố then chốt. Qua đó, công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng sẽ ngày càng hiệu quả, góp phần giữ gìn tài nguyên rừng.
