Xã Nghĩa Đô hiện có hơn 7.000 ha rừng sản xuất, hoạt động khai thác, trồng rừng diễn ra quanh năm. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức, kỹ năng xử lý thực bì an toàn cho người dân có ý nghĩa quan trọng trong phòng cháy, chữa cháy rừng. Qua tuyên truyền, đa số hộ dân đã chấp hành nghiêm quy định, góp phần bảo đảm an toàn cho gia đình và cộng đồng.
Gia đình bà Hoàng Thị Ái ở thôn Nậm Mược hiện có gần 5 ha rừng trồng. Thời điểm này, gia đình đang khai thác khoảng 0,5 ha quế, đồng thời thu dọn thực bì để trồng rừng mới. Bà Ái cho biết: “Được cán bộ kiểm lâm hướng dẫn, gia đình luôn tuân thủ quy trình xử lý thực bì, không đốt vào những ngày nắng nóng, chỉ đốt khi thời tiết thuận lợi, gió nhẹ, vào sáng sớm hoặc chiều muộn”.
Anh Vũ Quang Duy - Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm xã Nghĩa Đô cho biết: “Vào mùa làm nương, trồng rừng, lực lượng kiểm lâm tăng cường tuyên truyền, tuần tra, kiểm tra nhằm kịp thời nhắc nhở, hướng dẫn người dân thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống cháy rừng”.
Tại thôn Dền Thàng, xã Tả Van - khu vực nằm trong vùng lõi của Vườn Quốc gia Hoàng Liên, hiện có 132 hộ dân sinh sống, nhiều hộ có đất sản xuất giáp ranh rừng đặc dụng. Do đó, công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy rừng luôn được đặt lên hàng đầu. Ông Hầu A Seng - Trưởng thôn Dền Thàng cho biết: “Trong thời gian người dân thu dọn nương để gieo trồng vụ mới, chúng tôi thường xuyên tuyên truyền người dân không mang lửa vào rừng trong những ngày nắng nóng, hanh khô; thực hiện nghiêm quy trình đốt nương có kiểm soát”.
Cùng với đó, thôn đã thành lập tổ bảo vệ rừng gồm 15 thành viên là những người có uy tín, sức khỏe và tinh thần trách nhiệm, trực tiếp tham gia tuần tra, bảo vệ rừng.
Trạm Kiểm lâm số 4 - Vườn Quốc gia Hoàng Liên, đóng tại xã Tả Van, hiện quản lý hơn 8.100 ha rừng, chủ yếu là rừng giàu với nhiều loài động - thực vật quý hiếm. Khu vực này chịu ảnh hưởng rõ rệt của thời tiết khô hanh kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, lượng vật liệu cháy lớn nên nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao, nhất là tại các khu vực giáp ranh nương sản xuất của người dân.
Trước thực tế đó, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng cháy, chữa cháy rừng; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống. Ông Khương Quang Hanh - Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm số 4 cho biết: “Chúng tôi thường xuyên phối hợp với các lực lượng tại chỗ như tổ bảo vệ rừng các thôn, công an, quân sự để tăng cường tuần tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm. Đặc biệt chú trọng các khu vực người dân sử dụng lửa trong sản xuất, chăn thả gia súc, tiềm ẩn nguy cơ cháy lan vào rừng”.
Trong thời gian cao điểm mùa khô hanh, trùng với thời gian người dân sản xuất trên nương, các lực lượng chức năng sẽ tăng cường tuần tra, trực 24/24 giờ, chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng. Đồng thời, hướng dẫn người dân thực hiện nghiêm các biện pháp kỹ thuật như: Thông báo trước khi đốt nương; không đốt vào thời điểm nắng nóng cao điểm; làm đường băng cản lửa rộng từ 4 - 5 m; đốt có kiểm soát và chỉ rời khỏi khu vực nương khi lửa đã tắt hoàn toàn.
Để nâng cao hiệu quả phòng cháy, chữa cháy rừng, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp. Các chủ rừng, chính quyền cơ sở chủ động xây dựng phương án phòng cháy; tu sửa công trình phòng cháy; tổ chức lực lượng ứng trực trong những ngày nắng nóng kéo dài; kiểm soát chặt việc sử dụng lửa trong rừng và ven rừng, thực hiện hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”.
Cùng với đó, ngành kiểm lâm ứng dụng hệ thống cảnh báo sớm cháy rừng trên điện thoại thông minh, giúp phát hiện nhanh các điểm cháy. Khi có tín hiệu cảnh báo, lực lượng chức năng kịp thời kiểm tra, xác minh và xử lý ngay từ khi đám cháy mới phát sinh.
Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành và ý thức ngày càng được nâng cao của người dân, công tác quản lý, xử lý thực bì đang từng bước đi vào nền nếp, góp phần hạn chế nguy cơ cháy rừng, bảo vệ tài nguyên rừng bền vững.
